Οι μη γνωρίζοντες την ιστορία της ζωής του θεωρούν ότι ο Μάικλ Κέιν είναι αριστοκρατικής καταγωγής. Αλλά και πριν από το 1987, πόσοι πίστευαν ότι ο τόσο Βρετανός ηθοποιός όχι μόνο θα υποδυόταν έναν Νεοϋρκέζο σε ταινία του Γούντι Άλεν θα κέρδιζε και Όσκαρ; (Το πρώτο από τα δύο του.) Και όμως, συνέβη και αυτό.
Ο Μάικλ Κέιν –ή για να είμαστε ακριβείς, ο σερ Μάικλ Κέιν– γεννήθηκε σαν σήμερα πριν από 93 χρόνια.
Ήταν παιδί μιας φτωχής εργατικής οικογένειας, που δεν είχε αρχικά το όνειρο να γίνει ηθοποιός. Αυτό ήρθε στην πορεία της ζωής του, όπως και η αλλαγή του επιθέτου του. Επίσης, σχεδόν κάθε χρόνο λέει ότι θα αποσυρθεί από την υποκριτική, αλλά όλο και σε κάποια ταινία εμφανίζεται.
Φοβερές αντιφάσεις σε μια εξίσου φοβερή ζωή, για έναν σπουδαίο ηθοποιό που το όνομά του έγινε συνώνυμο με τη βρετανική παράδοση των μεγάλων ερμηνευτών. Και όλα αυτά σε μια καριέρα και μια πορεία ζωής που ούτε ο ίδιος δεν την είχε ονειρευτεί.
Παιδί του πολέμου (γενικότερα)
Ο Μόρις Τζόζεφ Μίκλγουαϊτ, όπως είναι το κανονικό όνομά του, ήταν το πρώτο από τα δύο παιδιά του αχθοφόρου σε ψαραγορά Τζότζεφ Μικλγουαϊτ και της καθαρίστριας Έλεν Φράνσις Μαρί Μπέρτσελ. Οι γονείς του δεν είχαν καμία σχέση με την τέχνη.
Ο Μόρις μεγάλωσε μέσα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο· από μικρός είχε πρόβλημα στην υγεία του, καθώς έπασχε από ραχίτιδα. «Ό,τι είμαι το οφείλω στη μητέρα μου», λέει.
Μάλιστα στην αυτοβιογραφία του που κυκλοφόρησε το 2010 υπάρχει το παρακάτω συγκινητικό περιστατικό.
Όταν αναγνωρισμένος πλέον ηθοποιός είπε στη μητέρα του πως μόλις είχε κερδίσει 1 εκατ. λίρες από μια ταινία, εκείνη τον κοίταξε ξαφνιασμένη, ρωτώντας τον: «Πόσο κοστίζει;». Δεν ήθελε να της επαναλάβει το ποσό. Ήθελε να καταλάβει. Γιατί για μια γυναίκα σαν την Έλεν, μεγαλωμένη στη φτώχεια του νότιου Λονδίνου, το 1 εκατομμύριο δεν ήταν αριθμός· ήταν όνειρο υπερβολικά μεγάλο για να το φανταστεί.
Ο Μάικλ της χαμογέλασε απαλά και της είπε μια φράση που της άλλαξε τη ζωή: «Σημαίνει μαμά πως δεν θα χρειαστεί να δουλέψεις ξανά. Ποτέ ξανά».
Η Έλεν Φράνσις Μαρί Μπέρτσελ είχε περάσει τη ζωή της καθαρίζοντας τα σπίτια των άλλων. Χέρια σκασμένα από το σαπούνι, μέση λυγισμένη, αξιοπρέπεια άθικτη. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ το Λονδίνο καιγόταν από τις βόμβες, έτρεχε ανάμεσα σε καταφύγια και κουζίνες για να ταΐσει τα παιδιά της, τον Μάικλ και τον Στάνλεϊ, με ό,τι λίγο έβρισκε.
Έλεγε πάντα: «Να σπουδάσετε. Να φύγετε από εδώ. Μην κάνετε τη ζωή μου». Ο Μάικλ το υποσχέθηκε. Και κράτησε την υπόσχεση.
