Με το κάλεσμα «ούλ’ εντάμαν» –όλοι μαζί– οι κάτοικοι της Άρδασσας Κοζάνης ετοιμάζονται να αναβιώσουν και φέτος, τη Δευτέρα του Πάσχα, ένα από τα πιο ζωντανά ποντιακά έθιμα. Από νωρίς το πρωί, η περιπλάνηση στα σπίτια, τα κεράσματα και οι ευχές στήνουν το σκηνικό, για να κορυφωθεί το απόγευμα, στις 17:30, όταν στην πλατεία του χωριού θα δοθεί το έναυσμα για το μεγάλο γλέντι με πρώτο χορό το Κοτσαγκέλ’.
Στην καρδιά της εκδήλωσης βρίσκεται μια παράδοση που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από τον Πόντο και διατηρείται ζωντανή μέχρι σήμερα.
Νέοι και νέες, ντυμένοι με παραδοσιακές φορεσιές και με τη συνοδεία του κεμεντζέ και του νταουλιού, γυρίζουν το χωριό, χτυπώντας κάθε πόρτα. Σε κάθε στάση ανταλλάσσονται ευχές και κεράσματα, ενώ ένα μέλος από κάθε σπίτι εντάσσεται στην πομπή, δημιουργώντας σταδιακά μια μεγάλη, πολυπληθή συντροφιά.
Η διαδρομή αυτή καταλήγει στην κεντρική πλατεία, όπου έχει ήδη στηθεί η «τράπεζα της αγάπης». Εκεί το χωριό μετατρέπεται σε ένα μεγάλο χορευτικό κύκλο, με το τελετουργικό Κοτσαγκέλ’ να ανοίγει το γλέντι, όπως γινόταν παλιά στον Πόντο, όταν οι καλεσμένοι αποχωρούσαν από έναν γάμο.
Το έθιμο, που πήρε το όνομά του από τον ομώνυμο χορό, συμβολίζει τη συλλογικότητα και τη χαρά της κοινής γιορτής. Στην ιστορική πατρίδα τη Δευτέρα του Πάσχα στόχος ήταν να βρεθούν όλοι μαζί και να γιορτάσουν, δημιουργώντας ένα «μπουλούκι» με συμμετοχή από κάθε οικογένεια.
Μνήμες από εκείνες τις εποχές επιβιώνουν μέχρι σήμερα, με αφηγήσεις για χορούς στα αλώνια, για αυθόρμητα γλέντια και για πομπές που γύριζαν τα σπίτια μαζεύοντας κεράσματα ή παρουσιάζοντας νεόνυμφους. Και φέτος, στην Άρδασσα, το ίδιο νήμα συνεχίζεται – με την κοινότητα να γίνεται ένα σώμα, ένας κύκλος, ένας χορός.
Δείτε το ρεπορτάζ της εκπομπής «Περίμετρος» για την αναβίωση του εθίμου το 2025:
