Στα αγγλικά το λένε «based on a true story», δηλαδή «βασισμένο σε αληθινή ιστορία». Με αφορμή την προβολή της ταινίας Τελευταία κλήση, θυμόμαστε γεγονότα που τάραξαν την ελληνική κοινωνία και στάθηκαν πηγή έμπνευσης για το σενάριο ταινιών. Δεν μιλάμε για βιογραφίες ή για πολιτικά γεγονότα, αλλά για θέματα που προέρχονται κυρίως από το αστυνομικό δελτίο και από τους πηχυαίους τίτλους και τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ πέρασαν στη μεγάλη οθόνη. Κυρίως σαν έμπνευση. Και μια υπενθύμιση: Άλλο ιστορία και ρεπορτάζ και άλλο μυθοπλασία, όπως θα δείτε παρακάτω σε αρκετές ταινίες.
Αναπαράσταση (1970)
Η υπόθεση: Την άνοιξη του 1968 ένα ζευγάρι παράνομων εραστών σκοτώνουν τον σύζυγο εκείνης. Κρύβουν το πτώμα ενώ στο χωριό αφήνουν να μαθευτεί ότι ο εκλιπών έχει φύγει για Γερμανία, όπου δούλευε. Όμως η χήρα του αδελφού του μακαρίτη, δεν πείθεται και τους καταγγέλλει στις Αρχές. Αν και το ζευγάρι είχε κάνει τα πάντα, για να φανεί σαν ατύχημα, στην ανάκριση έσπασαν. Ειδικά η σύζυγος σε συνέντευξή της, έριξε το ηθικό φταίξιμο στον εραστή της που δεν την σταμάτησε.
Για την ιστορία οι εραστές είχαν πνίξει τον σύζυγο με θηλιά βουτηγμένη σε λάδι και είχαν θάψει τη σορό του στην αυλή του σπιτιού του, ενώ πάνω από το θαμμένο σώμα είχαν φυτέψει φυτά. Καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη αμφότεροι, αλλά αποφυλακίστηκαν ύστερα από 20 χρόνια.
Η ταινία: Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου, που έπεσε σαν βόμβα στο τότε Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης όπου παρουσιάστηκε. Ασπρόμαυρη φωτογραφία του Γιώργου Αρβανίτη, γυρίσματα σε χωριά της Ηπείρου, Βίτσα και Μονοδένδρι, αφού στην ουσία πρωταγωνιστής είναι το τοπίο. Διαφορετική γραφή, για τα δεδομένα του τότε εγχώριου σινεμά, νέα πρόσωπα (η Τούλα Σταθοπούλου, μη επαγγελματίας ηθοποιός και βραβευμένη στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για αυτόν το ρόλο) και σε δεύτερο επίπεδο, η καταπίεση των ανθρώπων. Και η ερωτική και η πολιτική, αφού γυρίστηκε μέσα στη χούντα. Το φιλμ στην πορεία πέρασε από πολλά διεθνή φεστιβάλ και εδραίωσε το όνομα του ξεχωριστού δημιουργού.
Σατανάδες της νύχτας (1972)
Η υπόθεση: Η ιστορία του Βασίλη Λυμπέρη, του τελευταίου που καταδικάστηκε σε θανατική καταδίκη. Ο συγκεκριμένος είχε πάει στο σπίτι στο Χαλάνδρι όπου έμενε η εν διαστάσει σύζυγος του με τα παιδιά τους και με τη μητέρα της. Μαζί με άλλους τρεις συνεργούς άνοιξε την πόρτα, μπήκε μέσα ενώ κοιμόντουσαν όλοι και περιέλουσε τα πάντα με τρία μπιτόνια βενζίνη. Τα δυο παιδάκια και η πεθερά του πέθαναν αμέσως, η σύζυγος μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και πριν ξεψυχήσει είπε τα πάντα. Οι τρεις συνεργοί του, όπως είπαν στην κατάθεσή τους, γνώριζαν μόνο για την πεθερά του, αφού όπως τους είχε πει ο Λυμπέρης ήταν σίγουρος ότι η σύζυγος και τα παιδιά του έλειπαν από το σπίτι.
