Νέα δεδομένα αλλά και σημαντικά ερωτήματα διαμορφώνονται για χιλιάδες ασφαλισμένους και συνταξιούχους, καθώς στο επίκεντρο βρίσκονται τόσο οι επικείμενες κυβερνητικές ανακοινώσεις για το επίδομα των 300 ευρώ όσο και οι δυνατότητες συνταξιοδότησης πριν από τη συμπλήρωση των γενικών ορίων ηλικίας.
Το ερώτημα που απασχολεί ιδιαίτερα όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση είναι εάν μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα, ακόμη και πριν από τα 62, αξιοποιώντας παλαιότερες ευνοϊκές διατάξεις. Παράλληλα, χιλιάδες συνταξιούχοι περιμένουν να δουν εάν το επίδομα που καταβάλλεται τον Νοέμβριο θα αυξηθεί και εάν θα διευρυνθούν τα κριτήρια για τη χορήγησή του.
Όπως ανέφερε στο ΕΡΤnews η νομικός και εργατολόγος Ματίνα Τριανταφύλλη, το ενδιαφέρον των ασφαλισμένων είναι ιδιαίτερα αυξημένο αυτή την περίοδο, καθώς αρκετοί αναζητούν τρόπους να αξιοποιήσουν διατάξεις που ενδέχεται να τους επιτρέψουν να αποχωρήσουν από την εργασία τους νωρίτερα.
Επίδομα 300 ευρώ: Τα σενάρια για τους συνταξιούχους
Το επίδομα ανέρχεται σήμερα στα 300 ευρώ και αφορά περίπου 1,8 εκατομμύρια συνταξιούχους, δηλαδή περισσότερους από τα δύο τρίτα του συνόλου. Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια για αύξηση του ποσού, ακόμη και στα 400 ευρώ ή υψηλότερα, ενώ εξετάζεται παράλληλα η διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων.
Ένα από τα ενδεχόμενα που έχουν συζητηθεί είναι το ποσό να προσεγγίσει μελλοντικά το ύψος της εθνικής σύνταξης. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει οριστικοποιηθεί ούτε το ύψος της ενίσχυσης ούτε οι αλλαγές που ενδέχεται να υπάρξουν στα κριτήρια. Ιδιαίτερη συζήτηση γίνεται και για τους συνταξιούχους χηρείας, καθώς υπάρχουν κατηγορίες που σήμερα δεν λαμβάνουν το επίδομα εξαιτίας των ισχυουσών προϋποθέσεων.
Ποια είναι τα σημερινά κριτήρια
Με τα σημερινά δεδομένα, η χορήγηση του επιδόματος στους συνταξιούχους γήρατος συνδέεται με συγκεκριμένες ηλικιακές, εισοδηματικές και περιουσιακές προϋποθέσεις. Τα εισοδηματικά όρια ανέρχονται σε 25.000 ευρώ για μονοπρόσωπα νοικοκυριά και σε 35.000 ευρώ για ζευγάρια. Παράλληλα, λαμβάνεται υπόψη η αξία της ακίνητης περιουσίας, με όρια 200.000 ευρώ για ένα άτομο και 300.000 ευρώ για ζευγάρι. Η διεύρυνση των ορίων τα προηγούμενα χρόνια είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί ο αριθμός των συνταξιούχων που μπορούν να λάβουν την ενίσχυση.
Ποιοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν πριν από τα 62
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στα 58, 59 ή 60 έτη και εξετάζουν εάν μπορούν να αποχωρήσουν πριν από το γενικό όριο των 62 ετών. Υπάρχουν ακόμη κατηγορίες ασφαλισμένων που, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορούν να αξιοποιήσουν παλαιότερες και ευνοϊκότερες συνταξιοδοτικές διατάξεις. Στην εξέταση κάθε περίπτωσης μπορεί να παίξει ρόλο ο προηγούμενος ασφαλιστικός φορέας, ο χρόνος ασφάλισης στα βαρέα και ανθυγιεινά, η ύπαρξη ανήλικου τέκνου, η αναπηρία ή η υπαγωγή σε ειδική κατηγορία ασφαλισμένων, όπως οι ασφαλισμένοι του ΝΑΤ. Καθοριστική μπορεί να είναι και η διαδοχική ασφάλιση. Για παράδειγμα, ένας ασφαλισμένος μπορεί να υπάγεται σήμερα στον ΟΑΕΕ, αλλά να έχει προηγούμενο χρόνο ασφάλισης στο ΙΚΑ, γεγονός που ενδέχεται να τον εντάσσει σε διαφορετική και ευνοϊκότερη διάταξη. Για τον λόγο αυτό, η κάθε περίπτωση χρειάζεται ξεχωριστό έλεγχο και δεν μπορεί να υπάρξει μία ενιαία απάντηση για όλους τους ασφαλισμένους.
