Ένα πρωτοποριακό πολιτιστικό εγχείρημα εγκαινιάζει σε λίγες μέρες ο Δήμος Ωραιοκάστρου, το Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν». Με τον τρόπο αυτόν, η δημοτική Αρχή επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της τοπικής κοινωνίας με την ιστορική της ταυτότητα, τιμώντας παράλληλα την ποντιακή προσφυγική μνήμη.
Το Φεστιβάλ αρχίζει την Τετάρτη 13 Μαΐου και ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο του 2026, υπερβαίνοντας τα όρια μιας συμβατικής επετείου και μετατρέποντας την πόλη σε ένα ζωντανό βιωματικό πεδίο μνήμης και πολιτισμού.
Η βασική φιλοσοφία του Φεστιβάλ εστιάζει στη διάχυση της ιστορικής μνήμης στον αστικό ιστό, αναδεικνύοντας την πλούσια πολιτισμική παρακαταθήκη των Πόντιων προσφύγων μέσα από τη μουσική, τα ήθη και έθιμα, τη γαστρονομία, την πίστη και τις προσωπικές αφηγήσεις. Κάθε θεματικός άξονας αναπτύσσεται μέσα από ξεχωριστές δράσεις που ενισχύουν τόσο τη διατήρηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς όσο και τη συμμετοχή του κοινού.
Παντελής Τσακίρης: Το Φεστιβάλ είναι μια ζωντανή πράξη μνήμης
«Το Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων “Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν” δεν είναι μια επετειακή εκδήλωση, είναι μια ζωντανή πράξη μνήμης, συμμετοχής και συνέχειας. Ένας φόρος τιμής στους Πόντιους πρόσφυγες που έφεραν μαζί τους, μέσα από τον ξεριζωμό, όχι μόνο τον πόνο της απώλειας, αλλά και έναν ολόκληρο κόσμο. Πίστη, γλώσσα, μουσική, ήθη, γεύσεις, αντοχή και δημιουργική δύναμη.
»Στο Ωραιόκαστρο, η παρουσία των Πόντιων είναι ζωντανό κομμάτι της ταυτότητάς μας, κεφάλαιο της τοπικής μας ιστορίας», τονίζει ο δήμαρχος Ωραιοκάστρου, Παντελής Τσακίρης.
«Με το φετινό Φεστιβάλ θέλουμε η μνήμη να βγει στον δημόσιο χώρο. Να μην μείνει κλεισμένη σε προθήκες, αλλά να περπατήσει στις γειτονιές, στις βιτρίνες, στις πλατείες, στις αφηγήσεις των ανθρώπων. Μέσα από μια υπαίθρια μουσειολογική έκθεση, βιωματική πορεία, αναβίωση των παρχαριών και ξεχωριστές θεματικές εκδηλώσεις, το Ωραιόκαστρο μετατρέπεται σε ένα ζωντανό αρχείο μνήμης και πολιτισμού.
»Κάθε φωτογραφία, κάθε κειμήλιο, κάθε μαρτυρία γίνεται γέφυρα. Συνδέει τους προγόνους με τα παιδιά μας, το χθες με το αύριο, την ιστορική μνήμη με τη σύγχρονη ζωή του τόπου» σημειώνει ο Π. Τσακίρης και προσκαλεί τους πολίτες να γίνουν «συνοδοιπόροι σε αυτό το βιωματικό ταξίδι. Να τιμήσουμε μαζί τις ρίζες μας, να κρατήσουμε άσβεστη τη φλόγα της ποντιακής ψυχής και να αποδείξουμε ότι η μνήμη, όταν μοιράζεται, γίνεται δύναμη και ελπίδα για το μέλλον».
Τετάρτη 13 Μαΐου η έναρξη του Φεστιβάλ
Η αυλαία του Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν» ανοίγει την Τετάρτη 13 Μαΐου, στις 20:00, με την προβολή του ντοκιμαντέρ-αφιερώματος στον ποντιακό ελληνισμό του Δήμου Ωραιοκάστρου, παραγωγής της Ένωσης Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων (ΕΠΩΦ), με τίτλο Το κάστρο που ξεριζώθηκε – Οι Πόντιοι του Ωραιοκάστρου (επιμέλεια-αφήγηση: Μυροφόρα Ευσταθιάδου· κείμενα: Δημήτρης Παπαδόπουλος (Σταυριώτης)· σκηνοθεσία-μοντάζ: Λάμπρος Καζάν).
Το ντοκιμαντέρ θα παρουσιαστεί σε πρώτη προβολή σε ανοιχτή εκδήλωση στην αίθουσα πολιτισμού «Νέλλυ Δελή» στο Δημοτικό Κτήριο «Παύλος Μελάς» (Μακεδονικού Αγώνα και Καραϊσκάκη, Παλαιόκαστρο).
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων περιλαμβάνει:
Παρχάρια: Πρόκειται για αναπαράσταση της μετακίνησης και παραμονής των κτηνοτρόφων Ποντίων στα παρχάρια, τα βοσκοτόπια που βρίσκονταν στις Ποντικές Άλπεις, σε υψόμετρο πάνω από 2.000 μέτρα.
Η εκδήλωση περιλαμβάνει μια γιορτή της φύσης και της γαστρονομίας, όπου η παρασκευή ποντιακών εδεσμάτων μετατρέπεται σε workshop μετάδοσης γνώσης.
Βιωματική πορεία: Μια συμβολική διαδρομή στα χνάρια των προσφύγων, όπου ηθοποιοί-αφηγητές θα παρεμβαίνουν ανάμεσα στο πλήθος διαβάζοντας κείμενα και μαρτυρίες, μετατρέποντας την πορεία σε μια συγκλονιστική «peripatetic performance».
Το πλέον καινοτόμο στοιχείο του Φεστιβάλ, ωστόσο, αφορά μια υπαίθρια μουσειολογική έκθεση που θα λαμβάνει χώρα κατά μήκος του κεντρικού δρόμου του Ωραιοκάστρου (λεωφ. Δημοκρατίας) και θα εξελίσσεται μέσα από αντικείμενα που θα εμφανίζονται στις βιτρίνες των τοπικών καταστημάτων.
Κάθε βιτρίνα μετατρέπεται σε έναν αυτόνομο «θύλακα μνήμης», φιλοξενώντας μια φωτογραφία, ένα κειμήλιο που έφεραν οι πρόσφυγες και μία μαρτυρία ή πληροφορία που το συνοδεύει.
Το Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν» τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.
