Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται μια ευρείας κλίμακας έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) στην Αθήνα, η οποία έφερε στο φως μια πολυδαίδαλη υπόθεση απάτης τύπου «carousel» στον ΦΠΑ, συνδεδεμένη με το εμπόριο μικρών ηλεκτρονικών ειδών και τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Την περασμένη εβδομάδα, οι Αρχές προχώρησαν σε στοχευμένες έρευνες και κατασχέσεις σε διάφορες περιοχές της Αττικής και στην Καστοριά.
Η έρευνα που άρχισε πριν από περίπου έναν χρόνο, αποκάλυψε τη δράση ενός σύνθετου δικτύου εταιρειών, το οποίο εκμεταλλευόταν το νομικό πλαίσιο των διασυνοριακών συναλλαγών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η μεθοδολογία των «εξαφανισμένων εταιρειών»
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται ένα εικαζόμενο κύκλωμα που χρησιμοποιούσε τον μηχανισμό απάτης «καρουζέλ». Σύμφωνα με τα στοιχεία, κατά την περίοδο 2021-2025, οι ύποπτοι εκμεταλλεύτηκαν την απαλλαγή από τον ΦΠΑ για συναλλαγές μεταξύ κρατών-μελών της ΕΕ. Το δίκτυο δρούσε μέσω εταιρειών εγκατεστημένων στις εξής χώρες:
- Ελλάδα
- Βουλγαρία
- Κύπρο
- Τσεχία.
Οι εμπλεκόμενοι φέρονται να χρησιμοποιούσαν μια αλυσίδα από «εξαφανισμένες εταιρείες» (missing traders). Πρόκειται για επιχειρήσεις που συστήνονται αποκλειστικά με σκοπό την αποφυγή των υποχρεώσεων καταβολής ΦΠΑ. Μέσω αυτών, διένειμαν ηλεκτρονικά είδη στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της ΕΕ, είτε αποφεύγοντας εντελώς την καταβολή του φόρου, είτε επιτυγχάνοντας την παράνομη επιστροφή ΦΠΑ που δεν είχε πληρωθεί ποτέ.
Ζημιά δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ
Ο οικονομικός αντίκτυπος της δράσης του κυκλώματος είναι τεράστιος. Τα ευρήματα των ερευνών δείχνουν ότι η ζημία που προκλήθηκε στους προϋπολογισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας από τη μη καταβολή ΦΠΑ ανέρχεται σε τουλάχιστον 46,9 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει σοβαρές ενδείξεις για επιπρόσθετα 24,2 εκατ. ευρώ σε ΦΠΑ, τα οποία είτε δεν καταβλήθηκαν καθόλου, είτε δηλώθηκαν με ανακρίβεια στις αρμόδιες φορολογικές αρχές.
Κατασχέσεις και ρεκόρ δέσμευσης ψηφιακών στοιχείων
Οι επιτόπιες έρευνες πραγματοποιήθηκαν τόσο στις έδρες των εμπλεκόμενων εταιρειών όσο και στις κατοικίες των διαχειριστών τους. Την ποινική διερεύνηση και τις έρευνες ανέλαβε η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων Σωμάτων Ασφαλείας, με την κρίσιμη συνδρομή της Υποδιεύθυνσης Ψηφιακής Εγκληματολογικής Έρευνας και Ανάλυσης της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών (ΔΕΕ). Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, οι Αρχές προχώρησαν σε σημαντικές κατασχέσεις:
- Μεγάλος όγκος εγγράφων, λογιστικών βιβλίων και ψηφιακών πειστηρίων
- 99.000 ευρώ σε μετρητά
- Τρία πολυτελή αυτοκίνητα.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της επιχείρησης, ωστόσο, αφορά τον ψηφιακό πλούτο του κυκλώματος. Μέσω προηγμένων μεθόδων ψηφιακής εγκληματολογικής ανάλυσης, οι Αρχές υπερπήδησαν σύνθετα ψηφιακά εμπόδια και προχώρησαν στη δέσμευση:
- Κρυπτονομισμάτων αξίας περίπου 900.000 ευρώ
- Άλλων ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων συνολικής αξίας περίπου 4,5 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τις ελληνικές Αρχές, η συγκεκριμένη ενέργεια αποτελεί τη μεγαλύτερη δέσμευση ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ σε εθνικό επίπεδο, αναδεικνύοντας τις σύγχρονες τεχνολογικές προκλήσεις στην καταπολέμηση του διεθνούς οικονομικού εγκλήματος.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και την ανταποκρίτριά του Έλενα Αποστολίδου.