Μητέρες ανηλίκων, τρίτεκνοι και παλαιοί ασφαλισμένοι
Στις κατηγορίες που χρειάζεται να εξεταστούν περιλαμβάνονται οι μητέρες ανηλίκων που είχαν συμπληρώσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις κατά τα προηγούμενα έτη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ασφαλισμένη που έχει γεννηθεί το 1965 και η οποία, εφόσον είχε συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης και είχε ανήλικο παιδί στο κρίσιμο έτος, ενδέχεται να έχει κατοχυρώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης σε ηλικία μικρότερη από τα γενικά όρια. Ανάλογες περιπτώσεις μπορεί να αφορούν γονείς ανηλίκων, τρίτεκνους και άλλες κατηγορίες παλαιών ασφαλισμένων στο Δημόσιο. Σημαντικό εργαλείο σε αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις αποτελούν τα πλασματικά έτη. Η εξαγορά τους μπορεί, ανάλογα με τα δεδομένα κάθε ασφαλισμένου, να συμβάλει στη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου και στην κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Βαρέα και ανθυγιεινά: Στο επίκεντρο οι εργαζόμενοι στην υγεία
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει το ζήτημα των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων για εργαζόμενους στον χώρο της υγείας. Από τον Ιούλιο έχει ανοίξει διαδικασία για την ένταξη συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων, μεταξύ των οποίων νοσηλευτές, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση των πληρωμάτων του ΕΚΑΒ.
Η υπαγωγή στα βαρέα μπορεί να επηρεάσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Για τον λόγο αυτό οι εργαζόμενοι θα πρέπει να εξετάσουν εξατομικευμένα εάν η συγκεκριμένη επιλογή τους συμφέρει, ακόμη και στην περίπτωση που συνεπάγεται πρόσθετη ασφαλιστική επιβάρυνση.
Η συνταξιοδοτική βεβαίωση πριν από την έξοδο
Το σημαντικότερο για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση είναι να μην προχωρούν σε αποφάσεις χωρίς προηγουμένως να έχουν ξεκαθαρίσει τον συνολικό ασφαλιστικό τους χρόνο. Η έκδοση συνταξιοδοτικής βεβαίωσης, η συγκέντρωση των ενσήμων και των απαραίτητων δικαιολογητικών και η επίσημη επιβεβαίωση του ασφαλιστικού χρόνου μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο λαθών που ενδέχεται να έχουν σημαντικές οικονομικές συνέπειες. Παράλληλα, μια εξατομικευμένη συνταξιοδοτική μελέτη μπορεί να δείξει πότε συμφέρει περισσότερο η έξοδος, ποιο αναμένεται να είναι το ποσό της σύνταξης και εάν είναι προτιμότερο ο ασφαλισμένος να παραμείνει για μεγαλύτερο διάστημα στην εργασία του.
Στο επίκεντρο οι κυβερνητικές αποφάσεις
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο σχετικά με το επίδομα των 300 ευρώ, το ενδεχόμενο αύξησής του και την πιθανή διεύρυνση των δικαιούχων. Την ίδια στιγμή, οι ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στα όρια συνταξιοδότησης καλούνται να εξετάσουν εγκαίρως εάν εμπίπτουν σε ειδικές διατάξεις που τους επιτρέπουν να αποχωρήσουν νωρίτερα. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ηλικία από μόνη της δεν αρκεί για να κριθεί εάν κάποιος μπορεί ή πρέπει να συνταξιοδοτηθεί. Ο ασφαλιστικός χρόνος, ο φορέας ασφάλισης, τα ένσημα, η οικογενειακή κατάσταση και τυχόν ειδικές προϋποθέσεις μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τα δεδομένα από περίπτωση σε περίπτωση.
