Γεια σας φίλοι. Η κόρη μου, Sandia Harrison, κι εγώ, η Kathy Crane, μεγαλώσαμε στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Σοφίας στο Λος Άντζελες. Και οι δύο συμμετείχαμε στο χορό των πρωτοεμφανιζόμενων δεσποινίδων (debutantes) και εγώ είχα αναδειχθεί «Ελληνίδα βασίλισσα» (Greek Queen) σε μία από τις διοργανώσεις. Η Sandia κι εγώ γράψαμε ένα βιβλίο με ελληνικές συνταγές, τις οποίες συγκέντρωσα κατά τη διάρκεια της ζωής μου.
Πρόκειται για συνταγές που πέρασαν από γενιά σε γενιά χάρη στα αγαπημένα μέλη της οικογένειάς μου που μετανάστευσαν στις ΗΠΑ· συνταγές που έγιναν κομμάτι της ζωής μου και τις οποίες έμαθα να εκτελώ.
Μια ιστορία για παραδοσιακές συνταγές που κληροδοτήθηκαν από γενιά σε γενιά. Μέσα από διασωθέντα γράμματα, οικογενειακά κειμήλια-συνταγές και αυθεντικά αρχεία μετανάστευσης, το βιβλίο The Circle of Kourabies ξεδιπλώνει μια συγκλονιστική ιστορία θάρρους, βασισμένη σε δύο αληθινά γεγονότα που διασταυρώνονται στον χρόνο και τη μοίρα.
Με αυτά τα λόγια σύστηνε το βιβλίο The Circle of Kourabies η μία εκ των δύο συγγραφέων τον περασμένο Μάρτιο, δίνοντας στο αναγνωστικό κοινό μια …γεύση του έργου τους. Η ίδια η Κάθι Κρέιν, λίγο καιρό αργότερα απαντούσε στην ερώτηση αναγνώστριας «πώς προέκυψε ο τίτλος;»:
Πρόκειται για ένα λογοπαίγνιο με τη φράση «ο κύκλος της ζωής» και αποφασίσαμε να το συνδέσουμε με τις οικογενειακές συνταγές που περνούν από γενιά σε γενιά. Επιλέξαμε τον κουραμπιέ επειδή είναι ένα αγαπημένο ελληνικό γλυκό.
Πρόσφατα, αυτό το βιβλίο που περιλαμβάνει ιστορίες γαστρονομίας, μετανάστευσης και μικρών (αλλά και πικρών) θαυμάτων που εκτείνονται σε έναν ολοκληρο αιώνα, έφτασε να ενταχθεί στη μόνιμη συλλογή της Πολιτειακής Βιβλιοθήκης της Καλιφόρνιας.
Κι ο λόγος που αυτό είναι εντυπωσιακό, όπως γράφει ο Εθνικός Κήρυκας (EK), είναι ότι η συγκεκριμένη Βιβλιοθήκη εντάσσει στη συλλογή της μόνο τίτλους που θεωρεί ότι έχουν ιδιαίτερη σημασία. Για ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε μόλις πριν από περίπου έναν χρόνο, αυτό αποτελεί εξαιρετική διάκριση καθώς αποκτά θέση σε έναν δημόσιο χώρο έρευνας και διατήρησης της ιστορικής μνήμης.
Πώς μπλέκονται η μνήμη και οι γεύσεις σε έναν «κύκλο κουραμπιέ»
Το βιβλίο ξεκίνησε με έναν πολύ απλό στόχο – να καταγράψει τις οικογενειακές μαγειρικές παραδόσεις γενεών. Έφτασε όμως στα ράφια των βιβλιοπωλείων ως ένα ιστορικό μυθιστόρημα για την πορεία μιας ελληνοαμερικανικής οικογένειας σε πολλές γενιές, το οποίο ανασυντίθεται μέσα από οικογενειακές επιστολές, αρχεία μετανάστευσης και στρατιωτικά αρχεία, συνεντεύξεις και συνταγές που περνούν από γενιά σε γενιά.
Ο κύκλος του κουραμπιέ ακολουθεί δύο οικογένειες. Η ιστορία τους ξεκινά το 1909 και τις μεταφέρει από ένα παραθαλάσσιο χωριό της Ελλάδας στις κοινότητες μεταναστών στις ΗΠΑ, όπου διατηρούσαν επιχειρήσεις στο Ιστ Σεντ Λούις και παντοπωλεία στο Λος Άντζελες, μετά την εποχή της ποτοαπαγόρευσης.
