Το σχέδιο ανατροπής του Μπασάρ αλ-Άσαντ ήταν βρετανικής έμπνευσης και είχε ως στόχο την αλλαγή σκυτάλης στην εξουσία της Δαμασκού από τους αλαουίτες στους σουνίτες Άραβες, με στρατηγικό στόχο το μηδενισμό της επιρροής που ασκούσε στην περιοχή το Ιράν και οι Φρουροί της Επανάστασης.
Την επιχείρηση διηύθυναν οι ΗΠΑ, με χρηματοδότηση του Κατάρ και άλλων αραβικών χωρών, ενώ καθοριστικό ρόλο στο πεδίο έπαιξε η Τουρκία, λόγω γειτνίασης αλλά και λόγω θρησκευτικής συγγένειας με τους σουνίτες ισλαμιστές τρομοκράτες, που πρωτοστάτησαν στον δεκαετή εμφύλιο που οδήγησε στην ανατροπή του Άσαντ.
Μετά την ανατροπή του Άσαντ και την ανάληψη της εξουσίας από τους τζιχαντιστές τρομοκράτες του Αχμέντ αλ-Σάραα, ο μεγάλος κερδισμένος σε στρατηγικό επίπεδο ήταν πρώτα απ’ όλα και όλους το… Ισραήλ, γιατί η Συρία ήταν ο βασικός γεωγραφικός δίαυλος υποστήριξης της Χεζμπολάχ και της Χαμάς.
Επίσης, κερδισμένες ήταν οι ΗΠΑ και η Βρετανία, ενώ ο μεγάλος χαμένος ήταν το Ιράν και δευτερευόντως η Ρωσία.
Σε αυτήν την κατάσταση, για τη διαμόρφωση της οποίας καθοριστικό ρόλο έπαιξε η Τουρκία που στην ουσία χρησιμοποιήθηκε εκ του παρασκηνίου από το Ισραήλ, για να εκμηδενιστεί η ιρανική απειλή από την περιοχή, την επόμενη ημέρα η Άγκυρα επεδίωξε να αποκομίσει κέρδη.
Επειδή η τουρκική κυβέρνηση, οι ένοπλες δυνάμεις και οι μυστικές υπηρεσίες συνεργάστηκαν επί δέκα χρόνια με αυτούς που κατέλαβαν την εξουσία στη Δαμασκό, τώρα επιδιώκουν να έχουν καθοριστικό ρόλο στην αναδιοργάνωση του συριακού κράτους και των συριακών ενόπλων δυνάμεων.
Ο Ερντογάν βλέπει στη Συρία τη μεγάλη ευκαιρία να κάνει πράξη το «νεοοθωμανικό του όνειρο» μετατρέποντας τη χώρα αυτήν σε τουρκικό προτεκτοράτο ή, για την ακρίβεια, σε ένα βιλαέτιο της νεοοθωμανίας.
Η κατάσταση αυτή, σε συνδυασμό με τις κινήσεις που κάνει η Τουρκία να καλύψει η ίδια το κενό επιρροής που δημιουργείται στην περιοχή μετά την αποχώρηση του Ιράν, με τη δημιουργία του «σουνιτικού ΝΑΤΟ» και την εξομάλυνση των σχέσεών της με την Αίγυπτο, σύμφωνα με Ισραηλινούς πολιτικούς και αναλυτές, συνιστά στρατηγικού χαρακτήρα απειλή για το Ισραήλ, που αναμένεται να αποδειχτεί σοβαρότερη από εκείνην του Ιράν.
Γι’ αυτό οι δηλώσεις Ισραηλινών πολιτικών και αξιωματούχων ότι μετά το Ιράν έρχεται η σειρά της Τουρκίας, γι’ αυτό και η συγκρουσιακή κατάσταση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ Ισραήλ-Τουρκίας, ειδικά με αφορμή τις κινήσεις που κάνει η Άγκυρα να αποκτήσει αεροπορικές βάσεις στη Συρία.
Η επίθεση της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας την Τρίτη, 18 Αυγούστου, στην αεροπορική βάση του Abu al-Duhur, στην περιφέρεια του Ιντλίμπ, 70 χλμ από τα σύνορα με την Τουρκία, είναι η κορυφή του παγόβουνου.
Είχαν προηγηθεί επανειλημμένες προειδοποιήσεις του Ισραήλ προς τη Συρία και τις ΗΠΑ για τις δραστηριότητες της Τουρκίας στην εν λόγω βάση και ζήτησαν να σταματήσουν. Όταν οι προειδοποιήσεις δεν εισακούστηκαν, μόλις μια ημέρα μετά την αποχώρηση αντιπροσωπείας Τούρκων αξιωματικών από τη βάση, ακολούθησαν οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί, που είχαν ως στόχο εξοπλισμό που είχε μεταφέρει η Τουρκία στην εν λόγω βάση.
Σύμφωνα με τον ραδιοφωνικό σταθμό του Στρατού του Ισραήλ: «Οι τουρκικές δυνάμεις είχαν μεταφέρει εξοπλισμό εφοδιασμού και στρατιωτικό εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένων ραντάρ και drones, στο αεροδρόμιο Abu al-Duhur πριν από τη στοχοποίησή του από ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις».
Οι τουρκικές δυνάμεις είχαν εργαστεί για την αποκατάσταση αεροσκαφών και εγκαταστάσεων εντός του αεροδρομίου, συμπεριλαμβανομένων των χώρων του και των αποθηκών καυσίμων. Μεγάλες ποσότητες πυραύλων και πυρομαχικών μεταφέρθηκαν στο αεροδρόμιο Abu al-Duhur ταυτόχρονα με τις εργασίες αποκατάστασης και εξοπλισμού.
