Με ιδιαίτερη κατάνυξη και έντονη συναισθηματική φόρτιση πραγματοποιήθηκαν σήμερα, Τρίτη 19 Μαΐου 2026 οι εκδηλώσεις μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου στην Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος, στον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης. Η ημέρα εθνικής μνήμης του Ποντιακού Ελληνισμού αποτέλεσε ακόμη μία υπενθύμιση της τραγωδίας που βίωσαν εκατοντάδες χιλιάδες Πόντιοι μέσα από εκτοπισμούς, διώξεις, πορείες θανάτου και βίαιο ξεριζωμό από τις πατρογονικές τους εστίες.
Οι τελετές πραγματοποιήθηκαν με εκκλησιαστική λαμπρότητα, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης Παύλου, ενώ πλήθος κόσμου βρέθηκε στη μονή για να αποδώσει φόρο τιμής στα θύματα της Γενοκτονίας. Παρόντες ήταν εκπρόσωποι ποντιακών και πολιτιστικών συλλόγων, μαθητές σχολείων της περιοχής Ελλησπόντου, καθώς και κάτοικοι από ολόκληρη τη δυτική Μακεδονία.
Τη διοργάνωση ανέλαβε το Σωματείο Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος, με τη συμμετοχή του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου και ποντιακών συλλόγων της περιοχής, υπό την αιγίδα της περιφέρειας δυτικής Μακεδονίας.
Η Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τόπους αναφοράς του Ποντιακού Ελληνισμού στην Ελλάδα, καθώς συνδέεται πνευματικά με την ιστορική Μονή Βαζελώνος κοντά στην Τραπεζούντα, που σύμφωνα με την παράδοση ιδρύθηκε τον 3ο αιώνα μ.Χ. και υπήρξε επί αιώνες θρησκευτικό και πνευματικό κέντρο των Ποντίων.
Κατά την περίοδο της Γενοκτονίας, η ιστορική μονή λεηλατήθηκε και καταστράφηκε, ενώ μοναχοί και κάτοικοι οδηγήθηκαν στην προσφυγιά και την εξορία. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923, οι πρόσφυγες μετέφεραν στην Ελλάδα ιερές εικόνες, κειμήλια και στοιχεία της πολιτιστικής τους ταυτότητας, τα οποία σήμερα φυλάσσονται στη μονή του Αγίου Δημητρίου Κοζάνης ως πολύτιμες μαρτυρίες ιστορικής μνήμης. Στους χώρους της μονής φιλοξενούνται εικόνες, εκκλησιαστικά κειμήλια, φωτογραφίες και ιστορικές μαρτυρίες που αναδεικνύουν τα δεινά του Ποντιακού Ελληνισμού και μετατρέπουν το μοναστήρι σε τόπο προσκυνήματος, γνώσης και ιστορικής συνέχειας για τις νεότερες γενιές.
Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με επιμνημόσυνη δέηση, καταθέσεις στεφάνων και πολιτιστικά δρώμενα, στέλνοντας το μήνυμα ότι η ιστορική αλήθεια και η μνήμη των θυμάτων παραμένουν ζωντανές και αδιαπραγμάτευτες.
Λίγο αργότερα, η κεντρική πλατεία της Κοζάνης μετατράπηκε σε έναν μεγάλο χώρο μνήμης μέσα από το «Χορόδραμα – Αφιέρωμα στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου».
Οι ήχοι της ποντιακής λύρας, οι αφηγήσεις και οι χορογραφίες αναβίωσαν τις τραγικές στιγμές του ξεριζωμού, της προσφυγιάς και των πορειών θανάτου, αλλά και τη δύναμη της πίστης και της επιβίωσης.
Οι καλλιτέχνες και τα μέλη των ποντιακών συλλόγων απέδωσαν με αυθεντικότητα και σεβασμό το δράμα αλλά και τη διαχρονική ψυχή του Ποντιακού Ελληνισμού, συγκινώντας βαθιά τους παρευρισκόμενους. Την εκδήλωση διοργάνωσαν τα Ποντιακά Σωματεία του δήμου Κοζάνης «Ευξείνιος Κύκλος», με τη συνδιοργάνωση της περιφέρεια δυτικής Μακεδονίας, του δήμου Κοζάνης και του ΣΠΟΣ Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος.
Άνθρωποι κάθε ηλικίας, νέοι αλλά και απόγονοι προσφύγων του Πόντου, παρακολούθησαν με εμφανή συγκίνηση την εκδήλωση. Οι σιωπηλές στιγμές, τα δάκρυα και το παρατεταμένο χειροκρότημα στο τέλος του αφιερώματος απέδειξαν πως η μνήμη της Γενοκτονίας εξακολουθεί να ενώνει, να συγκλονίζει και να περνά από γενιά σε γενιά.
