Την απελευθέρωση του Οσμάν Καβαλά «το συντομότερο δυνατόν» διέταξε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), καταφέροντας νέο βαρύ πλήγμα στην Τουρκία για τον τρόπο λειτουργίας της Δικαιοσύνης και τη μεταχείριση επικριτών της κυβέρνησης.
Η Μεγάλη Σύνθεση του Δικαστηρίου έκρινε ότι η καταδίκη του Καβαλά σε ισόβια κάθειρξη πρέπει, υπό το πρίσμα της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, να θεωρείται «άκυρη και μη γενόμενη». Κάλεσε παράλληλα την Άγκυρα να εξαλείψει όλες τις συνέπειες της καταδίκης του.
Η απόφαση ελήφθη με 15 ψήφους έναντι δύο, ενώ η Τουρκία καλείται να καταβάλει στον 68χρονο Καβαλά ποσό μεγαλύτερο των 110.000 ευρώ.
⚖️ Grand Chamber judgment: Kavala v. Türkiye (no. 2)
➡️ The European Court of Human Rights holds that Türkiye must release Mr Kavala immediately and eliminate the consequences of his conviction
🔗 Press release: https://t.co/IQC6vmQY6i pic.twitter.com/opcZ8iHVfJ
— ECHR CEDH (@ECHR_CEDH) August 25, 2026
Το ΕΔΔΑ δεν περιορίστηκε στην υπόθεση του Καβαλά. Επισήμανε ότι η πολύχρονη κράτηση και η καταδίκη του αναδεικνύουν ένα «συστημικό πρόβλημα» στην τουρκική Δικαιοσύνη, το οποίο συνδέεται με διώξεις πολιτικών αντιπάλων, υπερασπιστών των ανθρώπινων δικαιωμάτων και δημοσιογράφων.
Το Δικαστήριο διαπίστωσε παραβιάσεις της ελευθερίας της έκφρασης και του συνέρχεσθαι, του δικαιώματος στην προσωπική ελευθερία και σε δίκαιη δίκη, καθώς και της απαγόρευσης απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης.
Σύμφωνα με την απόφαση, η δίωξη, η κράτηση και η καταδίκη του Καβαλά εξυπηρετούσαν έναν ανομολόγητο σκοπό: αφενός να τιμωρηθεί για το ρόλο του στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του Πάρκου Γκεζί και για τη δράση του υπέρ των ανθρώπινων δικαιωμάτων και αφετέρου να φιμωθεί.
Οι δικαστές έκριναν ότι οι σοβαρές δυσλειτουργίες της διαδικασίας έπληξαν τον ίδιο τον πυρήνα του δικαιώματός του σε δίκαιη δίκη. Υπογράμμισαν ακόμη ότι η συνεχιζόμενη άρνηση της Τουρκίας να εφαρμόσει προηγούμενες αποφάσεις για την αποφυλάκισή του υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος δικαίου και προσβάλλει τη συνταγματική τάξη.
Από την αθώωση στα ισόβια
Ο Οσμάν Καβαλά, επιχειρηματίας, εκδότης και ιδρυτής οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον πολιτισμό, το διάλογο και τα ανθρώπινα δικαιώματα, κρατείται από τον Οκτώβριο του 2017 στις φυλακές υψίστης ασφαλείας της Σηλυβρίας, στην Κωνσταντινούπολη.
Αρχικά κατηγορήθηκε ότι υποστήριξε και χρηματοδότησε τις μαζικές διαδηλώσεις που ξεκίνησαν το 2013 από το Πάρκο Γκεζί και στράφηκαν κατά της κυβέρνησης του τότε πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Στη συνέχεια βρέθηκε αντιμέτωπος και με κατηγορίες που συνδέονταν με την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του 2016. Ο ίδιος έχει αρνηθεί όλες τις κατηγορίες.
Το ΕΔΔΑ είχε ζητήσει ήδη από το 2019 την άμεση απελευθέρωσή του, κρίνοντας ότι η κράτησή του είχε πολιτικά κίνητρα. Το 2020 τουρκικό δικαστήριο τον αθώωσε, αλλά συνελήφθη εκ νέου λίγες ώρες αργότερα με διαφορετικές κατηγορίες.
Τον Απρίλιο του 2022 καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης για απόπειρα ανατροπής της κυβέρνησης. Η Άγκυρα δεν εφάρμοσε τις προηγούμενες δεσμευτικές αποφάσεις του ΕΔΔΑ, με αποτέλεσμα να κινηθεί σε βάρος της η σπάνια διαδικασία επί παραβάσει του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Η νέα απόφαση αυξάνει πλέον σημαντικά την πίεση προς την τουρκική κυβέρνηση: το Δικαστήριο δεν ζητά απλώς να τερματιστεί η κράτηση του Καβαλά, αλλά θεωρεί ότι ολόκληρη η καταδίκη του στερείται νομικού αποτελέσματος βάσει της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