Πέρασε τη ζωή του έχοντας μέσα του την εικόνα της κουρασμένης μητέρας του. Της αγόρασε σπίτι. Της χάρισε ηρεμία και ελευθερία. Την έπαιρνε στις πρεμιέρες, μα εκείνη έμενε πάντα ο εαυτός της σεμνή, απλή, απίστευτα ταπεινή μπροστά στον κόσμο που είχε κατακτήσει ο γιος της.
Πέθανε το 1989, ήσυχα. Όχι πια κουρασμένη. Και ο γιος της, όχι μόνο δεν έπαψε ποτέ να μιλά για εκείνη, αλλά ονόμασε την εταιρεία παραγωγής του Burchell Productions, προς τιμήν της.
Στην Κορέα
Υπήρξε πολύ ζωηρό και απείθαρχο παιδί, ενώ στο σχολείο εκτός από κακός μαθητής ήταν και πολύ ατίθασος. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα στα 15 του να το παρατήσει και να δουλεύει όπου έβρισκε – μέχρι τα 18 του που και κατατάχτηκε στον βρετανικό στρατό.
Αρχικά υπηρέτησε με τις βρετανικές δυνάμεις κατοχής στη Γερμανία και λίγο μετά μετατέθηκε στην Ιαπωνία, όπου και εκπαιδεύτηκε προκειμένου να πάρει μέρος στον Πόλεμο της Κορέας (που είχε αρχίσει ένα χρόνο πριν το 1950), ως μέλος του βρετανικού εκστρατευτικού σώματος που αποτελούσε τμήμα της δύναμης του ΟΗΕ.
Τον Αύγουστο του 1952 στάλθηκε να πολεμήσει στην πρώτη γραμμή στην Κορέα. Τον επόμενο χρόνο, ο Μάικλ Κέιν συμμετείχε σε πολλές μάχες με Κινέζους και Βορειοκορεάτες.
Το 1953, ενώ ήταν ακόμη στην Κορέα, προσβλήθηκε από ελονοσία. Μετά την αποθεραπεία του γύρισε στην πατρίδα του, όπου και απολύθηκε από το στρατό.
Στη βιογραφία του Ο ελέφαντας του Χόλιγουντ έχει λεπτομερέστατες περιγραφές από τα δύο χρόνια που πολέμησε.
Όπως αναφέρει, γλίτωσε στο τσακ από το να σκοτωθεί. Συγκεκριμένα, σε μια νυχτερινή περιπολία μαζί με δυο συμπολεμιστές του πήγαιναν προς την μεριά των Κινέζων για να προσπαθήσουν να συλλέξουν πληροφορίες. Ενώ επέστρεφαν στις δικές τους γραμμές, μύρισαν ξαφνικά σκόρδο.
«Οι Κινέζοι έτρωγαν το σκόρδο σαν τσίχλα», γράφει ο Κέιν. Και συνεχίζει: «Συνειδητοποιήσαμε ότι μας ακολουθούσαν». Αμέσως έπεσαν στο έδαφος. Οι Κινέζοι που τους καταδίωκαν άρχισαν να ψάχνουν τα χόρτα. Τότε οι τρεις Βρετανοί πετάχτηκαν από τα χόρτα όπου ήταν κρυμμένοι και όρμησαν πάνω στους αντιπάλους στρατιώτες ανοίγοντας πυρ με τα όπλα τους. Και έτσι σώθηκαν.
Με έμπνευση από τον Μπόγκαρτ
Όταν επέστρεψε στην Αγγλία έπιασε δουλειά σε θέατρο του Σάσεξ σαν βοηθός του διευθυντή σκηνής. Έτσι σιγά-σιγά έρχεται σε επαφή με τον κόσμο του θεάτρου και γοητεύεται. Και σιγά-σιγά ανεβαίνει στη σκηνή σαν ηθοποιός.
Και επειδή το κανονικό του όνομα θεωρήθηκε ακατάλληλο για καριέρα, αρχικά υιοθέτησε το όνομα Μάικλ Σκοτ. Όταν όμως ο ατζέντης του τον ενημέρωσε πως υπάρχει γνωστότερος ηθοποιός με αυτό το όνομα και πρέπει να το αλλάξει ανάμεσα, έριξε μια ματιά γύρω του.