Η ταινία: H εκτέλεση του Λύμπερη έγινε τον Αύγουστο του 1972 και λίγους μήνες αργότερα κυκλοφόρησε η ταινία σε σκηνοθεσία του Μάριου Ρετσίλα και σε παραγωγή Τζέιμς Πάρις. Αρκούντως σκληρή για τα μέτρα της εποχής ταινία. Έκπληξη αποτέλεσε η επιλογή του πρωταγωνιστή. Ο Γιάννης Κατράνης, κόντρα στους ηρωικούς ρόλους που έπαιζε, ερμήνευσε άκρως ρεαλιστικά τον απεχθή ήρωα.
Για την ιστορία η ταινία ήταν έτοιμη κάποιους μήνες πριν, όμως μετά από νομική παρέμβαση της οικογένειας του Λυμπέρη, προβλήθηκε αφότου είχε εκδικαστεί η υπόθεση.
Ιωάννης ο βίαιος (1973)
Η υπόθεση: Το βράδυ της 23ης Απριλίου 1964, η νεαρή Μαρία Μπαβέα δέχτηκε επίθεση με μαχαίρι στο Παγκράτι από έναν άντρα, ο οποίος εξαφανίστηκε αμέσως μετά. Οι υποψίες κινήθηκαν προς τον κύκλο των γνωστών της. Λίγες εβδομάδες μετά, η ηθοποιός Κούλα Αγαγιώτου, παρέδωσε στους αστυνομικούς ένα ματωμένο μαχαίρι που ανήκε στον 19χρονο ανιψιό της Δημήτρη Ζάγκα, ο οποίος ομολόγησε την πράξη του. Ο θύτης αποδείχθηκε ότι είχε σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα και κατά δήλωσή του μισούσε όλες τις γυναίκες. Τον Ιούνιο του 1965, το δικαστήριο τον έκρινε ένοχο για το φόνο, αναγνωρίζοντας ωστόσο πως ήταν «ανιάτως φρενοβλαβής και επικίνδυνος» κι έτσι διέταξε τον εγκλεισμό του σε ψυχιατρική κλινική.
Η ταινία: Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της αξέχαστης Τώνιας Μαρκετάκη, παραμένει -δυστυχώς-απίστευτα επίκαιρη, 53 χρόνια μετά. Και πολύ προφητική, καθώς τα τότε ΜΜΕ της εποχής και κυρίως οι… καλοί γείτονες, δολοφόνησαν για δεύτερη φορά την κοπέλα. Φυσικά οι ήρωες είχαν άλλα ονόματα, αφού το ζητούμενο δεν ήταν μια τυπική αναπαράσταση, αλλά το πορτρέτο μιας ολόκληρης κοινωνίας που δυστυχώς ελάχιστα έχουν αλλάξει από τότε. Ο πρωταγωνιστής Μανώλης Λογιάδης, βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για την ερμηνεία του, ενώ ανάμεσα στους πολλούς ηθοποιούς που εμφανίζονται συνυπάρχουν οι παλαιότεροι (Μαλαίνα Ανουσάκη, Μαίρη Μεταξά) με την τότε νέα γενιά (Κώστας Αρζόγλου, Λήδα Πρωτοψάλτη, Μηνάς Χατζησάββας).
Παραγγελιά (1980)
Η υπόθεση: 25 Φεβρουαρίου 1973 σε νυχτερινό κέντρο, ο Νίκος Κοεμτζής σκότωσε τρεις ανθρώπους (οι δύο από αυτούς ήταν αστυνομικοί) και τραυμάτισε άλλους επτά για μία παραγγελιά. Η δίκη έγινε τον Νοέμβριο του 1973, με τον Κοεμτζή να καταδικάζεται τρεις φορές σε θάνατο και επτά φορές σε ισόβια. Αποφυλακίστηκε το 1996 και πέθανε τον Σεπτέμβριο του 2011.
Η ταινία: Ο Παύλος Τάσιος παρουσίασε την ταινία αρχικά στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, όπου έγινε δεκτή με τεράστια επιτυχία. Κάτι που συνεχίστηκε και στις αίθουσες και έγινε μια από τις πιο εμπορικές εκείνη την σεζόν. Ο Αντώνης Αντωνίου στο ρόλο του Κοεμτζή κέρδισε δικαιότατα το βραβείο ερμηνείας στο φεστιβάλ, ενώ δίπλα του ήταν εξίσου έξοχοι στους ρόλους τους , ο Αντώνης Καφετζόπουλος, η Όλια Λαζαρίδου, η Βίκυ Βανίτα, αλλά και η Κατερίνα Γώγου με την εμβόλιμη και ρεαλιστική παρουσία της στο φιλμ. Ένα χρόνο πριν είχε κυκλοφορήσει το Μακρύ ζεϊμπέκικο για τον Νίκο, από τον Διονύση Σαββόπουλο, εμπνευσμένο από την περίπτωση του Κοεμτζή.