Οι ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις στο αεροδρόμιο Abu al-Duhur στη βορειοδυτική Συρία έλαβαν χώρα μετά από επίσκεψη τουρκικής στρατιωτικής αντιπροσωπείας για την εποπτεία της αποκατάστασης του διαδρόμου του.
Επίσης, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, ο επικεφαλής της Μοσάντ Ρόμαν Γκόφμαν και ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ Χασάν αλ-Σιμπάνι φέρονται να συζήτησαν τη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη Συρία τέσσερις ημέρες πριν από την επίθεση του Ισραήλ.
Οι δύο αξιωματούχοι είχαν τηλεφωνική συνομιλία λίγες ημέρες πριν από το βομβαρδισμό της αεροπορικής βάσης στη Συρία, συζητώντας τη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη Συρία.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν το θέμα και μίλησαν στο Reuters, η τηλεφωνική συνομιλία έγινε στις 14 Αυγούστου. Η συζήτηση θεωρείται μία από τις επαφές υψηλότερου επιπέδου μέχρι σήμερα μεταξύ του Ισραήλ και της κυβέρνησης της Δαμασκού με επικεφαλής τον Πρόεδρο Αχμέντ αλ-Σάραα.
Μετά την επίθεση του Ισραήλ στην αεροπορική βάση Abu al-Duhur την Τρίτη, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι η Συρία ήταν στα πρόθυρα να επιτρέψει την ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων εκεί, αγνοώντας τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις ότι αυτό θα αποτελούσε απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ.
Πηγές αναφέρουν ότι μια τηλεφωνική κλήση μεταξύ του Γκόφμαν και του Σιμπάνι πριν από τέσσερις ημέρες επικεντρώθηκε κυρίως στην στρατιωτική υποστήριξη της Τουρκίας προς τη Συρία, με μια πηγή να αναφέρει ότι η συζήτηση επικεντρώθηκε σε «ερωτήματα του Ισραήλ σχετικά με την αυξημένη στρατιωτική παρουσία (της Τουρκίας), τις πωλήσεις όπλων, την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών και άλλα ζητήματα».
Μια δεύτερη πηγή, ένας ανώτερος αξιωματούχος, δήλωσε ότι ο Γκόφμαν χρησιμοποίησε την κλήση για να λάβει πληροφορίες σχετικά με την προμήθεια όπλων από την Τουρκία στον συριακό στρατό.
Μια τρίτη πηγή που γνωρίζει το θέμα επιβεβαίωσε ότι η κλήση πραγματοποιήθηκε και ότι συζητήθηκε η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη Συρία.
Όπως αναφέραμε στην αρχή του άρθρου μας, η Τουρκία είναι ένας σημαντικός υποστηρικτής της κυβέρνησης αλ-Σάραα στη Συρία από το τέλος της διακυβέρνησης του Μπασάρ αλ-Άσαντ το 2024, και η επιρροή της Άγκυρας στη Συρία έχει εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια στο Ισραήλ.
Ο Αχμέντ αλ-Σάραα, ο οποίος έχει αναπτύξει στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ, ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι η Συρία επιθυμεί να συνάψει συμφωνία ασφαλείας με το Ισραήλ και ζητά την υποστήριξη διαφόρων χωρών για να καταστήσει την πολιτική του Ισραήλ απέναντι στη Συρία πιο ισορροπημένη.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι δεν θα επιτρέψουν τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Συρία που θα μπορούσε να απειλήσει το Ισραήλ. Σχετικά με την επίθεση στην αεροπορική βάση, ισχυρίστηκε ότι είχαν προειδοποιήσει προηγουμένως την Τουρκία γι’ αυτήν, αλλά οι προειδοποιήσεις αγνοήθηκαν.
Η Διεύθυνση Επικοινωνίας της Προεδρίας της Τουρκίας χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Ισραήλ ως «αβάσιμους ισχυρισμούς», δηλώνοντας ότι οι επιθέσεις παραβίασαν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας.
Ένα σημείο που προκαλεί τεράστιο ενδιαφέρον, είναι το γεγονός ότι τουρκικό υπουργείο Άμυνας, διά του εκπροσώπου του, ισχυρίστηκε την Πέμπτη ότι καμία τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία δεν είχε επισκεφθεί τη βάση Abu al-Duhur στη Συρία πριν ή κατά τη διάρκεια των ισραηλινών πληγμάτων, διαψεύδοντας τις σχετικές αναφορές από την ισραηλινή πλευρά.
Ο αρχιπλοίαρχος Ζεκί Άκτουρκ είπε συγκεκριμένα: «Δηλώνουμε ότι δεν υπήρχε τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ στη Συρία πριν ή κατά τη διάρκεια της επίθεσης του Ισραήλ στη βάση», ενώ την ίδια στιγμή ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας, Ασάαντ αλ-Σιμπάνι παραδέχθηκε στο Axios ότι αξιωματικοί του τουρκικού στρατού είχαν επισκεφθεί τη βάση λίγες ημέρες πριν από τα πλήγματα, στο πλαίσιο αυτού που ο ίδιος χαρακτήρισε ως «συνεχιζόμενη στρατιωτική συνεργασία στους τομείς της εκπαίδευσης και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας».
Είναι προφανές ότι η Τουρκία ψεύδεται για το θέμα, για να μην φανεί ότι δικά της συμφέροντα επλήγησαν, κάτι που θα επέβαλε μια κάποια απάντηση από πλευράς της στην ισραηλινή επίθεση.
Το θέμα είναι τεράστιο και αναμένουμε η Συρία να αποτελέσει το επόμενο διάστημα πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Ισραήλ-Τουρκίας, χωρίς να αποκλείεται ακόμα και θερμή εμπλοκή.