Εκεί είδε μια μεγάλη αφίσα που διαφήμιζε την ταινία Η Ανταρσία του Κέιν, το πολεμικό φιλμ με τους Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ και Χοσέ Φερέρ. Από εκεί πήρε το νέο του επίθετο, το Κέιν.
Μάλιστα το 2016 το έκανε και επίσημο όνομα του στα χαρτιά, προκειμένου –όπως είπε– να γλιτώνει στις δοσοληψίες του ή στα ταξίδια του το να δείχνει την ταυτότητα ή το διαβατήριο του, για να γίνεται η ταυτοπροσωπία.
Το 1954, σε ηλικία μόλις 21 ετών, παντρεύτηκε την ηθοποιό Πατρίτσια Χέινς. Απέκτησαν μια κόρη, την Ντομινίκ, και ο γάμος τους κράτησε 4 χρόνια.
Το «τρελό» Λονδίνο του ’60
Η ενασχόλησή του με τον κινηματογράφο ξεκίνησε το 1956, αλλά χρειάστηκε να περιμένει μέχρι το 1964, όπου με την ταινία Ζουλού γίνεται αναγνωρίσιμος.
Βρισκόμαστε στη δεκαετία του 1960· η Μεγάλη Βρετανία ζει μεγάλες στιγμές στη γενικότερη ποπ κουλτούρα. Είναι σχεδόν το επίκεντρο του κόσμου – το ίδιο και οι Βρετανοί ηθοποιοί.
Ο Κέιν περνάει στην απέναντι πλευρά, στο Χόλιγουντ, αλλά η αναγνώριση έρχεται με μια βρετανική ταινία, τον Άλφι, με την οποία κερδίζει την πρώτη του οσκαρική υποψηφιότητα. (Έχασε από τον Πολ Σκόφιλντ και το Ένας άνθρωπος για όλες τις εποχές. Μια σπουδαία ερμηνεία σε μια εξίσου σπουδαία ταινία που μάλιστα όταν μετά από τέσσερις δεκαετίες, το 2004, έγινε το ριμέικ της, ο Κέιν εμφανιζόταν και εκεί. Όχι ως πρωταγωνιστής, αφού αυτόν το ρόλο τον είχε ο Τζουντ Λο.)
Είναι πλέον όνομα πρώτης γραμμής και ζει όλον τον πανζουρλισμό της εποχής και της επωνυμίας του.
Μάλιστα ήταν από τους πιο ονομαστούς playboy, με κατακτήσεις όπως η Νάνσι Σινάτρα, η Νάταλι Γούντ, η Κάντις Μπέργκεν, η Μπιάνκα Τζάγγερ, και άλλες πολλές. Και επειδή –ως φαίνεται δεν ήταν και η πιο ευτυχισμένη περίοδος της ζωής του ο γάμος με τη Χέινς–, συνέχεια έλεγε ότι δεν ήθελε να παντρευτεί ξανά και ότι απολάμβανε την ζωή του μπον βιβέρ.
Η γυναίκα της ζωής του
Στη δεκαετία του 1970 μπαίνει στη ζωή του η Σακίρα Μπακς. Συγκεκριμένα, το 1971 την είδε στην τηλεόραση σε μια διαφήμιση για καφέ. Την ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα και κίνησε γη και ουρανό να την βρει.
Από λανθασμένες πληροφορίες έμαθε ότι είναι Βραζιλιάνα και εκείνη την περίοδο βρισκόταν στην πατρίδα της. Έφτασε δε στο σημείο να κλείσει εισιτήριο για να πάει εκεί, προκειμένου να την εντοπίσει. Όμως λίγο προτού επιβιβαστεί στο αεροπλάνο, μια φίλη του που δούλευε σε διαφημιστικό γραφείο τού είχε τις σωστές πληροφορίες.
Η κοπέλα δεν ήταν από τη Βραζιλία, αλλά από τη Βρετανική Γουιάνα. Οι γονείς της ήταν Ινδοί μουσουλμάνοι. Το 1967, σε ηλικία 20 χρονών και ενώ εργαζόταν ως γραμματέας, συμμετείχε στο διαγωνισμό «Μις Γουιάνα», τον οποίο κέρδισε. Στάλθηκε τότε στο διαγωνισμό «Μις Κόσμος» όπου και κατέκτησε την τρίτη θέση.
