Σε κλίμα βαθιού πολιτικού και εθνοτικού διχασμού διεξάγονται σήμερα οι εκλογές στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Η αναμέτρηση αποτελεί τεστ για την επιρροή του σερβοβόσνιου ηγέτη Μίλοραντ Ντόντικ, την ώρα που η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας παραμένει σε τέλμα και οι μεγάλες δυνάμεις ανταγωνίζονται για την ενίσχυση της παρουσίας τους στα Βαλκάνια.
Περίπου 3,4 εκατ. εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι καλούνται να αναδείξουν την τριμελή προεδρία, τη Βουλή των Αντιπροσώπων σε κρατικό επίπεδο, τα κοινοβούλια των δύο οντοτήτων της χώρας, την προεδρία της Σερβικής Δημοκρατίας και τις συνελεύσεις των καντονιών.
Συνολικά εκλέγονται 518 αξιωματούχοι. Οι κάλπες θα κλείσουν στις 20:00, ώρα Ελλάδας.
Οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις προσέρχονται με διαφορετικά οράματα: οι παρατάξεις των Βόσνιων μουσουλμάνων προτάσσουν ένα ισχυρό κεντρικό κράτος, η σερβοβοσνιακή ηγεσία επιμένει στην αυτονομία της και οι κροατικές παρατάξεις διεκδικούν μεγαλύτερη πολιτική εκπροσώπηση.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Μίλοραντ Ντόντικ, ο οποίος απομακρύνθηκε το 2025 από την προεδρία της Σερβικής Δημοκρατίας επειδή δεν συμμορφώθηκε με τις αποφάσεις του διεθνούς Ύπατου Εκπροσώπου. Παρά την εξαετή απαγόρευση άσκησης προεδρικών καθηκόντων, εξακολουθεί να καθορίζει τις εξελίξεις μέσω της Συμμαχίας Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών (SNSD), της προεκλογικής εκστρατείας της οποίας ηγήθηκε.
«Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι νεκρή», δήλωσε στην τελευταία προεκλογική συγκέντρωση του κόμματός του την Παρασκευή, επαναλαμβάνοντας την αυτονομιστική ρητορική του.
Bosnian Serb leader Milorad Dodik says Bosnia and Herzegovina is ‘dead’ at a final campaign rally ahead of Bosnia’s October 4 election, as the country remains deeply divided over its political future and ties with the EU and Russia. pic.twitter.com/iev3P8ebBS
— Al Jazeera English (@AJEnglish) October 3, 2026
Ο υποψήφιος του SNSD για την προεδρία της σερβικής οντότητας Σάβο Μίνιτς αναμετράται με τον Μπράνκο Μλανούσα του Σερβικού Δημοκρατικού Κόμματος (SDS). Το επίσης εθνικιστικό SDS εμφανίζεται να επιδιώκει αποκλιμάκωση της πολιτικής κρίσης, η οποία έχει μπλοκάρει αποφάσεις και μεταρρυθμίσεις.
Για τη θέση του Βόσνιου μουσουλμάνου στην τριμελή προεδρία, ο απερχόμενος Ντένις Μπετσίροβιτς, του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, ζητά ενότητα υπέρ του κράτους και της εδαφικής του ακεραιότητας. Αντίπαλός του είναι ο Μπακίρ Ιζετμπέγκοβιτς, επικεφαλής του εθνικιστικού Κόμματος Δημοκρατικής Δράσης, ο οποίος υπόσχεται να ανακόψει την «ελεύθερη πτώση» της χώρας.
Η ψηφοφορία φέρνει και μια σημαντική αλλαγή: για πρώτη φορά εφαρμόζονται βιομετρική ταυτοποίηση ψηφοφόρων και ηλεκτρονική σάρωση ψηφοδελτίων, με στόχο τον περιορισμό της νοθείας και την ταχύτερη μετάδοση των αποτελεσμάτων.
Το σύνθετο πολιτειακό σύστημα της Βοσνίας στηρίζεται σε δύο οντότητες, τη Σερβική Δημοκρατία και την Ομοσπονδία Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Η δεύτερη διαιρείται σε δέκα καντόνια με δικές τους κυβερνήσεις, ενώ σε κρατικό επίπεδο λειτουργούν η κεντρική κυβέρνηση και η τριμελής προεδρία.
🗳️ It’s election day in BiH! Some 70 OSCE PA observers have deployed around 🇧🇦 to monitor the process w/ particular attention to new voting technologies being introduced.
Journalists are welcome to join a press opportunity today in Sarajevo ➡️ https://t.co/yDLxYb8CQY pic.twitter.com/kzRf39eyTu
— OSCE PA (@oscepa) October 4, 2026
Η χώρα απέκτησε καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2022 και έλαβε το πράσινο φως για ενταξιακές διαπραγματεύσεις το 2024. Οι συνομιλίες, ωστόσο, δεν έχουν ξεκινήσει, καθώς εκκρεμούν βασικές μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη και στην αντιμετώπιση της διαφθοράς.
Παράλληλα, η Ρωσία διατηρεί τη στήριξή της προς τη Σερβική Δημοκρατία, ενώ οι ΗΠΑ προωθούν σχέδιο αγωγού ύψους 1,5 δισ. δολαρίων για την εισαγωγή αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η εμπλοκή εταιρείας με διασυνδέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ έχει προκαλέσει ενστάσεις της ΕΕ για τη διαφάνεια της διαδικασίας επιλογής.
Η αντιπαράθεση Ουάσινγκτον και Βρυξελλών επεκτείνεται και στον θεσμό του Ύπατου Εκπροσώπου, που επιβλέπει την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας του Ντέιτον. Ο Κρίστιαν Σμιτ παραιτήθηκε τον Μάιο υπό την πίεση των ΗΠΑ, προσθέτοντας ακόμη μία εστία αβεβαιότητας στο πολιτικό τοπίο.
