Η Νέα Υόρκη γίνεται από τη Δευτέρα το επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας, με την 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ να αρχίζει σε μια συγκυρία κατά την οποία οι πόλεμοι πολλαπλασιάζονται και το πολυμερές σύστημα δυσκολεύεται να επιβάλει ακόμη και στοιχειώδεις συναινέσεις.
Ιράν και Μέση Ανατολή, Ουκρανία, Παλαιστινιακό και Σουδάν βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Οι ομιλίες των ηγετών θα αρχίσουν την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου και θα ολοκληρωθούν στις 28 του μήνα.
Η φετινή Σύνοδος είναι η τελευταία υπό τον Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος αποχωρεί στο τέλος του 2026. Η διαδικασία διαδοχής του έχει ήδη αρχίσει, την ώρα που ο ΟΗΕ καλείται να επαναπροσδιορίσει το ρόλο του σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι μεγάλες δυνάμεις προκρίνουν ολοένα συχνότερα τη διπλωματία ισχύος.
Η επιστροφή Τραμπ και οι χώρες του Κόλπου
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης, το πρωί της Τρίτης. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ αναμένεται να παρουσιάσει τις αμερικανικές θέσεις για τα ανοιχτά μέτωπα, με αιχμή το Ιράν και τη Μέση Ανατολή.
Στη Νέα Υόρκη θα συναντηθεί με τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι και τους ηγέτες των έξι κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου: Σαουδικής Αραβίας, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ομάν.
Στο περιθώριο της δεξίωσης που θα παραθέσει για τους ξένους ηγέτες προβλέπεται και σύντομη συνάντηση με την υπηρεσιακή πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροδρίγκες.
Ζελένσκι και Λαβρόφ μεταφέρουν την αντιπαράθεση στον ΟΗΕ
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα συμμετάσχει αυτοπροσώπως, επιχειρώντας να διατηρήσει τον πόλεμο με τη Ρωσία ψηλά στη διεθνή ατζέντα και να εξασφαλίσει στήριξη στις ουκρανικές θέσεις για την ασφάλεια και τους όρους μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής διαδικασίας.
Τη Μόσχα θα εκπροσωπήσει ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.
Η παράλληλη παρουσία των δύο πλευρών δεν προμηνύει προσέγγιση, αλλά αναμένεται να μεταφέρει στη Νέα Υόρκη τη σύγκρουση για τους όρους και το πλαίσιο οποιασδήποτε μελλοντικής διαπραγμάτευσης.
Ο Αμπάς εκτός, ο Πεζεσκιάν υπό περιορισμό
Για δεύτερη διαδοχική χρονιά, η κυβέρνηση Τραμπ δεν επέτρεψε στον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς να ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη.
Η Ουάσινγκτον επικαλείται τις κινήσεις της παλαιστινιακής ηγεσίας σε διεθνή δικαστήρια, ενώ η Παλαιστινιακή Αρχή καταγγέλλει υπονόμευση των διπλωματικών προσπαθειών. Ο Αμπάς θα έχει τη δυνατότητα να μιλήσει μέσω τηλεδιάσκεψης.
Αντίθετα, οι ΗΠΑ επέτρεψαν την είσοδο της ιρανικής αντιπροσωπείας, στην οποία συμμετέχουν ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Οι μετακινήσεις τους, ωστόσο, θα περιορίζονται ουσιαστικά μεταξύ του ΟΗΕ, της ιρανικής αντιπροσωπείας, της κατοικίας του μόνιμου αντιπροσώπου και του αεροδρομίου JFK.
Οι δύο περιπτώσεις αναδεικνύουν μία από τις βασικές αντιφάσεις της Συνόδου: ο ΟΗΕ καλεί σε διάλογο, αλλά η χώρα που φιλοξενεί την έδρα του εξακολουθεί να καθορίζει ποιος φτάνει στο τραπέζι και υπό ποιους όρους.
Κυπριακό χωρίς διευρυμένη συνάντηση
Στο Κυπριακό δεν προβλέπεται συνάντηση σε σχήμα 3+1 ή 5+1. Ο Αντόνιο Γκουτέρες παραδέχθηκε ότι «υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας πρωτοβουλίας όταν διαμορφωθούν κατάλληλες προϋποθέσεις.
Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης θα συναντηθεί χωριστά με τον Γκουτέρες και την προσωπική απεσταλμένη του για την Κύπρο, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
Από την Κυριακή, χιλιάδες αστυνομικοί αναπτύσσονται γύρω από την έδρα του ΟΗΕ, ενώ έως τις 26 Σεπτεμβρίου θα ισχύουν περιορισμοί πτήσεων και εκτεταμένες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Σύμφωνα με την αστυνομία της Νέας Υόρκης, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής συγκεκριμένη και αξιόπιστη απειλή.
