Νέο μέτωπο στη διεθνή εμπορική σκακιέρα άνοιξε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, υπογράφοντας εκτελεστικό διάταγμα για την επιβολή πρόσθετων τελωνειακών δασμών ύψους 50% σε ευρεία γκάμα αγαθών του Καναδά. Η Ουάσιγκτον δικαιολογεί τη σκληρή αυτή απόφαση κάνοντας λόγο για «διακριτική μεταχείριση» σε βάρος των αμερικανικών προϊόντων και επικαλούμενη χρόνιες διμερείς διαφωνίες στους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας, των γαλακτοκομικών και των αλκοολούχων ποτών.
Οι νέες επιβαρύνσεις θα τεθούν σε ισχύ σε έναν μήνα και θα επηρεάσουν πλήθος αγαθών –από τα κρασιά και τα μπαστούνια του χόκεϊ μέχρι το τσιμέντο.
Ορισμένα από αυτά τα προϊόντα εισάγονταν μέχρι σήμερα υπό το καθεστώς της τριμερούς συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου (ΗΠΑ-Καναδά-Μεξικού). Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά φρόντισε να προστατεύσει τους τομείς που θεωρεί ζωτικής σημασίας για τη δική της οικονομία. Έτσι, εξαιρούνται ρητά από τους πρόσθετους δασμούς:
- Η ενέργεια
- Η ποτάσα
- Τα αλιεύματα
- Οι σπάνιες γαίες.
Η αντιπαράθεση για την πρόσβαση των αμερικανικών γαλακτοκομικών στην καναδική αγορά αποτελεί ακανθώδες ζήτημα, με την Ουάσιγκτον να κατηγορεί την Οτάβα για αθέτηση συμφωνιών. Παρά τις επανειλημμένες αμερικανικές προσφυγές, επιδιαιτητικός μηχανισμός δικαίωσε στα τέλη του 2023 την καναδική πλευρά, η οποία διατήρησε τις ποσοστώσεις στο εισαγόμενο αμερικανικό γάλα.
Στην ένταση αυτή προστίθεται και η απόφαση των περισσότερων καναδικών επαρχιών να διακόψουν την αγορά αμερικανικών αλκοολούχων ποτών μέσω των δημόσιων φορέων εμπορίας. Το μέτρο αυτό υιοθετήθηκε ως αντίποινο όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε το 2025 την πρώτη σειρά δασμών 25%, κατηγορώντας τότε τον Καναδά και το Μεξικό για ελλιπή αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης και της διακίνησης φαιντανύλης.
Ο αντιπρόσωπος του Λευκού Οίκου για το εμπόριο (USTR) Τζέιμισον Γκριρ εξαπέλυσε δριμεία κατηγορώ κατά της Οτάβας. «Αντίθετα με άλλους εταίρους και συμμάχους, ο Καναδάς συνεχίζει να εφαρμόζει αντίποινα εναντίον των ΗΠΑ. Αποσύρει αμερικανικά αλκοολούχα από τα ράφια, παρέχει καλύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά γαλακτοκομικά κι εφαρμόζει πλαφόν στις εξαγωγές αμερικανικών αυτοκινήτων. Το διάταγμα αυτό θα επιτρέψει να λογοδοτήσει», είπε.
Το παρασκήνιο και οι δασικές πυρκαγιές
Η νέα αυτή κίνηση έρχεται ως συνέχεια μιας παρατεταμένης δικαστικής και διπλωματικής διαμάχης. Ο πρώτος γύρος δασμών του 2025 ακυρώθηκε στα τέλη Φεβρουαρίου από το Αμερικανικό Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο έκρινε ότι ο πρόεδρος υπέπεσε σε υπέρβαση εξουσίας. Αντιδρώντας, η αμερικανική προεδρία επέβαλε έναν προσωρινό γενικό δασμό 10% σε όλες τις εισαγωγές, ο οποίος λήγει αυτή την Παρασκευή.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον προετοιμάζει το έδαφος για νέες κυρώσεις, έχοντας ήδη ξεκινήσει έρευνες για τις εμπορικές πρακτικές περίπου 60 χωρών. Ήδη η Βραζιλία έγινε ο πρώτος στόχος, με την επιβολή δασμών 25% σε συγκεκριμένα προϊόντα.
Στο ήδη τεταμένο κλίμα προστέθηκε και η οργή του Ντόναλντ Τραμπ για την ποιότητα του αέρα στις βορειοανατολικές ΗΠΑ, εξαιτίας των πυκνών καπνών από τις δασικές πυρκαγιές στον Καναδά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε με ακόμη περισσότερους δασμούς, κατηγορώντας την καναδική κυβέρνηση για «εσκεμμένη αμέλεια» στη διαχείριση των δασών της.
