Νίκες απέναντι στην παγκόσμια πρωταθλήτρια Ισπανία και την παραδοσιακή δύναμη Ουγγαρία, αλλά αποκλεισμός από την οκτάδα. Αυτή είναι η απίστευτη κατάληξη για την Εθνική Ελλάδας στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα υδατοσφαίρισης παίδων του Ζάγκρεμπ, λόγω του πειραματικού συστήματος κατάταξης που εφάρμοσε η World Aquatics.
Ένας πολύπλοκος αλγόριθμος μετέτρεψε τη διοργάνωση σε μαθηματική άσκηση, επιτρέποντας σε χώρες με περιορισμένη παράδοση στο πόλο, όπως η Βραζιλία, η Αίγυπτος, η Τουρκία και η Μάλτα, να πλασαριστούν ψηλότερα από την Ελλάδα, την Ουγγαρία και το Μαυροβούνιο.
Τέσσερα παιχνίδια, ένας αλγόριθμος και μία κοινή κατάταξη
Το νέο format είχε δοκιμαστεί την άνοιξη στη Division 2 του World Cup ανδρών και γυναικών, πριν εφαρμοστεί στα Παγκόσμια Πρωταθλήματα Κ16.
Η βασική ιδέα παραπέμπει στη League Phase των ευρωπαϊκών διοργανώσεων ποδοσφαίρου: οι 36 ομάδες δεν χωρίζονται σε παραδοσιακούς ομίλους, αλλά δίνουν από τέσσερις αγώνες και στη συνέχεια τοποθετούνται σε ενιαία κατάταξη.
Η μεγάλη διαφορά είναι ότι η θέση τους δεν καθορίζεται από νίκες, ήττες και βαθμούς. Κάθε αποτέλεσμα μετατρέπεται σε βαθμολογία μέσω του Tournament Performance Index (TPI), ο οποίος λαμβάνει υπόψη:
• το αποτέλεσμα του αγώνα,
• τη διαφορά των γκολ,
• τη θέση του αντιπάλου στην παγκόσμια κατάταξη πριν από το τουρνουά.
Οι βαθμολογίες των τεσσάρων αγώνων υπολογίζονται κατά μέσο όρο και οι οκτώ ομάδες με τον υψηλότερο δείκτη προκρίνονται στα προημιτελικά.
Στη θεωρία, το σύστημα επιχειρεί να ανταμείψει τις νίκες απέναντι σε ισχυρούς αντιπάλους. Στην πράξη, όμως, η αξιοπιστία του εξαρτάται απόλυτα από την ακρίβεια της κατάταξης που υπήρχε πριν από την έναρξη της διοργάνωσης.
Η Ρωσία «βραχυκύκλωσε» το σύστημα
Η μεγαλύτερη στρέβλωση προέκυψε με τη Ρωσία. Λόγω του πολυετούς αποκλεισμού της από τις διεθνείς διοργανώσεις, βρίσκεται πολύ χαμηλά στο ranking, παρότι διαθέτει ισχυρότατη ομάδα.
Η Ρωσία νίκησε την Ελλάδα και επικράτησε του Μαυροβουνίου στα πέναλτι, φτάνοντας μάλιστα στην κορυφή της League Phase. Για τον αλγόριθμο όμως, αντιμετωπιζόταν ως ομάδα χαμηλής δυναμικότητας.
Έτσι, η ελληνική ομάδα τιμωρήθηκε δυσανάλογα για την ήττα της, ενώ οι μεγάλες νίκες της απέναντι στην Ισπανία και την Ουγγαρία δεν αποδείχθηκαν αρκετές για να την οδηγήσουν στην οκτάδα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι η Ρωσία πήρε 99,2 βαθμούς TPI από τη νίκη της στα πέναλτι επί του Μαυροβουνίου, ενώ οι Μαυροβούνιοι περιορίστηκαν στους 38, παρότι είχαν ηττηθεί οριακά από μία από τις ισχυρότερες ομάδες του τουρνουά.
Η Ελλάδα νίκησε τους μεγάλους και αποκλείστηκε
Η Εθνική Ελλάδας κλήθηκε να αντιμετωπίσει δύο από τις μεγαλύτερες σχολές του παγκόσμιου πόλο, την Ισπανία και την Ουγγαρία, τις νίκησε και τελικά βρέθηκε μαζί τους στις θέσεις 9-16.
Την ίδια στιγμή, η Βραζιλία αντιμετώπισε από το γκρουπ των θεωρητικά ισχυρών την Κίνα και τη Νέα Ζηλανδία, ενώ η Αίγυπτος κληρώθηκε με την Κίνα και το Καζακστάν. Αμφότερες εκμεταλλεύτηκαν το ευνοϊκό πρόγραμμά τους και προκρίθηκαν.
Η Τουρκία και η Μάλτα είχαν από μία αναμενόμενη ήττα, απέναντι σε Ουγγαρία και Κροατία αντίστοιχα, αλλά συγκέντρωσαν πολύτιμους βαθμούς από τις νίκες τους επί του Καζακστάν και της Κίνας.
Ακόμη και η Σερβία και οι ΗΠΑ, που ολοκλήρωσαν αήττητες τους αγώνες τους, πέρασαν οριακά στην οκτάδα, επειδή δεν είχαν κληρωθεί με αρκετά ισχυρούς αντιπάλους.
Με απλά λόγια, μια ομάδα μπορούσε να χάσει και να βρεθεί ψηλά ή να νικήσει όλα τα παιχνίδια της και να κινδυνεύει με αποκλεισμό, ανάλογα με τα νούμερα που συνόδευαν τους αντιπάλους της πριν πέσει η πρώτη μπάλα στο νερό.
Ο τρεις φορές «χρυσός» Ολυμπιονίκης πίσω από το format
Το παράδοξο είναι ότι το σύστημα δεν σχεδιάστηκε από κάποιον που αγνοεί τις ιδιαιτερότητες της υδατοσφαίρισης.
Σύμφωνα με το εξειδικευμένο Total Waterpolo, πίσω από το Tournament Performance Index βρίσκεται ο πρόεδρος της Τεχνικής Επιτροπής Υδατοσφαίρισης της World Aquatics, Τάμας Μόλναρ, τρεις φορές «χρυσός» Ολυμπιονίκης με την Εθνική Ουγγαρίας.
Το ίδιο μέσο κάνει λόγο για έντονες αντιδράσεις ομοσπονδιών, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε αλλαγή του συστήματος ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη το τουρνουά θα δημιουργούσε νέα προβλήματα αξιοπιστίας.
Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη τροποποίηση, παρά τις πληροφορίες ότι η World Aquatics αναζητούσε τρόπο να προσθέσει νοκ άουτ αγώνες και να δώσει σε περισσότερες ομάδες τη δυνατότητα να διεκδικήσουν μία θέση στην οκτάδα.
Το βέβαιο είναι ότι οι πειραματισμοί εφαρμόστηκαν σε μια διοργάνωση παιδιών ηλικίας 15 και 16 ετών. Αθλητών που θα έπρεπε να κερδίζουν ή να χάνουν μέσα στην πισίνα – και όχι να περιμένουν το αποτέλεσμα ενός αλγόριθμου για να μάθουν εάν συνεχίζουν να διεκδικούν το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.
