Ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο του ελληνισμού της Οδησσού δόθηκε κατά τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, με τον πανηγυρικό της ημέρας να φωτίζει τις ιστορικές συνθήκες που οδήγησαν στη γέννηση της Φιλικής Εταιρείας στις αρχές του 19ου αιώνα.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Ιωάννης Καρράς ανέλυσε το περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε η ελληνική κοινότητα στην Οδησσό, επισημαίνοντας ότι η πόλη αποτέλεσε κομβικό σημείο για τη δράση των Ελλήνων της διασποράς. Όπως εξήγησε, η ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας το 1814 από τους Εμμανουήλ Ξάνθο, Αθανάσιο Τσακάλωφ και Νικόλαο Σκουφά –με πιθανή συμμετοχή και του Παναγιώτη Αναγνωστόπουλου– στηρίχθηκε σε δίκτυα ανθρώπων που, αν και δεν είχαν έντονη κοινωνική προβολή, διέθεταν ισχυρή πίστη στον κοινό στόχο.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον τρόπο οργάνωσης της ελληνικής κοινότητας στην Οδησσό, η οποία λειτουργούσε ως ένας συνεκτικός πυρήνας, όπου οι Έλληνες ζούσαν σε μια άτυπη «εθνοτική συνοικία». Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι επαφές και οι μυστικές συναντήσεις, που συχνά καλύπτονταν πίσω από καθημερινές δραστηριότητες, όπως παιχνίδια με τράπουλα, οδηγούσαν τελικά στη μύηση νέων μελών στη Φιλική Εταιρεία.
Ο Ιωάννης Καρράς υπογράμμισε ακόμη τη σημασία των δικτύων της διασποράς, τα οποία αξιοποιήθηκαν από τα ηγετικά στελέχη της εποχής, ενώ έκανε λόγο για ένα πολυσύνθετο μωσαϊκό ταυτοτήτων στον χώρο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, όπου Έλληνες και φιλέλληνες κινούνταν σε ένα ευρύ ιδεολογικό φάσμα.
Συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν, αναφέρθηκε στις σύγχρονες συνθήκες αστάθειας και συγκρούσεων, επισημαίνοντας την ανάγκη για συλλογικές πρωτοβουλίες και εγρήγορση, αντίστοιχες με εκείνες που χαρακτήρισαν τους αγωνιστές του παρελθόντος. Παράλληλα, στάθηκε στη σημασία της κριτικής σκέψης και της σάτιρας ως εργαλείων αμφισβήτησης και ελευθερίας.
Από την πλευρά του, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Στυλιανός Κατρανίδης, τόνισε ότι η σπίθα της Ελληνικής Επανάστασης δεν περιορίστηκε στον ελλαδικό χώρο, αλλά τροφοδοτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τον ελληνισμό της διασποράς. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στην Οδησσό, χαρακτηρίζοντάς την σημαντικό εμπορικό και πνευματικό κέντρο, όπου άνθησαν οι ιδέες του Διαφωτισμού και διαμορφώθηκαν οι βάσεις για την εθνική αφύπνιση.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τιμητικές διακρίσεις προς μέλη του προσωπικού του πανεπιστημίου που συνταξιοδοτήθηκαν το 2025, ενώ ακολούθησε μουσικό πρόγραμμα.
