Τριάντα πέντε χρόνια δράσης συμπλήρωσε στις 28 Αυγούστου ο Ελληνικός Μορφωτικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Σεβαστούπολης «Χερσόνησος», μία από τις παλαιότερες οργανωμένες εστίες του ελληνισμού στην Κριμαία.
Ο σύλλογος ιδρύθηκε στις 28 Αυγούστου 1991, στους τελευταίους μήνες της Σοβιετικής Ένωσης. Το όνομά του παραπέμπει στην αρχαία ελληνική Χερσόνησο την Ταυρική, δίπλα στην οποία αναπτύχθηκε η σύγχρονη Σεβαστούπολη.
Η πόλη βρίσκεται στην Κριμαία, ουκρανικό έδαφος που προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014. Η προσάρτηση δεν αναγνωρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον ΟΗΕ.
Η αρχή με την Τατιάνα Κιντιούκ
Σύμφωνα με την ιστορική αναδρομή του ίδιου του συλλόγου, πίσω από την πρώτη προσπάθεια συγκρότησης της ελληνικής κοινότητας βρισκόταν η Τατιάνα Κιντιούκ. Στόχος της ήταν να φέρει κάτω από την ίδια στέγη τους Έλληνες της Σεβαστούπολης.
Κατά την ίδια πηγή, η Κιντιούκ κατάφερε να κινητοποιήσει περίπου 500 ανθρώπους ελληνικής καταγωγής. Οι πρώτες συναντήσεις φιλοξενούνταν σε χώρο της Λέσχης Γυναικών της Σεβαστούπολης, όπου η ίδια παρέδιδε μαθήματα νεοελληνικής γλώσσας και μιλούσε για την ιστορία και τον πολιτισμό της Ελλάδας.
Η «Χερσόνησος» αναφέρεται ως η πρώτη οργανωμένη εθνικοπολιτιστική κοινότητα της Σεβαστούπολης, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία αντίστοιχων σωματείων και από άλλες εθνότητες της πόλης.
Η γλώσσα στο κέντρο της δράσης
Στα επόμενα χρόνια, σημαντικό ρόλο στην επίσημη οργάνωση του συλλόγου διαδραμάτισε η οικογένεια Νεφερίδη. Η «Χερσόνησος» απέκτησε καθεστώς αναγνωρισμένου σωματείου, ενώ αναπτύχθηκε συνεργασία με το τότε ελληνικό προξενείο στην Οδησσό.
Από την Ελλάδα έφταναν βιβλία για τη διδασκαλία της γλώσσας, ενώ εκπαιδευτικοί είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθούν προγράμματα επιμόρφωσης σε ελληνικά πανεπιστήμια.
Στο σχολείο 38 της Σεβαστούπολης λειτούργησε τμήμα ενισχυμένης διδασκαλίας της νεοελληνικής, με τους μαθητές να συμμετέχουν σε γλωσσικές ολυμπιάδες και εκπαιδευτικά ταξίδια.
Μέσω του προγράμματος «Ελπίδα» οργανώνονταν επίσης θερινά μαθήματα ελληνικής γλώσσας για παιδιά από διαφορετικές περιοχές της Κριμαίας.
Ξεχωριστή ήταν η προσφορά του Αλέξανδρου Κρίβα, ο οποίος παρουσίαζε ραδιοφωνικές εκπομπές για την Ελλάδα, έγραφε άρθρα και συμμετείχε στη διοργάνωση διαγωνισμών ελληνικής γλώσσας. Το 2000 η δράση του τιμήθηκε από τον τότε Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο.
Από τα δωρεάν μαθήματα στις δράσεις μνήμης
Το 2018 ο σύλλογος αριθμούσε, σύμφωνα με δημοσίευμα της εποχής, περίπου 100 μέλη. Παρέδιδε δωρεάν μαθήματα ελληνικών σε παιδιά και ενηλίκους και εργαζόταν για την ένταξη της ελληνικής ως δεύτερης ξένης γλώσσας στα σχολεία της Σεβαστούπολης.
Παράλληλα οργανώνονταν προβολές ελληνικών ταινιών, μαθήματα χορού, εορτασμοί για την 25η Μαρτίου και την επέτειο του «Όχι», καθώς και συναντήσεις με επισκέπτες από την Ελλάδα.
Στις δράσεις ιστορικής μνήμης περιλαμβάνονται εκδηλώσεις για τους Έλληνες που εκτοπίστηκαν από την Κριμαία το 1944, αλλά και για την ελληνική παρουσία στη Σεβαστούπολη και την Μπαλακλάβα. Σε αυτήν την ιστορική διαδρομή εντάσσεται και η μνήμη της Ελληνικής Λεγεώνας του Κριμαϊκού Πολέμου.
Από το 2023 πρόεδρος είναι ο Ντμίτρι Κάτσι. Ο σύλλογος συνεχίζει τις επισκέψεις σε σχολεία και βιβλιοθήκες, τις θεματικές συναντήσεις, τις ιστορικές περιηγήσεις και τη συμμετοχή του στις πολιτιστικές διοργανώσεις της πόλης.
Η 35η επέτειος και οι τιμητικές διακρίσεις
Με αφορμή τη συμπλήρωση 35 ετών, η Ομοσπονδιακή Εθνοπολιτιστική Αυτονομία των Ελλήνων της Ρωσίας δημοσίευσε συγχαρητήριο μήνυμα του προέδρου της, Ιβάν Σαββίδη.
Για την προσφορά τους στη διατήρηση και τη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού τιμήθηκαν με ευχαριστήριες επιστολές οι Ιρίνα Κάτκοβα, Έλενα Στιλίδη και Εκατερίνα Γκάνινα.
Τριάντα πέντε χρόνια μετά τα πρώτα μαθήματα σε έναν μικρό χώρο της Λέσχης Γυναικών, η «Χερσόνησος» εξακολουθεί να λειτουργεί ως σύνδεσμος ανάμεσα στις διαφορετικές γενιές των Ελλήνων της Σεβαστούπολης – σε έναν τόπο όπου η ελληνική παρουσία εκτείνεται από την αρχαιότητα έως τις ημέρες μας.
