«Η διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ δεν μπορεί να επανεκκινηθεί υπό τις τρέχουσες συνθήκες», τόνισε ο εισηγητής της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, Νάτσο Σάνσεθ Αμόρ (Σοσιαλιστές, Ισπανία), κατά τη διάρκεια συζήτησης την Τρίτη στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο Στρασβούργο.
Η έκθεση για την Τουρκία, η οποία εγκρίθηκε στα τέλη Απριλίου από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αναμένεται να τεθεί σήμερα προς ψήφιση στην Ολομέλεια, έπειτα από την κατάθεση τροπολογιών κατά τον τελευταίο μήνα.
Ο εισηγητής της έκθεσης τόνισε ότι εδώ και 10 χρόνια «περιμένουμε καλά νέα» από την Τουρκία, όμως καταγράφεται «απόλυτη έλλειψη βούλησης» συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές αρχές. Υπογράμμισε ότι «πλέον η Τουρκία είναι μια πραγματικά αυταρχική χώρα» και διερωτήθηκε «τι δουλειά μπορεί να έχει στην ΕΕ μια αυταρχική χώρα», σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι υπάρχει κοινωνία πολιτών που επιθυμεί δημοκρατία και όχι απολυταρχισμό.
Τόνισε ότι «δεν θέλουμε να σκοτώσουμε και την τελευταία τους ελπίδα», αλλά ότι το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι προϋποθέσεις για την ΕΕ. Οι ενταξιακές διαδικασίες «ορθώς έχουν παγώσει» και δεν μπορούν να επανεκκινήσουν χωρίς αλλαγές στην εσωτερική κατάσταση.
Ο εισηγητής κατήγγειλε τις κρατήσεις και φυλακίσεις στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένου του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, καθώς και τον εκφοβισμό ακτιβιστών, υπογραμμίζοντας ότι αυτά εμποδίζουν κάθε πρόοδο.
Τόνισε επίσης ότι είναι αναγκαίο να οικοδομηθεί ένα λειτουργικό πλαίσιο συνύπαρξης με την Τουρκία, όμως σε αυτή την προσπάθεια η Ελλάδα και η Κύπρος συνιστούν κρίσιμους και αναπόσπαστους πυλώνες της σχέσης. Παράλληλα, τόνισε ότι τα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας παραμένουν κομβικά, ωστόσο, είναι σαφές ότι εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρά ελλείμματα εμπιστοσύνης και αποκλίσεις από τις αρχές της καλής γειτονίας, τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν με ουσιαστικό τρόπο.
Από την πλευρά της, η Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, δήλωσε ότι η έκθεση αποτυπώνει σοβαρές ανησυχίες για τις εξελίξεις στην Τουρκία, η οποία παραμένει «βασικός εταίρος, σύμμαχος στο ΝΑΤΟ και υποψήφια χώρα». Ανέφερε ότι, παρά τον στρατηγικό στόχο ένταξης, «δεν έχει υπάρξει απτή πρόοδος στο κράτος δικαίου και τις θεμελιώδεις ελευθερίες», ενώ αντίθετα παρατηρείται οπισθοδρόμηση από το 2018 και μετά.
Η Επίτροπος Διεύρυνσης αναφέρθηκε στη φυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης και σε διώξεις πολιτικών, δημοσιογράφων και επιχειρηματιών, καθώς και σε δικαστικές εξελίξεις που επηρεάζουν τον πολιτικό πλουραλισμό και υπογράμμισε ότι χωρίς πρόοδο στο κράτος δικαίου «δεν θα υπάρξει δυνατότητα επανέναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων».
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας αναζωογονούνται σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος: διαχείριση μεταναστευτικών ροών (με περίπου 2,3 εκατ. πρόσφυγες στην Τουρκία), εμπόριο (5ος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ) και τελωνειακή ένωση.
Τέλος, τόνισε ότι η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και για μια αμοιβαία επωφελή σχέση με την Τουρκία, λαμβάνοντας υπόψη και τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες με την Ελλάδα και την Κύπρο.
