Ιστορική απόφαση στη Συρία: Σε θάνατο ερήμην ο Μπασάρ αλ Άσαντ για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας

Σε μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις της μεταπολεμικής συριακής Δικαιοσύνης, δικαστήριο της Δαμασκού καταδίκασε σήμερα, Τρίτη, σε θάνατο ερήμην τον έκπτωτο πρόεδρο Μπασάρ αλ Άσαντ, κρίνοντάς τον ένοχο για φόνους, βασανιστήρια, αυθαίρετες συλλήψεις και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Πρόκειται για την πρώτη δικαστική καταδίκη του Άσαντ μετά την ανατροπή του τον Δεκέμβριο του 2024 και τη φυγή του μαζί με την οικογένειά του στη Μόσχα.

Σε θάνατο καταδικάστηκε και ο πρώην αρχηγός των υπηρεσιών Πολιτικής Ασφάλειας στη Ντεράα Ατέφ Νατζίμπ, εξάδελφος του Άσαντ από την πλευρά της μητέρας του και ένα από τα πλέον διαβόητα στελέχη του προηγούμενου καθεστώτος.

Σε αντίθεση με τον Άσαντ, ο Νατζίμπ ήταν παρών στο δικαστήριο, φορώντας στολή κρατουμένου.

🚨🚨عــاجـــل #سوريا…لحظة وصول المجرم عاطف نجيب للمحكمة قبيل جلسة النطق الحكم “بالإعدام” pic.twitter.com/pLvt4xJApt

— الأحداث العالمية (@NewsNow4world1) August 11, 2026

Το δικαστήριο έκρινε τον έκπτωτο πρόεδρο ένοχο, μεταξύ άλλων, για ανθρωποκτονίες από πρόθεση με θύματα ενήλικες και παιδιά, βασανιστήρια, αυθαίρετες κρατήσεις και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη διάρκεια της σύγκρουσης που συγκλόνισε τη Συρία επί σχεδόν 14 χρόνια.

Σύμφωνα με το Associated Press, σε θάνατο ερήμην καταδικάστηκε και ο αδελφός του Μάχερ αλ Άσαντ, ο οποίος υπήρξε διοικητής της διαβόητης 4ης Μεραρχίας του συριακού στρατού και διέφυγε επίσης στη Ρωσία.

Ο Ατέφ Νατζίμπ και τα παιδιά της Ντεράα

Η παρουσία του Ατέφ Νατζίμπ στο εδώλιο δίνει στην απόφαση ιδιαίτερο συμβολικό βάρος. Ως επικεφαλής της Πολιτικής Ασφάλειας στη Ντεράα το 2011 θεωρείται ένας από τους ανθρώπους που συνέβαλαν καθοριστικά στην πυροδότηση της συριακής εξέγερσης.

Τον Μάρτιο εκείνης της χρονιάς, παιδιά και έφηβοι συνελήφθησαν επειδή είχαν γράψει αντικαθεστωτικά συνθήματα σε τοίχους.

Οι μαθητές κρατήθηκαν και βασανίστηκαν από τις υπηρεσίες ασφαλείας, ενώ οι εκκλήσεις των οικογενειών τους για την απελευθέρωσή τους αντιμετωπίστηκαν με περιφρόνηση.

Η κακοποίησή τους προκάλεσε τις πρώτες μεγάλες διαδηλώσεις στη Ντεράα. Η βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων με πραγματικά πυρά και οι πρώτοι νεκροί μετέτρεψαν γρήγορα την τοπική διαμαρτυρία σε πανεθνική εξέγερση κατά του καθεστώτος Άσαντ.

BEŞŞAR ESAD’IN KARDEŞİ VE KUZENİ İDAM EDİLECEK

Suriye’de, devrik rejim lideri Beşşar Esed’in kuzeni ve Dera halkına karşı işlenen işkence ve katliamdan sorumlu olmakla suçlanan Dera Siyasi Güvenlik Şubesi eski Başkanı Atıf Necib’in yargılandığı davada karar açıklandı. https://t.co/GdAbXosyJH pic.twitter.com/kKzkmhp9nq

— TV100 (@tv100) August 11, 2026

Ο Νατζίμπ κατηγορήθηκε για δολοφονίες, βασανιστήρια, αυθαίρετες συλλήψεις, χρήση ένοπλης βίας εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών και άμεση ευθύνη για την καταστολή στη Ντεράα. Συνελήφθη στη Λαττάκεια τον Ιανουάριο του 2025, μετά την επιστροφή του από τον Λίβανο, και έγινε το πρώτο κορυφαίο στέλεχος του καθεστώτος Άσαντ που οδηγήθηκε ενώπιον συριακού δικαστηρίου μετά την ανατροπή του.

Τι σημαίνει η ερήμην καταδίκη του Άσαντ

Η απόφαση έχει πρωτίστως ιστορική και νομική σημασία, καθώς ο Μπασάρ αλ Άσαντ παραμένει στη Μόσχα και η εκτέλεση της ποινής προϋποθέτει τη σύλληψη ή την έκδοσή του στη Συρία.

Με βάση τη συριακή ποινική δικονομία, εάν ένας καταδικασμένος ερήμην συλληφθεί ή παραδοθεί, η προηγούμενη ετυμηγορία ακυρώνεται αυτοδικαίως και διεξάγεται νέα, πλήρης δίκη με την παρουσία του κατηγορουμένου.

Η απόφαση, επομένως, δεν οδηγεί άμεσα στην εκτέλεση της ποινής. Δημιουργεί όμως για πρώτη φορά επίσημο δικαστικό αρχείο ευθύνης σε βάρος του ανθρώπου που κυβέρνησε τη Συρία από το 2000 έως το 2024.

Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία της μεταβατικής Δικαιοσύνης

Ο Μπασάρ αλ Άσαντ ανέλαβε την προεδρία το 2000, μετά τον θάνατο του πατέρα του, Χαφέζ αλ Άσαντ, συνεχίζοντας την αυταρχική διακυβέρνηση της οικογένειάς του.

Οι ειρηνικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν το 2011 αντιμετωπίστηκαν με φονική καταστολή και εξελίχθηκαν σε έναν καταστροφικό πόλεμο, ο οποίος προκάλεσε το θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων και τον εκτοπισμό εκατομμυρίων Σύρων.

Το καθεστώς κατέρρευσε τον Δεκέμβριο του 2024, όταν δυνάμεις της αντιπολίτευσης κατέλαβαν τη Δαμασκό. Ο Άσαντ εγκατέλειψε τη συριακή πρωτεύουσα και κατέφυγε στη Ρωσία.

صاح الصايح وطب الأسد خوف

فرحة أهالي درعا أمام القصر العدلي بدمشق بعد الحكم على المجرم عاطف نجيب بالإعدام#إعدام_عاطف_نجيب pic.twitter.com/BdsDLKSZa6

— Omar Alhariri (@omar_alharir) August 11, 2026

Η σημερινή ετυμηγορία αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία για τη μεταβατική Δικαιοσύνη της νέας Συρίας: όχι μόνο ως προς την τιμωρία συγκεκριμένων προσώπων, αλλά και ως προς τη δυνατότητά της να τεκμηριώσει τα εγκλήματα, να προστατεύσει τα δικαιώματα των κατηγορουμένων και να προσφέρει ουσιαστική δικαίωση στα θύματα.

• Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ / AFP, Reuters, Associated Press.