Τεράστιο είναι το αποτύπωμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες έχουν χαθεί ποσότητες πετρελαίου αξίας άνω των 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με αναλυτές και υπολογισμούς του Reuters.
Συγκεκριμένα, περισσότερα από 500 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων έχουν βγει από την αγορά από τα τέλη Φεβρουαρίου, σε αυτό που χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη διαταραχή ενεργειακού εφοδιασμού στη σύγχρονη ιστορία.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Παρά τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ μετά τη συμφωνία εκεχειρίας στον Λίβανο, η Τεχεράνη επανήλθε γρήγορα, ανακοινώνοντας εκ νέου το κλείσιμό τους, σε αντίποινα για τον αμερικανικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.
Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ εκφράζει την εκτίμηση ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου μπορεί να έρθει «σύντομα», χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται άμεση αποκλιμάκωση.
Τι σημαίνουν τα 500 εκατ. βαρέλια που λείπουν
Η απώλεια αυτής της ποσότητας πετρελαίου μεταφράζεται σε αριθμούς που αποτυπώνουν το μέγεθος της κρίσης.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών:
• ισοδυναμεί με σχεδόν έναν μήνα κατανάλωσης πετρελαίου στις ΗΠΑ ή περισσότερο από έναν μήνα για όλη την Ευρώπη,
• αντιστοιχεί σε περίπου έξι χρόνια κατανάλωσης καυσίμων του αμερικανικού στρατού,
• θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες της παγκόσμιας ναυτιλίας για περίπου τέσσερις μήνες,
• ή, όπως σημειώνει αναλυτής της Wood Mackenzie, αντιστοιχεί σε μηδενική κατανάλωση πετρελαίου παγκοσμίως για πέντε ημέρες.
Κατάρρευση παραγωγής και εξαγωγών
Η κρίση έχει πλήξει καίρια τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου. Τον Μάρτιο, η παραγωγή μειώθηκε κατά περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ποσότητα σχεδόν αντίστοιχη με τη συνδυασμένη παραγωγή κολοσσών όπως η Exxon Mobil και η Chevron.
Παράλληλα, οι εξαγωγές καυσίμων αεροσκαφών από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατέρρευσαν, από 19,6 εκατ. βαρέλια τον Φεβρουάριο σε μόλις 4,1 εκατ. βαρέλια συνολικά για Μάρτιο και Απρίλιο.
Με τις τιμές του πετρελαίου να κινούνται κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, οι απώλειες αυτές μεταφράζονται σε περίπου 50 δισ. δολάρια χαμένων εσόδων, ποσό που –σύμφωνα με την Kpler– ισοδυναμεί με περίπου το 1% του ΑΕΠ της Γερμανίας ή με το σύνολο της οικονομίας μικρότερων χωρών όπως η Λετονία και η Εσθονία.
Μακρύς δρόμος για την αποκατάσταση
Ακόμη και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν αναμένεται άμεσα. Τα παγκόσμια αποθέματα έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά, ενώ οι διακοπές παραγωγής φτάνουν τα 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Σύμφωνα με αναλυτές, πετρελαϊκά πεδία σε χώρες όπως το Κουβέιτ και το Ιράκ μπορεί να χρειαστούν 4 έως 5 μήνες για να επανέλθουν σε πλήρη λειτουργία, ενώ οι ζημιές σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές –όπως εγκαταστάσεις LNG στο Κατάρ– ενδέχεται να απαιτήσουν χρόνια για πλήρη αποκατάσταση.
