Με αναφορές στη δημοκρατία, την ιστορική μνήμη, την εθνική ενότητα και την ανάγκη προστασίας των δημοκρατικών θεσμών τιμά ο πολιτικός κόσμος τη συμπλήρωση 52 χρόνων από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα. Η 24η Ιουλίου 1974 αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, καθώς σηματοδότησε το τέλος της επτάχρονης δικτατορίας και την επιστροφή της χώρας στην κοινοβουλευτική δημοκρατία, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, με την εθνική τραγωδία της Κύπρου να έχει ήδη συντελεστεί.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, υπογράμμισε ότι η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία, που εγκαθιδρύθηκε με την επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή, εξελίχθηκε στη μακροβιότερη και σταθερότερη δημοκρατική περίοδο της χώρας. Αναφερόμενος στις σύγχρονες προκλήσεις, τόνισε πως η Δημοκρατία δεν συνεπάγεται μόνο δικαιώματα αλλά και ευθύνες, επισημαίνοντας την ανάγκη για ήπιο πολιτικό κλίμα, συναινέσεις και ενότητα.
«Η Δημοκρατία όμως, αυτή που στερεώσαμε πριν 52 χρόνια, δεν παρέχει μόνο δικαιώματα. Έχει και αξιώσεις», ανέφερε ο Κωνσταντίνος Τασούλας, συνδέοντας τη δημοκρατική σταθερότητα με την ασφάλεια και την προκοπή της χώρας. Παράλληλα, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην Κύπρο και στη σταθερή επιδίωξη της Ελλάδας για μια δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική λύση του Κυπριακού.
Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο οποίος τόνισε ότι η επέτειος δεν αποτελεί μόνο ημέρα τιμής σε όσους αντιστάθηκαν στη δικτατορία, αλλά και υπενθύμιση της ευθύνης όλων για τη διαφύλαξη της εθνικής ομοψυχίας, της κοινωνικής συνοχής, της ισονομίας, της λογοδοσίας και του κράτους δικαίου.
«Η σημερινή επέτειος δεν αποτελεί μόνο ευκαιρία απόδοσης τιμής σε όσους αγωνίστηκαν κατά της δικτατορίας. Αποτελεί υπενθύμιση της ευθύνης να διαφυλάσσουμε την εθνική ομοψυχία, να ενισχύουμε την κοινωνική συνοχή και να υπηρετούμε με σεβασμό την ισονομία, τη λογοδοσία, το κράτος δικαίου και τη διαφάνεια», σημείωσε ο Νίκος Δένδιας. Επικαλέστηκε, παράλληλα, τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, σύμφωνα με τον οποίο «η Δημοκρατία είναι το πολίτευμα του μέτρου και δεν αντέχει σε ακρότητες», υπογραμμίζοντας ότι η ισχυρή Δημοκρατία αποτελεί θεμέλιο της εθνικής ισχύος και εγγύηση για την ασφάλεια και την ευημερία της χώρας.
Ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης χαρακτήρισε την 24η Ιουλίου 1974 «ορόσημο στη σύγχρονη ιστορία του Ελληνισμού», καθώς η χώρα άφησε πίσω τη δικτατορία και επέστρεψε στη δημοκρατική ομαλότητα. Στη δήλωσή του αναφέρθηκε στον καθοριστικό ρόλο του Κωνσταντίνου Καραμανλή, αλλά και στην ανάγκη διαφύλαξης των δημοκρατικών θεσμών σε μια περίοδο γεωπολιτικών αναταράξεων.
Ο Νικήτας Κακλαμάνης συνέδεσε, επίσης, την επέτειο με την τραγωδία της Κύπρου, επισημαίνοντας ότι «δεν λησμονούμε ποτέ την τραγωδία του “Αττίλα”», ενώ υπογράμμισε την ανάγκη συνέχισης της προσπάθειας για την απελευθέρωση του κατεχόμενου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως ανέφερε, η προάσπιση των δημοκρατικών θεσμών, η υπευθυνότητα στον δημόσιο λόγο και η προσήλωση στον κοινοβουλευτισμό αποτελούν ευθύνη όλων.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης έδωσε έμφαση στη διαδρομή της Μεταπολίτευσης, σημειώνοντας ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παρέλαβε μια χώρα βαθιά τραυματισμένη από τη δικτατορία και την κυπριακή τραγωδία και συνέβαλε στην εγκαθίδρυση σταθερών δημοκρατικών θεσμών, πολιτικής ομαλότητας και ευρωπαϊκού προσανατολισμού.
Παράλληλα, άσκησε κριτική σε όσους, όπως υποστήριξε, χαρακτηρίζουν τη σημερινή Ελλάδα «χούντα», αλλά και σε πρακτικές που, κατά την άποψή του, ευτελίζουν τη Δημοκρατία. «Η Δημοκρατία δεν κινδυνεύει μόνο από όσους την αμφισβητούν ευθέως. Κινδυνεύει και από όσους την ευτελίζουν με τη στάση τους», ανέφερε, καταδικάζοντας τη βία, τον λαϊκισμό, την εχθροπάθεια και την προσωπική στοχοποίηση πολιτικών αντιπάλων.
Ο Κωστής Χατζηδάκης αναγνώρισε ότι η Μεταπολίτευση δεν ήταν μια περίοδος χωρίς λάθη, κάνοντας αναφορές σε πελατειακές αντιλήψεις, αλόγιστες παροχές και καθυστερήσεις στην αντιμετώπιση προβλημάτων του κράτους. Ωστόσο, υποστήριξε ότι η μεγάλη εικόνα παραμένει η σταθερή δημοκρατική πορεία της χώρας και η ένταξή της στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
«Η Δημοκρατία δεν είναι μια επέτειος που τιμάμε μόνο κάθε 24η Ιουλίου. Είναι μια καθημερινή άσκηση ευθύνης», τόνισε, καλώντας τους πολίτες να υπερασπίζονται τους θεσμούς, τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα και να απορρίπτουν τη βία και τον διχασμό.