Ο σκηνοθέτης επικεντρώνεται στη ζωή του πρωταγωνιστή, αλλά και στο κλίμα της εποχής (1973), σκηνοθετώντας με όρους ντοκιμαντέρ. Στην εποχή της πάντως υπήρξαν και κατηγορίες για ηρωοποίηση του πρωταγωνιστικού ρόλου.
Άγιος Πρεβέζης/Ο Άγιος Πρεβέζης και η παπαδιά (1982)
Η υπόθεση: Το 1979 απογευματινή εφημερίδα έχει πρωτοσέλιδο τις παράνομες ερωτικές περιπτύξεις του τότε Μητροπολίτη Νικοπόλεως και Πρεβέζης Στυλιανού. Όπως αποδείχθηκε, η γυναίκα ήταν η σύζυγος ιερέα που παράλληλα εκτελούσε και χρέη προσωπικού οδηγού και φωτογράφου του Στυλιανού.
Την ίδια περίοδο, ο τότε υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Ιωάννης Βαρβιτσιώτης, παρέλαβε ανώνυμη επιστολή με φωτογραφία που απεικόνιζε τον Στυλιανό με γυναίκα σε ερωτική περίπτυξη, καθώς και μια κασέτα μίας ώρας με ηχογραφημένο τηλεφωνικό σεξ. Ο Βαρβιτσιώτης απέστειλε τα στοιχεία στην Ιερά Σύνοδο (υπό τον τότε Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ) και έθεσε σε αργία τον Μητροπολίτη Στυλιανό, ενώ ο μητροπολίτης Μυτιλήνης Ιάκωβος Β΄ ορίστηκε ανακριτής της υπόθεσης.
Στην πορεία βγήκε στην επιφάνεια και ότι ο εν λόγω κληρικός ήταν διορισμένος σε αυτήν τη θέση από το 1952 και ότι ήταν αγαπημένο παιδί της χούντας. Παράλληλα αποκαλύφθηκε ότι δεν ήταν μόνο με τη συγκεκριμένη γυναίκα οι σχέσεις του, ενώ δεν ήταν λίγες οι φορές που για να ενδώσει μια «πιστή», ο μητροπολίτης είχε φτάσει στο σημείο να τάζει διορισμούς στο δημόσιο.
Ο Στυλιανός Κορνάρος –όπως ήταν το όνομά του– απολογήθηκε στην Ιερά Σύνοδο, όπου απείλησε ότι «αν αποσχηματισθεί θα δώσει στη δημοσιότητα φακέλους με τις φωτογραφίες ομοφυλοφιλικών σχέσεων οκτώ μελών της Ιεράς Συνόδου», τους οποίους είχε αποκτήσει από την τότε Κρατική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΚΥΠ), μέσω του διοικητή της Μιχαήλ Ρουφογάλη. Ο Στυλιανός δεν αποσχηματίστηκε, απώλεσε απλώς τη Μητρόπολη Πρέβεζας και στη συνέχεια διέμενε στην Αθήνα. Πέθανε το 1999.
Οι ταινίες. Πριν φτάσουμε στο σελιλόιντ είχαν προηγηθεί ένα βιβλίο και δυο θεατρικά έργα με θέμα τον «Άγιο Πρεβέζης», όπως τον αποκαλούσαν. Αρχικά το βιβλίο του Σπύρου Καρατζαφέρη που κυκλοφόρησε το 1979. Το καλοκαίρι της επόμενης χρονιάς, το 1980, στο θέατρο «Σμαρούλα» ο Πέτρος Φυσσούν είχε ανεβάσει αρχικά τη σοβιετική κωμωδία Ιβάν Ιβάνοβιτς που ήταν εισπρακτικά παταγώδης αποτυχία.
