Στη Βουλή κατατέθηκε το νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η βασική φιλοσοφία του νέου πλαισίου συνοψίζεται σε τρεις άξονες: ταχύτερη καταγραφή, πιο γρήγορη εξέταση αιτημάτων ασύλου και άμεση επιστροφή όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει:
• Υποχρεωτικό screening στα σύνορα για όλους όσοι εισέρχονται παράτυπα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πριν ακόμη εξεταστεί αίτημα ασύλου.
Η διαδικασία θα περιλαμβάνει:
– εξακρίβωση στοιχείων ταυτότητας,
– λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και βιομετρικών δεδομένων,
– ελέγχους ασφαλείας,
– βασικούς υγειονομικούς ελέγχους.
• Επιτάχυνση της διαδικασίας ασύλου, κυρίως για αιτήσεις που υποβάλλονται στα σύνορα.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η διαδικασία ασύλου και επιστροφής θα μπορεί να ολοκληρώνεται μέσα σε περίπου 12 εβδομάδες.
Το νέο σύστημα στοχεύει στον ταχύτερο διαχωρισμό όσων δικαιούνται διεθνή προστασία, απ’ όσους οι αιτήσεις τους απορρίπτονται ως αβάσιμες ή απαράδεκτες.
Αυστηρότερες επιστροφές και ελεγχόμενες δομές
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις επιστροφές μεταναστών που δεν λαμβάνουν άσυλο.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι όσοι απορρίπτονται θα οδηγούνται άμεσα σε διαδικασία επιστροφής, ενώ ενισχύονται οι μηχανισμοί παρακολούθησης μέχρι την ολοκλήρωσή της.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα παραμονής σε κλειστές ή ελεγχόμενες δομές στα σύνορα, ώστε να αποφεύγεται η ανεξέλεγκτη μετακίνηση όσων βρίσκονται σε διαδικασία επιστροφής.
Κέντρα επιστροφών εκτός ΕΕ και ενισχυμένος ρόλος της Frontex
Το νέο πλαίσιο ενσωματώνει επίσης τη συζήτηση που έχει ανοίξει τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη για τη δημιουργία κέντρων επιστροφών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τη λογική του νέου συστήματος, όσοι δεν δικαιούνται διεθνή προστασία δεν θα μπορούν να παραμένουν επ’ αόριστον στην ευρωπαϊκή επικράτεια λόγω καθυστερήσεων ή γραφειοκρατικών εμποδίων.
Παράλληλα:
• ενισχύεται η συνεργασία με τη Frontex,
• αναβαθμίζεται το σύστημα Eurodac για τη βιομετρική καταγραφή μεταναστών και αιτούντων άσυλο,
• διευρύνεται η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι στόχος του νέου πλαισίου είναι να αντιμετωπιστούν χρόνιες δυσλειτουργίες του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, όπως οι μεγάλες καθυστερήσεις, η ελλιπής καταγραφή και οι δυσκολίες στις επιστροφές.
