Τουρκία: Νομική «ασπίδα» για το αρμενικό νεκροταφείο στο Ελαζίγ – Προστατεύεται και το Σουρπ Νισάν

Nομική προστασία απέκτησε το αρμενικό νεκροταφείο στη συνοικία Σαχίνκαγια του Ελαζίγ στην Ανατολική Ανατολία, στην περιοχή του ιστορικού Χαρπούτ, μαζί με το παρεκκλήσι Σουρπ Νισάν που βρίσκεται εντός του κοιμητηρίου.

Με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του Ντιγιάρμπακιρ, ολόκληρος ο χώρος καταχωρίστηκε ως «ακίνητο πολιτιστικό αγαθό που χρήζει προστασίας».

Πρόκειται για έναν από τους ελάχιστους τόπους στους οποίους παραμένει ορατή και ζωντανή η παρουσία της αρμενικής κοινότητας σε μια περιοχή στη σημερινή Τουρκία όπου οι Αρμένιοι ζούσαν επί αιώνες, πριν από τη Γενοκτονία.

Τι προβλέπει η απόφαση

Η απόφαση φέρει ημερομηνία 26 Αυγούστου 2026 και αριθμό 12121. Αφορά το ακίνητο που είναι καταχωρισμένο ως οικοδομικό τετράγωνο 150, οικόπεδο 1.

• Το νεκροταφείο χαρακτηρίζεται πολιτιστικό αγαθό Κατηγορίας 1.
• Τα όρια της προστατευόμενης ζώνης καθορίζονται με συντεταγμένες σε σχεδιάγραμμα κλίμακας 1:1.000.
• Η προστασία θα καταχωριστεί και στο κτηματολογικό μητρώο.
• Κάθε κατάτμηση ή συνένωση οικοπέδων, δημιουργία νέου οικοπέδου, πολεοδομική ρύθμιση ή οικοδομική εργασία θα απαιτεί έγκριση του αρμόδιου Συμβουλίου Προστασίας.
• Στο ίδιο καθεστώς εντάσσεται και το παρεκκλήσι Σουρπ Νισάν.

Έτσι δημιουργείται για πρώτη φορά σαφές νομικό πλαίσιο που δεν επιτρέπει επεμβάσεις στον χώρο χωρίς προηγούμενο έλεγχο των αρμόδιων αρχών.

Η πρωτοβουλία της αρμενικής κοινότητας

Η διαδικασία ξεκίνησε έπειτα από αίτηση που κατέθεσε στις 22 Ιουλίου ο εκπρόσωπος της αρμενικής κοινότητας του Ελαζίγ, Αρμάν Γιαγτζί (Arman Yağcı).

Οι ενέργειες έγιναν υπό την πνευματική επίβλεψη του πατέρα Αβεντίς Ταμπασιάν, επόπτη των αρμενικών κοινοτήτων της Ανατολίας. Ακολούθησαν αυτοψία και έκθεση ειδικών, καθώς και γνωμοδοτήσεις από τις υπηρεσίες Πολιτισμού του Ελαζίγ, την πολεοδομική υπηρεσία του δήμου και την Περιφερειακή Διεύθυνση Βακουφίων της Μαλάτιας.

Μετά την έκδοση της απόφασης, ο Πατριάρχης των Αρμενίων της Κωνσταντινούπολης Σαχάκ Β΄ Μασαλιάν επικοινώνησε με τον Αρμάν Γιαγτζί και τον συνεχάρη για την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Τόπος ζωντανής μνήμης

Το Σουρπ Νισάν δεν αποτελεί απλώς ένα κτίσμα μέσα σε ιστορικό κοιμητήριο. Εξακολουθεί να χρησιμοποιείται για λειτουργίες και επιμνημόσυνες δεήσεις, στις οποίες συμμετέχουν τα λιγοστά μέλη της αρμενικής κοινότητας του Ελαζίγ.

Τον Μάιο του 2024 ο πατέρας Αβεντίς Ταμπασιάν τέλεσε Θεία Λειτουργία στο παρεκκλήσι και στη συνέχεια επιμνημόσυνη δέηση στους τάφους. Τα μέλη της κοινότητας είχαν τότε ζητήσει να πραγματοποιούνται συχνότερες επισκέψεις κληρικών στην περιοχή.

Η επίσημη προστασία του νεκροταφείου διασφαλίζει επομένως όχι μόνο έναν ιστορικό χώρο, αλλά και έναν από τους τελευταίους πυρήνες συλλογικής μνήμης και θρησκευτικής ζωής των Αρμενίων στο Ελαζίγ.