Οπότε αποφάσισε να μείνει στο Λονδίνο για να κυνηγήσει την καριέρα του μοντέλου και της ηθοποιού.
Αντί λοιπόν για τη Βραζιλία, ο Κέιν άρχισε να «κυνηγάει» τη Σακίρα. Και όπως αποδείχτηκε, το… κυνήγι της κράτησε σχεδόν δύο χρόνια. Τελικά παντρεύτηκαν τον Ιανουάριο του 1973 και την ίδια χρονιά ήρθε στη ζωή τους η κόρη τους Νατάσα. Μάλιστα το 1975 η Σακίρα έπαιξε στην ταινία Ο άνθρωπος που θα γινόταν βασιλιάς, μαζί με τον σύζυγό της.
Σήμερα το ζευγάρι μετράει 53 χρόνια γάμου. Ο ίδιος ο Κέιν έχει δηλώσει ότι η μακροζωία και η καλή του υγεία οφείλονται στο γεγονός ότι είναι τόσα χρόνια είναι με μια γυναίκα με την οποία υπάρχει αμοιβαία αγάπη, σεβασμός και κατανόηση.
Οι αλήθειες της ζωής του
Το φτωχό αγόρι από τις εργατικές συνοικίες της νότιας Αγγλίας σήμερα έχει επτά εστιατόρια δικά του – έξι στο Λονδίνο και ένα στο Μαϊάμι. Έχει δε στο ενεργητικό του πάνω από 100 ταινίες και τηλεοπτικές σειρές.
Αυτό είναι κάτι που του αποδίδουν οι επικριτές του, ότι δηλαδή έχει σπαταλήσει το ταλέντο του αρκετές φορές, σε όχι και τόσο καλές ταινίες.
Κλασικό παράδειγμα είναι πως δεν μπόρεσε να παρευρεθεί στην απονομή των Όσκαρ το 1987, όπου και κέρδισε το πρώτο του βραβείο για την ταινία Η Χάνα και οι αδελφές της, καθώς βρισκόταν σε γυρίσματα για την ταινία Τα σαγόνια του καρχαρία 4 – μια ταινία που, όπως έχει πει ο ίδιος, δεν έχει δει ποτέ του.
Στη βιογραφία του αναφέρει: «Πάντοτε αναζητώ έναν καλό ρόλο σε μια καλή ταινία. Αν αυτό δεν έρθει, επιλέγω αυτό το ρόλο που θα μου πληρώσει το ενοίκιο μου».
Ναι, σίγουρα είχε πάντα το ένστικτο του φτωχού παιδιού που δεν απέρριπτε εύκολα κάτι, φοβούμενος μην βρεθεί άφραγκος. Παρ’ όλα αυτά, έχει αρνηθεί πολλές ταινίες, όπως το –οσκαρικό όπως αποδείχτηκε στην πορεία– Ερωτευμένες γυναίκες, γιατί δεν ήθελε να εμφανιστεί γυμνός στο φακό. Το ρόλο τον πήρε τελικά ο Άλαν Μπέιτς.
Πάντως η αγαπημένη του ταινία είναι το Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα – το 1984 ήταν υποψήφιος για Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου και έχασε από τον Ρόμπερτ Ντιβάλ για τις Τρυφερές σχέσεις.
Την Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2025 εμφανίστηκε σε αναπηρικό αμαξίδιο στο Red Sea International Film Festival για να παραλάβει το τιμητικό του βραβείο. Στο πλευρό του ήταν τα τρία του εγγόνια, η Τέιλορ, ο Μάιλς και η Άλεγκρα – εκφώνησε μια συγκινητική ομιλία, ευχαριστώντας την οικογένεια και τους φίλους του.
«Είμαι εδώ για να παραλάβω ένα βραβείο, πράγμα που δεν με εκπλήσσει. Κέρδισα δύο Όσκαρ», αστειεύτηκε ο Μάικλ Κέιν.
Σπύρος Δευτεραίος
