Κάτι παραπάνω από…. ανοιχτό παραμένει το μέτωπο ΗΠΑ-Ιράν στη Μέση Ανατολή, καθώς η διαφωνία δεν είναι πλέον μόνο αν θα ανοίξει το Στενό του Ορμούζ, αλλά ποιος θα ελέγχει τη διέλευση των πλοίων από τη σημαντικότερη πετρελαϊκή αρτηρία του κόσμου.
Το Ιράν δεν δέχεται επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση και επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας, ακόμη και με την επιβολή τελών. Οι ΗΠΑ απορρίπτουν τις ιρανικές απαιτήσεις, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται πλέον μια προσωρινή συμφωνία διάρκειας 60 ημερών, η οποία προβλέπει ουσιαστικά τη μοιρασιά των θαλάσσιων διαδρομών μεταξύ Ιράν και Ομάν.
Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι η συμφωνία μπορεί να ανακοινωθεί άμεσα. Η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν διαπραγματεύεται απευθείας με τις ΗΠΑ και ο Ντόναλντ Τραμπ επιστρατεύει ξανά την απειλή στρατιωτικής επίθεσης: είτε το στενό θα ανοίξει «πολύ σύντομα», είτε το Ιράν θα υποστεί «πολύ δυνατά» πλήγματα.
Ποιος θα ελέγχει τα πλοία
Η Τεχεράνη πλέον απαιτεί από τα πλοία που επιχειρούν να διασχίσουν το Στενό του Ορμούζ να ακολουθούν συγκεκριμένη πορεία κατά μήκος των ιρανικών ακτών, επιδιώκοντας να διατηρήσει τον επιχειρησιακό έλεγχο του περάσματος και να εξασφαλίσει ότι κανένα σκάφος δεν θα κινείται χωρίς την άδειά της.
Παράλληλα, έχει θέσει ζήτημα επιβολής τελών διέλευσης, απαίτηση την οποία απορρίπτουν οι ΗΠΑ και άλλες χώρες, υποστηρίζοντας ότι αντίκειται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
Για την Τεχεράνη όμως, ο έλεγχος του στενού αποτελεί τόσο ζήτημα εθνικής ασφάλειας όσο και ένα από τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά της όπλα. Όσο παραμένει κλειστή ή επισφαλής η θαλάσσια δίοδος, το Ιράν μπορεί να επηρεάζει τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις παγκόσμιες τιμές της ενέργειας.
Iran Update Special Report, August 4, 2026: US officials and Iranian negotiators continue to present competing interpretations of the emerging arrangement on the Strait of Hormuz. The Iranians’ inconsistent messaging in these negotiations is likely a product of the competing… pic.twitter.com/1pobPqDgoM
— Institute for the Study of War (@TheStudyofWar) August 4, 2026
«Είμαστε στο σημείο να καταλήξουμε σε συμφωνία για πορεία αποδεκτή και από τα δύο μέρη –ούτε τη βόρεια ούτε τη νότια–, με σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε χώρας και την εγγύηση των εθνικών συμφερόντων και της ασφάλειάς μας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.
Τι προβλέπει η συμφωνία των 60 ημερών
Σύμφωνα με το Axios, το οποίο επικαλείται δύο πηγές στην περιοχή, το Ιράν και το Ομάν συζητούν μια προσωρινή διευθέτηση διάρκειας 60 ημερών, η οποία θα επιτρέψει να ξαναρχίσει η ναυσιπλοΐα μέχρι να επιτευχθεί οριστική συμφωνία.
Η προκαταρκτική πρόταση προβλέπει ότι:
• Τα πλοία που εισέρχονται στο στενό θα ακολουθούν τη βόρεια διαδρομή, περνώντας από τα ιρανικά χωρικά ύδατα.
• Τα πλοία που εξέρχονται θα κινούνται μέσω των χωρικών υδάτων του Ομάν.
• Δεν θα επιβάλλονται τέλη διέλευσης.
