Με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και την εξασφάλιση προσιτών τιμών ρεύματος, τέθηκε σε ισχύ το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ). Η σχετική υπουργική απόφαση δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 19 Αυγούστου 2026, αντικαθιστώντας το προγενέστερο πλαίσιο του 2008 και θέτοντας σαφείς κανόνες για τη χωροθέτηση των έργων.
Όπως επισημαίνει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να μεταβεί από τη γρήγορη διείσδυση στην οργανωμένη χωρική ανάπτυξη, εξυπηρετώντας παράλληλα τους στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) για το 2030 (43% συμμετοχή των ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση και 75,7% στην ηλεκτροπαραγωγή).
Περιορισμοί και όρια για τα φωτοβολταϊκά
Για πρώτη φορά εισάγεται ανώτατο όριο συνολικής κάλυψης γης (φέρουσα ικανότητα), το οποίο καθορίζεται στο 1,5% της έκτασης κάθε Περιφερειακής Ενότητας, ώστε να αποτραπεί η υπερσυγκέντρωση έργων σε αγροτικές περιοχές. Παράλληλα, απαγορεύεται η εγκατάσταση νέων φωτοβολταϊκών σταθμών σε:
- Προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000
- Δάση, δασικές εκτάσεις, εθνικούς δρυμούς και μνημεία της φύσης
- Υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
- Περιοχές Άνευ Δρόμων, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και ακτές κολύμβησης
- Ιστορικούς τόπους, αρχαιολογικούς χώρους και ζώνες πηγών υδροληψίας πόσιμου νερού
Κανόνες για αιολικούς σταθμούς και νησιά.
Αυστηροί περιορισμοί θεσπίζονται και για τα αιολικά έργα:
- Αποκλείεται πλήρως η εγκατάστασή τους στην Αττική, τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων, σε νησιά έκτασης κάτω των 300 τ.χλμ. (με ελάχιστες εξαιρέσεις), καθώς και στις περιοχές κατηγορίας Α και Β του Ειδικού Χωροταξικού για τον Τουρισμό.
- Στις ζώνες Natura 2000 για την ορνιθοπανίδα, η τοποθέτηση αιολικών επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, εφόσον προβλέπεται από Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό ξεπερνά τα 7,5 m/s. Για τα νησιά, η μέγιστη κάλυψη εδάφους παραμένει στο 4% ανά Δημοτική Ενότητα, ενώ απαιτείται ειδική μελέτη τοπίου.
Το νέο πλαίσιο εντάσσει στον σχεδιασμό τις μονάδες αποθήκευσης ενέργειας για τη διαχείριση της μεταβλητότητας της παραγωγής, καθώς και τεχνολογίες όπως το βιοαέριο, τη βιομάζα, τη γεωθερμία, τα μικρά υδροηλεκτρικά και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα. Παράλληλα, καθίσταται σαφές ότι οι περιοχές αποκλεισμού που ορίζει το ΕΧΠ-ΑΠΕ αποτελούν «κόκκινη γραμμή» και δεν μπορούν να τροποποιηθούν από περιφερειακά ή θαλάσσια χωροταξικά σχέδια.