Για 30 χρόνια η Κρέιν συγκέντρωνε και διατηρούσε αυτή την κληρονομιά μαγειρικής και αρχικά θέλησε απλώς να καταγράψει τις τεχνικές μαγειρικής που είχε μάθει από την πεθερά της, την Πηνελόπη. Οι γνώσεις αυτές είχαν μεταδοθεί από στόμα σε στόμα για πολλές γενιές, χωρίς να είναι γνωστό πόσο πίσω στο χρόνο ανάγονταν.
Καθώς το εγχείρημα εξελισσόταν, προέκυψε ένα ακόμη ερώτημα: Τι γίνεται με τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από αυτές τις παραδόσεις;
Τότε η κόρη της, η Σάντια Χάρισον, έμπειρη συγγραφέας και ερευνήτρια, διεύρυνε το εγχείρημα μέσα από συνεντεύξεις, αρχειακή έρευνα και αναζήτηση οικογενειακών ιστοριών σε πολλές γενιές. Σταδιακά, ένα ταπεινό εγχείρημα καταγραφής συνταγών οδήγησε στην ανασύνθεση της ιστορίας δύο οικογενειών μεταναστών, οι ξεχωριστές διαδρομές των οποίων τελικά θα ενώνονταν.
Το The Circle of Kourabies ακολουθεί τις δύο οικογένειες στη μετανάστευση, τις δυσκολίες, τον πόλεμο, την εργασία και την προσαρμογή, καθώς δημιουργούν μια νέα ζωή στην Αμερική. Οι αυθεντικές συνταγές παραμένουν ένα νήμα που διατρέχει ολόκληρο το βιβλίο, αλλά όχι απλώς ως γαστρονομική αναφορά. Τα φαγητά μετατρέπονται σε τεκμήρια μνήμης που επιβιώνουν μέσα σε τεράστιες αλλαγές στη γεωγραφία, τη γλώσσα και τις συνθήκες ζωής.
Η απλή πράξη της παρασκευής τους σήμερα γίνεται μια μορφή ζωντανής ιστορίας, καθώς χρησιμοποιούνται τα ίδια υλικά και σερβίρονται τα ίδια φαγητά στην οικογένεια και στους φίλους, όπως γινόταν τόσες γενιές πριν.
Αυτό προσδίδει στην ιστορία μια διάσταση που ξεπερνά την ελληνοαμερικανική διάσταση:
Στο επίκεντρό της βρίσκεται μια εμπειρία κοινή για γενιές οικογενειών μεταναστών – τι παίρνουν μαζί τους οι άνθρωποι όταν εγκαταλείπουν μια χώρα για να εγκατασταθούν σε μια άλλη, τι χάνεται καθώς περνούν οι γενιές και πώς φαινομενικά απλές παραδόσεις μπορούν να μετατραπούν σε κιβωτούς οικογενειακής ιστορίας.
Το Kirkus Reviews, σύμφωνα με τον ΕΚ, χαρακτήρισε το βιβλίο «μια ζωντανή, μυθιστορηματική ματιά στην εμπειρία των μεταναστών κατά τον 20ό αιώνα», επισημαίνοντας την ικανότητά του να ζωντανεύει την ιστορία, τις αναμνήσεις και το φαγητό πραγματικών ανθρώπων.
Το «The Circle of Kourabies» έχει επίσης ενταχθεί στις μόνιμες συλλογές του Ελληνικού Μουσείου του Μίσιγκαν και της Historical Society of Lake Elsinore.
Το βιβλίο διαφυλάσσει μια ταυτότητα που μοιράζονται όλες οι οικογένειες της ελληνικής διασποράς. Είναι μια ιστορία στην οποία μπορεί κανείς εύκολα να αναγνωρίσει τον εαυτό του.
Παρά το πλούσιο ιστορικό του περιεχόμενο, το βιβλίο γράφτηκε για να διαβαστεί ως ιστορία και όχι ως ένα αυστηρό ιστορικό αρχείο. Στην ουσία του, είναι ένα βιβλίο που προσφέρεται για να το πάρει κανείς στα χέρια του, να κουρνιάσει στον καναπέ και να το απολαύσει.
Ευχή μας, να κυκλοφορήσει σύντομα και στα ελληνικά.