Και τότε εμφανίζεται ως ο από μηχανής Θεός, ή διάολος, ο Δημήτρης Κολλάτος με τον Άγιο Πρεβέζης. Η θεατρική μεταφορά του βίου και της πολιτείας του Στυλιανού Κορνάρου γίνεται κόκκινο πανί για την εκκλησία και αρχίζουν οι μηνύσεις. Ο Πέτρος Φυσσούν που δεν είχε ποτέ προκαλέσει βρίσκεται αρχικά κατηγορούμενος με τον Δημήτρη Κολλάτο και μετά οι δυο τους περνάνε σε προσωπική δικαστική αντιδικία. Αλλά το ταμείο ήταν κάτι παραπάνω από γεμάτο. Ο σκηνοθέτης πολλά χρόνια μετά δήλωσε ότι το έργο σε 50 μέρες είχε κόψει 50.000 εισιτήρια και ο Φυσσούν που κινδύνευε να πάει φυλακή λόγω χρεών, σώθηκε.
Λίγο αργότερα ανεβαίνει στην περιφέρεια όμως μια άλλη παράσταση που βασιζόταν στο βιβλίο του Καρατζαφέρη. Όταν έγινε γνωστό ότι ο Κολλάτος γύρναγε σε ταινία τον Άγιο Πρεβέζης, αντίπαλος παραγωγός, έβγαλε στους κινηματογράφους το Ο Άγιος Πρεβέζης και η παπαδιά. Που δεν το λες και κανονική ταινία. Τι ήταν τότε; Είχε σαν αφετηρία την κινηματογράφηση της θεατρικής παράστασης του Μάκη Αντωνόπουλου και είχε εμπλουτιστεί με κάποια εμβόλιμα στοιχεία: συνεντεύξεις γονέων που τα παιδιά τους κατέφυγαν σε μοναστήρια, απόψεις θεατών της θεατρικής παράστασης αλλά και σχόλια για τη δημοσιογραφική έρευνα του Σπύρου Καρατζαφέρη, πάνω στην οποία βασίστηκε το έργο.
Η εν λόγω ταινία, σε σκηνοθεσία Κώστα Καραγιάννη, έκανε πρεμιέρα στις αίθουσες μια εβδομάδα, πριν την Μεγάλη Εβδομάδα του 1982.
Και λίγες μέρες μετά, ανήμερα το Πάσχα, βγήκε στις αίθουσες η ταινία του Δημήτρη Κολλάτου. Έμεινε μέχρι και την Τετάρτη του Πάσχα. Μετά απαγορεύτηκε η προβολή της. Την επόμενη σεζόν και συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο του 1982 βγήκε ξανά στις αίθουσες. Εννοείται πως και στις δυο φάσεις της, συνολικά τα εισιτήρια στην α’ προβολή ήταν γύρω στις 300.000. Για την ιστορία τον Άγιο Πρεβέζης υποδυόταν ο αξέχαστος Κώστας Καραγιώργης, την παπαδιά η Ελένη Μόραλη και τον ιερέα-σύζυγό της, ο Βασίλης Καϊλας.
Άγγελος (1982)
Η υπόθεση: H δολοφονία του 22χρονου Ανέστη Παπαδόπουλου, από τον εραστή του τον 19χρονο Χρήστο Ρούσσο. Το αγνό 1976, ένα έγκλημα πάθους και δη ομοφυλόφιλων ήταν κόκκινο πανί για την κοινωνία και τα ΜΜΕ. Οι τίτλοι σήμερα θα προκαλούσαν ρίγος και απέχθεια, αλλά άλλη εποχή τότε. Ο Ρούσσος σκότωσε τον εραστή του γιατί τον πίεζε να φορέσει γυναικεία ρούχα και να κατέβει στη λεωφόρο Συγγρού ως τρανς. Και επειδή οι δυο τους τότε υπηρετούσαν τη θητεία τους ο Ρούσσος πέρασε στρατοδικείο και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Οδηγήθηκε δε στις πιο σκληρές φυλακές της χώρας τότε, της Κέρκυρας.*
Η ταινία: Ο Γιώργος Κατακουζηνός προσπαθούσε πολύ καιρό να γυρίσει την πρώτη του ταινία. Είχε φτάσει να δέχεται έως και απειλές για τη ζωή του. Όταν το τόλμησε δικαιώθηκε. Και κριτικά, αφού θριάμβευσε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, αλλά και στα ταμεία όταν βγήκε στις αίθουσες. Υπήρξαν αντιδράσεις μεν, αλλά όχι και να γκρεμίσουν και αίθουσες (που έγινε αργότερα σε άλλες ταινίες). Ανάμεσα σε αυτούς που αντέδρασαν ήταν και ο ίδιος ο Χρήστος Ρούσσος, αφού στο φιλμ τον έδειχναν να ντύνεται γυναικεία και να εκδίδεται.