• Η θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στις δύο χώρες θα αποναρκοθετηθεί κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να βρεθεί μια ισορροπία: το Ιράν θα διατηρεί ρόλο στη διαχείριση της εισερχόμενης κίνησης, χωρίς όμως να αποκτά τον πλήρη έλεγχο του στενού ή το δικαίωμα να χρεώνει τα διερχόμενα πλοία.
Η συμφωνία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, θα μπορούσε όμως, σύμφωνα με τις αμερικανικές εκτιμήσεις, να ανακοινωθεί ακόμη και εντός της ημέρας.
Οι ΗΠΑ βλέπουν πρόοδο, το Ιράν αρνείται τις απευθείας συνομιλίες
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο για «πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και το Ομάν. «Δεν έχει συναφθεί ακόμη καμία οριστική συμφωνία», διευκρίνισε, προσθέτοντας ωστόσο ότι η Ουάσινγκτον ελπίζει πως αυτό θα συμβεί «πολύ σύντομα».
Ακόμη πιο αισιόδοξος εμφανίστηκε ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος δήλωσε στο CNBC ότι υπάρχει πιθανότητα να επιτευχθεί συμφωνία «σήμερα ή αύριο» για την επαναλειτουργία του στενού και τη σταδιακή εξομάλυνση της κατάστασης.
Στις προσπάθειες μεσολάβησης συμμετέχουν το Ομάν, το Κατάρ και το Πακιστάν. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ Ματζίντ αλ Ανσάρι, έκανε λόγο για προσπάθειες «σε εξέλιξη», με στόχο μια βραχυπρόθεσμη λύση που θα επιτρέψει την επανέναρξη του διαλόγου.
Ο Τραμπ συζήτησε τηλεφωνικά και με τον εμίρη του Κατάρ σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι για την «αποκλιμάκωση των εντάσεων» και την επαναπροσέγγιση Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Το Ιράν, πάντως, διαψεύδει ότι βρίσκεται σε απευθείας επαφή με την αμερικανική κυβέρνηση.
«Δεν διαπραγματευόμαστε με τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή. Διαπραγματευόμαστε με το Ομάν, για να εγγυηθούμε την ασφαλή διέλευση από το Στενό του Ορμούζ», δήλωσε ο Μπαγαεΐ.
Η νέα απειλή Τραμπ
Η ιρανική διάψευση προκάλεσε την οργή του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος επανήλθε στην απειλή στρατιωτικής κλιμάκωσης.
«Είτε το στενό θα ανοίξει πολύ σύντομα είτε το Ιράν θα υποστεί πολύ δυνατά πλήγματα», δήλωσε ο Τραμπ στο Fox News, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι οι δύο πλευρές είχαν «πολύ καλές συνομιλίες» και ότι το Ιράν επιδιώκει συμφωνία.
«Έχω χρόνο», απάντησε όταν ρωτήθηκε για τον πόλεμο, ο οποίος διαρκεί περισσότερο από πέντε μήνες, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ πλησιάζουν και οι οικονομικές συνέπειες της κρίσης αυξάνουν την πίεση προς τον Λευκό Οίκο.
Ο Τραμπ είχε απειλήσει και την περασμένη εβδομάδα ότι θα διέτασσε να «χτυπηθεί δυνατά» η Ισλαμική Δημοκρατία, προτού ανακρούσει πρύμνα και ανακοινώσει ότι ανέβαλε τους μαζικούς βομβαρδισμούς που φέρεται ότι σχεδίαζε σε συνεργασία με το Ισραήλ.
Η εναλλαγή απειλών και εξαγγελιών περί επικείμενης συμφωνίας αποτελεί πάγια τακτική του από την έναρξη του πολέμου.
Η προηγούμενη συμφωνία που κατέρρευσε
Το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ» είχε δημιουργήσει ξανά προσδοκίες για αποκλιμάκωση.
