Συνολικά 500 άτομα ελληνικής καταγωγής, τα οποία υιοθετήθηκαν από οικογένειες στις ΗΠΑ κατά τη χρονική περίοδο 1950-1975, επιζητούν σήμερα την ανάκτηση της ελληνικής ιθαγένειας, με 60 από αυτά να έχουν ήδη ολοκληρώσει με επιτυχία τη σχετική διαδικασία.
Τα στοιχεία αυτά παρουσίασε η καθηγήτρια Gonda Van Steen, κάτοχος της Έδρας Κοραή στο King’s College London και συγγραφέας του βιβλίου «Ζητούνται παιδιά από την Ελλάδα», στο πλαίσιο διάλεξης στη Θεσσαλονίκη.
Όπως επεσήμανε η Gonda Van Steen, στην εκδήλωση που διοργάνωσαν το «Michael and Kitty Dukakis Center» του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ανατόλια και το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου πραγματοποιήθηκαν 4.000 υιοθεσίες Ελληνόπουλων στις ΗΠΑ, 600 στην Ολλανδία και 50 στη Σουηδία. Η ίδια, σε συνεργασία με την Mary Cardaras –ένα από τα υιοθετημένα παιδιά εκείνης της εποχής– είχε συναντηθεί τον Σεπτέμβριο του 2024 με τον πρωθυπουργό. Η θετική ανταπόκριση της κυβέρνησης οδήγησε, έξι μήνες αργότερα, στην έκδοση της υπουργικής απόφασης που κατέστησε εφικτή την ανάκτηση της ιθαγένειας, κάνοντας λόγο για αποκατάσταση μιας ιστορικής αδικίας και μετάβαση του κράτους από τον αποκλεισμό στη συμπερίληψη της «υιοθετημένης διασποράς».
Στη διάλεξη υπογραμμίστηκε η ανάγκη να ανοίξουν όλα τα κρατικά και ιδρυματικά αρχεία ώστε να διευκολυνθεί η έρευνα, καθώς μέχρι στιγμής μόνον τρία ιδρύματα στην Ελλάδα παρέχουν πρόσβαση στους φακέλους των υιοθεσιών.
Η Αίγλη Μπρούσκου, ομότιμη αναπληρώτρια καθηγήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο ACT και συγγραφέας του βιβλίου Λόγω της κρίσεως σας χαρίζω το παιδί μου, κατέρριψε τον μύθο περί χιλιάδων παιδιών από τη Θεσσαλονίκη που κατέληξαν στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την έρευνά της Μπρούσκου στο μητρώο του βρεφοκομείου «Άγιος Στυλιανός», από τα 2.000 παιδιά που δόθηκαν για υιοθεσία τον 20ό αιώνα, μόλις τα 85 μεταφέρθηκαν σε αμερικανικές οικογένειες.
Από τη νομική πλευρά, η δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω Μίνα Φιλιοπούλου σημείωσε ότι, αν και οι υιοθεσίες της εποχής κάλυπταν τις τυπικές δικαστικές προϋποθέσεις, παραμένει το ουσιαστικό ζήτημα για το αν διασφαλίστηκε το πραγματικό συμφέρον των παιδιών.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο εκτελεστικός διευθυντής του Dukakis Center Χρήστος Αληπράντης, ο οποίος εξήρε τη συμβολή της κ. Van Steen στην αποκατάσταση της φωνής των υιοθετημένων στον δημόσιο διάλογο.
Σημειώνεται ότι η έρευνα της Gonda Van Steen θα μεταφερθεί και στο θεατρικό σανίδι, μέσα από την παράσταση Για τρία ψυγεία και ένα πλυντήριο, που θα παρουσιαστεί στο θέατρο «Μαρία Κάλλας» στην Αθήνα στις 6-8 και 13-15 Νοεμβρίου.