Ο Μιχάλης Μανιάτης στον πρωταγωνιστικό ρόλο, όχι μόνο κέρδισε βραβείο ερμηνείας, αλλά πέρασε και στην ιστορία του εγχώριου κινηματογράφου.
Η ιστορία όμως της ταινίας δεν τελείωσε τότε. Το 1986 ο Χρήστος Ρούσσος ζήτησε από τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας Χρήστο Σαρτζετάκη, απονομή χάριτος, αλλά η αίτησή του απορρίφθηκε κατηγορηματικά καθώς «δεν επρόκειτο για έναν δολοφόνο αλλά για έναν ομοφυλόφιλο και, μάλιστα, παθητικό!»
Ξεκίνησε τότε απεργία πείνας. Η κατάσταση της υγείας του κλονίστηκε, αρνιόταν οποιαδήποτε ιατρική βοήθεια, αποφασισμένος να δικαιωθεί ή να πεθάνει.
Η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ πιεζόταν από την κοινή γνώμη που τον στήριζε και αποφάσισε να του δώσει χάρη και να αφεθεί ελεύθερος. Ο Χρήστος Σαρτζετάκης αρνήθηκε ξανά να προσυπογράψει. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, το φιλμ να βγει ξανά στις αίθουσες, ενώ εκτός από τη χυδαιότητα δυο-τριών εφημερίδων της εποχής, τα ΜΜΕ της εποχής, αλλά και ο καλλιτεχνικός κόσμος στάθηκε στο πλευρό του Ρούσσου. Τελικά το 1990 επί Προεδρίας Κωνσταντίνου Καραμανλή, δόθηκε χάρη στον Ρούσσο και αποφυλακίστηκε.
Καταζητείται το πρόσωπο της ημέρας (1983)
Η υπόθεση: Ο «δράκος της Δράμας» ἠ αλλιώς Κυριάκος Παπαχρόνης. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80 ήταν δόκιμος έφεδρος αξιωματικός και μέσα σε λιγότερο από δυο χρόνια είχε διαπράξει δύο ανθρωποκτονίες γυναικών, επτά απόπειρες ανθρωποκτονιών, οκτώ απόπειρες βιασμών, κακοποιήσεις αλλά και πέντε βομβιστικές επιθέσεις. Αρχικά είχε καταδικαστεί σε ποινή δις εις θάνατον και κάθειρξη 23 ετών, αλλά η ποινή μετατράπηκε τελικά σε ισόβια φυλάκιση. Ο Παπαχρόνης ήταν πολύ επιθετικός στην αρχή και με τους δικαστές και με τους δημοσιογράφους που κάλυπταν την πολύκροτη δίκη του. Όταν ανακοινώθηκε η ποινή του, εκείνος είπε :«Ευχαριστώ! Τι βάζετε τέτοιες ποινές; Τόσα χρόνια θα ζήσουμε; Στείλτε με στο απόσπασμα γιατί αν βγω έξω, πάλι τα ίδια θα κάνω».
Όπως αποκαλύφτηκε είχε μίσος με τις γυναίκες και δη ελευθέρων ηθών, γιατί στην εφηβεία είχε απόρριψη από δυο ιερόδουλες. Τα πρώτα χρόνια φυλάκισής του, λάμβανε πολλά γράμματα πάθους από γυναίκες που ήθελαν να τον γνωρίσουν. Αποφυλακίστηκε το 2004.
Η ταινία: Ο Βλάσης Μπονάτσος, την περίοδο που ήταν ζευγάρι με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, πρωταγωνιστεί σε αυτήν την ταινία σε σκηνοθεσία Κώστα Καραγιάννη, που στην πρώτη της πρεμιέρα, απαγορεύτηκε από την –καταργημένη (;)– λογοκρισία της εποχής. Τελικά ύστερα από ένα μήνα που έμεινε στο συρτάρι, προβλήθηκε στις αίθουσες. Φροϋδικές αναλύσεις, τολμηρές σκηνές για mainstream ταινία της εποχής, αλλά παρόλα αυτά δεν τα πήγε καλά στα ταμεία. Ύστερα από δυο δεκαετίες πήρε cult διαστάσεις.