Ο αντιπρόεδρος της Βουλής Θανάσης Μπούρας, εκ μέρους της Ολομέλειας, χαρακτήρισε την επέτειο μία από τις σημαντικότερες στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Αναφέρθηκε στην κατάρρευση της δικτατορίας και στην εθνική τραγωδία της Κύπρου, εκφράζοντας «τιμή και ευγνωμοσύνη» σε όλους όσοι αγωνίστηκαν για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και εκείνος στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον οποίο χαρακτήρισε πρωτεργάτη της Μεταπολίτευσης και υπογράμμισε ότι είχε το πολιτικό σθένος και το κύρος να οδηγήσει τη χώρα από το χάος στη δημοκρατική ομαλότητα. Όπως σημείωσε, η αποκατάσταση της Δημοκρατίας «δεν αποτελεί μόνο ένα ιστορικό γεγονός, είναι ένα διαχρονικό ορόσημο της αξίας της Ελευθερίας και της δημοκρατικής διακυβέρνησης».
Ο βουλευτής Γιώργος Γεωργαντάς χαρακτήρισε την επέτειο ιστορική στιγμή που σηματοδότησε την επιστροφή της Ελλάδας στη δημοκρατική ομαλότητα και άνοιξε τον δρόμο για τη σύγχρονη ευρωπαϊκή της πορεία. Αναφέρθηκε στον καθοριστικό ρόλο του Κωνσταντίνου Καραμανλή, υπογραμμίζοντας τη διορατικότητα και την υπευθυνότητά του κατά τη μετάβαση στη Δημοκρατία.
«Η Δημοκρατία, όμως, δεν είναι ποτέ αυτονόητη. Απαιτεί διαρκή υπευθυνότητα, σεβασμό στους θεσμούς και ενεργή συμμετοχή όλων μας», σημείωσε ο Γιώργος Γεωργαντάς, τονίζοντας ότι η καλύτερη δικαίωση της ιστορικής παρακαταθήκης της Μεταπολίτευσης είναι η προσπάθεια για μια Ελλάδα ισχυρή, δημοκρατική και με αυτοπεποίθηση.
Διαφορετική ήταν η προσέγγιση του ΚΚΕ, το οποίο αντιμετωπίζει την επέτειο μέσα από μια συνολικά διαφορετική πολιτική και ιστορική οπτική. Το κόμμα υποστηρίζει ότι η μετάβαση από τη δικτατορία στην κοινοβουλευτική δημοκρατία αποτέλεσε αποτέλεσμα συμβιβασμών μεταξύ της δικτατορικής ηγεσίας, των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και πολιτικών δυνάμεων της προδικτατορικής περιόδου, ενώ συνδέει την εξέλιξη αυτή με την προσπάθεια ενσωμάτωσης της λαϊκής δυσαρέσκειας.
Το ΚΚΕ τιμά όσους αντιστάθηκαν στη δικτατορία, αναφέρεται στις διώξεις, τις φυλακίσεις, τις εξορίες και τις δολοφονίες αντιστασιακών και υπογραμμίζει ιδιαίτερα τη δράση των μελών του και της ΚΝΕ κατά την επταετία. Παράλληλα, ασκεί έντονη κριτική στη σημερινή κυβέρνηση της ΝΔ, αλλά και συνολικά στο πολιτικό και οικονομικό σύστημα, καταγγέλλοντας φαινόμενα εκμετάλλευσης, διαφθοράς και ανισοτήτων.
Στο μήνυμά του, το ΚΚΕ υποστηρίζει ότι «ο λαός» πρέπει να μετατραπεί «από παθητικό θεατή, σε πρωταγωνιστή των εξελίξεων», προβάλλοντας τη δική του πολιτική πρόταση ως διέξοδο από τα σημερινά προβλήματα και καλώντας τους εργαζόμενους να ενισχύσουν την οργανωμένη δράση και τους αγώνες τους.
Τέλος, ο Νίκος Παππάς αναφέρθηκε στη σημασία της τιμής προς όσους αντιστάθηκαν στη δικτατορία και υπέστησαν διώξεις, φυλακίσεις, εξορίες και βασανιστήρια. Σύνδεσε την αποκατάσταση της Δημοκρατίας με τις ευθύνες του σήμερα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη υπεράσπισης του κράτους δικαίου, των δημοκρατικών θεσμών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων απέναντι στον αυταρχισμό και την ακροδεξιά.
«Η Δημοκρατία δεν είναι δεδομένη. Είναι ευθύνη όλων μας», τόνισε ο Νίκος Παππάς, ο οποίος έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στην Κύπρο, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να ξεχνά την τραγωδία που ακολούθησε το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή και επαναλαμβάνοντας τη στήριξη σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ.
Η επέτειος παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με την Κύπρο και τις πληγές που άφησαν το πραξικόπημα και η τουρκική εισβολή. Πενήντα δύο χρόνια μετά, η μνήμη της αποκατάστασης της Δημοκρατίας συνυπάρχει με τη μνήμη της κυπριακής τραγωδίας, υπενθυμίζοντας ότι η δημοκρατική ομαλότητα, η εθνική ενότητα και η προάσπιση της ελευθερίας αποτελούν διαρκή ζητούμενα για την Ελλάδα.
