«Τα μνημεία και τα ιστορικά κειμήλια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου, ούτε ως θύματα συγκυριών μεταγενέστερων της δημιουργίας τους». Με αυτό το μήνυμα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βούλγαρος ομόλογός του Ρούμεν Ράντεφ σφράγισαν στη Θεσσαλονίκη μια ιστορική συμφωνία.
Στην τελετή υπογραφής του Πρωτοκόλλου ανταλλαγής κειμηλίων μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, οι δύο πολιτικοί υπογράμμισαν ότι η υπέρβαση των αγκυλώσεων του παρελθόντος θεμελιώνει έναν στέρεο άξονα φιλίας και στρατηγικής συνεργασίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Τα 48 κειμήλια που επιστρέφουν στην Ελλάδα και τα ευρήματα του Αγίου Αχιλλείου
Βάσει του Πρωτοκόλλου που υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ, στην Ελλάδα επιστρέφουν 48 αντικείμενα ανεκτίμητης πολιτιστικής, πνευματικής και συναισθηματικής αξίας. Πρόκειται για ιερές εικόνες, σταυρούς, άμφια, λειψανοθήκες και τον Επισκοπικό Θρόνο, τα οποία είχαν αποσπαστεί το 1917, εν μέσω του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης και τις ιστορικές Μονές του Τιμίου Προδρόμου και της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας.
Τα κειμήλια εκτίθενται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου πριν μεταφερθούν στις φυσικές τους εστίες.
Την ίδια ώρα, η Αθήνα παραδίδει στη Σόφια τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ και τα οστά από τις τέσσερις σαρκοφάγους που ανασκάφηκαν το 1964 από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στη Πρέσπα, ολοκληρώνοντας μια διαπραγμάτευση που είχαν ξεκινήσει πριν από μισό αιώνα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής με τον Τεοντόρ Ζίβκοφ.
Σαφές μήνυμα για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
Αξιοποιώντας την αρχή της ακεραιότητας των μνημείων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε την πρωτοβουλία με τη διεκδίκηση των Γλυπτών του Παρθενώνα.
«Η πατρίδα μου δεν πρόκειται να δεχθεί διευθετήσεις που να δηλώνουν αναγνώριση ξένης κυριαρχίας ή να δανειστεί τάχα τους δικούς της θησαυρούς. Αντίθετα, θεωρεί πια ότι ήρθε η ώρα της αλήθειας, της λογικής, της δικαιοσύνης αλλά και της ηθικής», τόνισε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι ο διαμελισμός ενός οικουμενικού μνημείου αλλοιώνει βάναυσα την ιστορική αλήθεια.
Ράντεφ: «Αφήσαμε πίσω τις σκιές του παρελθόντος»
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς την ελληνική κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι οι κοινές προσπάθειες επέτρεψαν στις δύο χώρες να αφήσουν πίσω την αντιπαράθεση.
«Δημιουργήσαμε έναν πολύ γερό άξονα στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Βουλγαρίας και Ελλάδας, έναν άξονα σταθερότητας, ασφάλειας, ευημερίας και ανάπτυξης», ανέφερε ο Βούλγαρος ηγέτης, σημειώνοντας ότι η συμφωνία αποτελεί ορόσημο για το κοινό ευρωπαϊκό μέλλον των δύο λαών.