Η καταρχήν συμφωνία Ουάσινγκτον και Τεχεράνης προέβλεπε την έναρξη διαδικασίας διάρκειας 60 ημερών, με δυνατότητα ανανέωσης, για τον τερματισμό του πολέμου και τη διευθέτηση των εκκρεμών ζητημάτων, κυρίως του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Η συμφωνία επέτρεψε προσωρινά την επανέναρξη της κίνησης στο Στενό του Ορμούζ, το οποίο είχε κλείσει de facto το Ιράν την επομένη της έναρξης του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου. Οι ΗΠΑ είχαν απαντήσει επιβάλλοντας αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια του Κόλπου.
Η νηνεμία, όμως, δεν διήρκεσε. Οι εχθροπραξίες ξανάρχισαν στις αρχές Ιουλίου, η συμφωνία κατέρρευσε και η Τεχεράνη έκλεισε εκ νέου το στενό μετά την επανέναρξη των αμερικανικών βομβαρδισμών.
Το πετρέλαιο έπεσε κάτω από τα 80 δολάρια
Παρά την αβεβαιότητα, οι πληροφορίες περί επικείμενης συμφωνίας επηρέασαν άμεσα τις αγορές.
Η τιμή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας υποχώρησε κατά 5,26%, στα 79,36 δολάρια το βαρέλι, στο χαμηλότερο επίπεδο από τις 10 Ιουλίου.
Η πτώση αποτυπώνει τις προσδοκίες ότι η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ θα περιορίσει τον κίνδυνο διακοπής των εξαγωγών πετρελαίου από τον Κόλπο. Αντίθετα, ένα νέο ναυάγιο στις διαπραγματεύσεις ή αμερικανικά πλήγματα εναντίον του Ιράν θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέα εκτίναξη των τιμών.
Το πλήγμα στο πλοίο ελληνικής διαχείρισης
Στη θάλασσα, πάντως, η απειλή παραμένει πραγματική. Τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη, το υπό σημαία Λιβερίας φορτηγό πλοίο «Minoan Pioneer», το οποίο τελεί υπό ελληνική διαχείριση, χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα, πιθανότατα drone, κοντά στις ακτές του Ομάν.
Το βλήμα φέρεται να έπληξε το μηχανοστάσιο, προκαλώντας πυρκαγιά και αναγκάζοντας το πλήρωμα να εγκαταλείψει το πλοίο.
Ένας ναυτικός, ο οποίος φέρεται να είναι ο τρίτος μηχανικός, αγνοείται. Μεταξύ των μελών του πληρώματος δεν υπήρχαν Έλληνες.
Nasa Data further confirms there is a very large fire in the strait of hormuz. unclear atm if this is an another vessel that was hit or if Minoan Pioneer was hit again. There was no fire yesterday. https://t.co/9y3RSXyfW4 pic.twitter.com/D8PMqRaR3P
— Ali (@MerruX) August 5, 2026
Το περιστατικό υπογραμμίζει ότι, όσο δεν υπάρχει συμφωνημένος μηχανισμός ασφαλούς διέλευσης, οποιοδήποτε πλοίο επιχειρεί να διασχίσει το στενό χωρίς την άδεια της Τεχεράνης κινδυνεύει να βρεθεί στο στόχαστρο.
Νέο μέτωπο και στην Ερυθρά Θάλασσα
Την ίδια ώρα, η κρίση εξαπλώνεται και στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου ινδικό πλοίο βυθίστηκε έπειτα από επίθεση. Και τα 14 μέλη του πληρώματος διασώθηκαν.
Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης απέδωσε την επίθεση στους Χούθι, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν και έχουν ανακοινώσει αποκλεισμό των λιμανιών της Σαουδικής Αραβίας.
Το κίνημα έχει επιτεθεί σε σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα, ενώ το Ριάντ απάντησε με βομβαρδισμούς εναντίον στρατιωτικών υποδομών των ανταρτών και ανακοίνωσε τη δημιουργία ναυτικής συμμαχίας.
