Τον ρόλο της Ελλάδας ως στρατηγικής ενεργειακής γέφυρας μεταξύ Ευρώπης, Ανατολικής Μεσογείου και Ηνωμένων Πολιτειών αναδεικνύει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε άρθρο του στο Atlantic Council, στο πλαίσιο της σειράς Global Energy Agenda.
Ο Σταύρος Παπασταύρου παρουσιάζει την ελληνική στρατηγική ως μια πολιτική «ενεργειακού ρεαλισμού».
Όπως υποστηρίζει, η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια είναι αναγκαία και η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη στην απανθρακοποίηση, ωστόσο ο σχεδιασμός οφείλει να είναι περιβαλλοντικά υπεύθυνος και κοινωνικοοικονομικά βιώσιμος, διασφαλίζοντας την ασφάλεια εφοδιασμού και την ανταγωνιστικότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός αναφέρθηκε ειδικά στη ναυτιλία, επισημαίνοντας ότι αντιμετωπίζει δυσανάλογα υψηλό ρυθμιστικό κόστος (αν και ευθύνεται για λιγότερο από το 3% των παγκόσμιων εκπομπών), γεγονός που απειλεί τη διεθνή ανταγωνιστικότητα χωρίς απαραίτητα να αποφέρει αντίστοιχα περιβαλλοντικά οφέλη.
Οι 4 βασικοί άξονες της ελληνικής ενεργειακής στρατηγικής
Η στρατηγική της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία συνδέει την ενεργειακή πολιτική με τη διατλαντική συνεργασία, την περιφερειακή σταθερότητα και την ευρωπαϊκή ασφάλεια, εστιάζει σε τέσσερις πυλώνες:
Επιτάχυνση των ερευνών για υδρογονάνθρακες: Η αξιοποίηση εγχώριων πόρων αποτελεί μέρος της ρεαλιστικής προσέγγισης για τη μείωση της εξάρτησης και την οικονομική ανάπτυξη. Σε συνεργασία με κολοσσούς όπως η ExxonMobil και η Chevron, οι ερευνητικές γεωτρήσεις επανεκκινούν στο Ιόνιο μετά από μισό αιώνα, ενώ σχεδιάζονται σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης. Ιστορικό ορόσημο αποτελεί η σύμβαση που υπεγράφη τον Απρίλιο για το «Οικόπεδο 2» στο Βορειοδυτικό Ιόνιο (κοινοπραξία ExxonMobil, Energean, HELLENiQ ENERGY με τη Stena Drilling), με την υπεράκτια γεώτρηση να είναι προγραμματισμένη για τον Φεβρουάριο του 2027.
Διαφοροποίηση πηγών και μετασχηματισμός του ενεργειακού μίγματος: Η Ελλάδα έχει μειώσει δραστικά τη χρήση λιγνίτη. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) καλύπτουν πλέον πάνω από το 50% της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής και συνδυάζονται με ευέλικτες πηγές (φυσικό αέριο), αποθήκευση ενέργειας και ισχυρότερα δίκτυα για ένα πιο ανθεκτικό σύστημα.
Προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου: Μια εμβληματική πρωτοβουλία που μετατρέπει την Ελλάδα από τελικό σημείο εισαγωγής σε δυναμικό διαμετακομιστικό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Συμβάλλει στον στόχο της Ε.Ε. για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω της αύξησης εισαγωγών αμερικανικού LNG και της ενίσχυσης της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας.
Ενίσχυση περιφερειακών συνεργασιών (Σχήμα 3+1): Η σύμπραξη Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, προωθώντας επενδύσεις και έργα κοινού ενδιαφέροντος και αποτρέποντας μονομερείς ή αποσταθεροποιητικές ενέργειες.
Διεθνής αναγνώριση και γεωπολιτική ισχύς
Η κοινή δέσμευση Ελλάδας και ΗΠΑ στην ενεργειακή ασφάλεια και την καινοτομία επιβεβαιώθηκε εκ νέου στο συνέδριο της Σύμπραξης για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (P-TEC) στην Αθήνα.
Σύμφωνα με τον Σταύρο Παπασταύρου, η ελληνική ενεργειακή στρατηγική βρίσκει σημαντική απήχηση στην Ουάσιγκτον. Μάλιστα, ο υπουργός κάνει ιδιαίτερη μνεία στην αναδημοσίευση δηλώσεων για την ενεργειακή πολιτική της Ελλάδας από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, γεγονός που, όπως αναφέρει, αντανακλά την αναγνώριση της χώρας ως αξιόπιστου εταίρου στον νέο ενεργειακό χάρτη.
«Στον 21ο αιώνα η ενέργεια είναι γεωπολιτική ισχύς και όποιος ελέγχει την ενέργειά του ελέγχει το πεπρωμένο του», καταλήγει ο υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τονίζοντας ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συνεισφέρει στο ενεργειακό μέλλον της Ευρώπης ως μια χώρα που προσφέρει λύσεις.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Π. Κασφίκη.
