Σε μία από τις σοβαρότερες πολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών φαίνεται να έχει εισέλθει η Βρετανία, με τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να βρίσκεται αντιμέτωπος με ανοιχτή εσωκομματική αμφισβήτηση, παραιτήσεις υπουργών και αυξανόμενες πιέσεις για αποχώρηση από την ηγεσία των Εργατικών.
Παρά το ασφυκτικό κλίμα που διαμορφώνεται στο εσωτερικό του κόμματός του, ο ίδιος ξεκαθάρισε σήμερα ότι δεν σκοπεύει να παραιτηθεί.
«Θέλω να συνεχίσω να κυβερνώ» φέρεται να δήλωσε κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, επιχειρώντας να ανακόψει το κύμα αμφισβήτησης που ακολούθησε τις καταστροφικές για τους Εργατικούς τοπικές εκλογές της περασμένης Πέμπτης.
Παραιτήσεις υπουργών και ανοιχτό μέτωπο στους Εργατικούς
Η πίεση προς τον Βρετανό πρωθυπουργό εντάθηκε δραματικά μέσα σε λίγες ώρες, καθώς –σύμφωνα με βρετανικά μέσα– σχεδόν 80 βουλευτές των Εργατικών ζητούν είτε την άμεση αποχώρησή του είτε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα αποχώρησης.
Την ίδια ώρα, η κρίση πέρασε πλέον και μέσα στην κυβέρνηση, με τρεις προς το παρόν παραιτήσεις.
Η υφυπουργός Στέγασης Μιάτα Φανμπουλέχ υπέβαλε την παραίτησή της πριν ακόμη ξεκινήσει το υπουργικό συμβούλιο, ενώ ακολούθησε η παραίτηση της υφυπουργού για την Προστασία και την Αντιμετώπιση της Βίας κατά των Γυναικών και των Κοριτσιών Τζες Φίλιπς. Λίγη ώρα αργότερα παραιτήθηκε και ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Άλεξ Ντέιβις-Τζόουνς, ο οποίος στην επιστολή του αναφέρει: «Έπρεπε να κάνουμε περισσότερα και γι’ αυτό με πολύ βαριά καρδιά αισθάνομαι ότι δεν έχω άλλη επιλογή».
Σύμφωνα με βρετανικά δημοσιεύματα, κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικά απέναντι στον Κιρ Στάρμερ, με το όνομα της υπουργού Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ να συγκαταλέγεται μεταξύ όσων φέρονται να έχουν εκφράσει σοβαρές ενστάσεις για τη συνέχιση της ηγεσίας του.
Ακόμη και στενοί του σύμμαχοι αποφεύγουν πλέον να του προσφέρουν ανοιχτή πολιτική κάλυψη.
Γιατί δεν έχει ξεκινήσει ακόμη διαδικασία ανατροπής
Παρά το βαρύ πολιτικό κλίμα, μέχρι στιγμής δεν έχει ενεργοποιηθεί επίσημα η διαδικασία αμφισβήτησης της ηγεσίας του Εργατικού Κόμματος. Για να συμβεί αυτό, απαιτείται να υπάρξει επίσημη υποψηφιότητα και να εξασφαλιστεί η στήριξη 81 βουλευτών, δηλαδή του 20% της κοινοβουλευτικής ομάδας.
Ωστόσο, το γεγονός ότι οι πιέσεις αυξάνονται καθημερινά έχει δημιουργήσει αίσθηση πολιτικής αποσταθεροποίησης στη χώρα.
Ο ίδιος ο Κιρ Στάρμερ παραδέχθηκε ότι «το τελευταίο 48ωρο ήταν αποσταθεροποιητικό για την κυβέρνηση», προειδοποιώντας μάλιστα ότι η πολιτική αβεβαιότητα έχει ήδη οικονομικές επιπτώσεις.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα επιτόκια των βρετανικών κρατικών ομολόγων εκτινάχθηκαν σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο από το 1998.
Πώς έφτασε ως εδώ ο Στάρμερ
Η δημοτικότητα του 63χρονου πρωθυπουργού έχει καταγράψει θεαματική πτώση από τότε που οι Εργατικοί επέστρεψαν στην εξουσία το 2024, βάζοντας τέλος σε 14 χρόνια διακυβέρνησης των Συντηρητικών.
Οι επικριτές του τον κατηγορούν για πολιτικά λάθη, αδύναμη οικονομική πολιτική και σειρά χειρισμών που προκάλεσαν εσωτερικές αντιδράσεις.
Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζει η έντονη κριτική που δέχθηκε για το διορισμό του Πίτερ Μάντελσον στη θέση του πρεσβευτή της Βρετανίας στην Ουάσινγκτον, λόγω των σχέσεών του με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπστιν.
Καθοριστικό πλήγμα αποτέλεσαν και οι πρόσφατες τοπικές εκλογές, στις οποίες οι Εργατικοί έχασαν σημαντικό έδαφος τόσο προς τα δεξιά όσο και προς τα αριστερά.
Το αντιμεταναστευτικό Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ κατέγραψε ισχυρή άνοδο ακόμη και σε παραδοσιακά προπύργια των Εργατικών, στη βόρεια Αγγλία και την Ουαλία, ενώ οι Πράσινοι αφαίρεσαν κρίσιμες ψήφους από το κόμμα στο Λονδίνο.