Αγόρια στην πορνεία (1985)
Η υπόθεση: Το σκάνδαλο παιδεραστίας, στις αρχές του ’80, στα Δουνέϊκα, ένα χωριό 900 κατοίκων κοντά στην Αμαλιάδα. Επιφανείς κύριοι και άρχοντες του χωριού, κατηγορήθηκαν για αποπλάνηση ανήλικων αγοριών, αλλά και για μεταξύ τους ασελγείς πράξεις. Την ιστορία την ξεκίνησαν οι μητέρες δυο ανήλικων αγοριών που είχαν πέσει θύματα και κατόρθωσαν παρόλες τις απειλές και τις πιέσεις να φτάσουν την υπόθεση μέχρι τα δικαστήρια. Δυστυχώς η μια από τις δυο γυναίκες δεν έζησε για να δει τη δικαίωση. Από την άλλη η λογική της σιωπής και του κουκουλώματος κυριάρχησε και εδώ.
Η ταινία: Ένας από τους δημοσιογράφους που κάλυψαν την υπόθεση και κυκλοφόρησαν και βιβλίο, ήταν ο Κώστας Τσαρούχας. Το βιβλίο μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο σε σκηνοθεσία Όμηρου Ευστρατιάδη. Ο τελευταίος είχε αποκαλύψει πολλά χρόνια μετά, ότι η αρχική του επιλογή για τον πρωταγωνιστικό ρόλο ήταν ο νεαρός τότε Γιάννης Μπέζος. Όμως ο παραγωγός λόγω της επιτυχίας του Άγγελου προτίμησε τον Μιχάλη Μανιάτη. Το φιλμ θεωρήθηκε πολύ άγριο για την εποχή και κινήθηκε μέτρια εισπρακτικά. Στο ρόλο της μητέρας που κυνήγησε την υπόθεση, ήταν η αξέχαστη Άννα Μαντζουράνη, ενώ έκπληξη προκαλεί ο Παύλος Ευαγγελόπουλος που ενώ εκείνη την περίοδο ήταν εξώφυλλο στα νεανικά έντυπα της εποχής, δέχθηκε να υποδυθει έναν εκδιδόμενο νεαρό ο οποίος στο φινάλε γίνεται δολοφόνος.
Αθώος ή ένοχος (1989)
Η υπόθεση: Η ιστορία του Αριστείδη Παγκρατίδη, ο οποίος συνελήφθη (1963), καταδικάστηκε σε θάνατο (1966) και εκτελέστηκε (1968) για εγκλήματα που είχαν διαπραχθεί στην περιοχή του δάσους Σέιχ-Σου στη Θεσσαλονίκη από το 1959 έως το 1963. O Παγκρατίδης μέχρι τη στιγμή της εκτέλεσής του, φώναζε για την αθωότητά του. «Μανούλα μου γλυκιά είμαι αθώος, αθώος, αθώος…» ήταν τα τελευταία του λόγια.
Η υπόθεση όχι μόνο δεν ξεχάστηκε με τα χρόνια, αλλά μέχρι και πρόσφατα το βιβλίο ΠΑΓΚΡΑΤΙΔΗΣ: Εις θάνατον τετράκις… του Κωνσταντίνου Αρ. Λογοθέτη, απέδειξε ότι άλλος ήταν ο ειδεχθής δολοφόνος.
Η ταινία: To 1989 κυκλοφόρησε η ταινία που το σενάριό της, βασίστηκε σε καινούργια στοιχεία που προέκυψαν από τη δημοσιογραφική έρευνα του Κώστα Τσαρούχα και τα οποία ενισχύουν την άποψη της αθωότητας του Παγκρατίδη. Στην ουσία ήταν μια μονταρισμένη ταινία από μια μίνι σειρά της ΕΡΤ, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αρβανίτη που είχε προβληθεί την ίδια χρονιά. Στο ρόλο του Παγκρατίδη, ο Σπύρος Δρόσος ενώ δίπλα του ήταν μεταξύ άλλων οι Δέσπω Διαμαντίδου, Γιάννης Μπέζος, Τιτίκα Βλαχοπούλου και Ντίνος Καρύδης.
Ζωή (1995)
Η υπόθεση: Το αποκρουστικό έγκλημα του 1987 που ακόμα και σήμερα σοκάρει. Ο 26χρονος Παναγιώτης Φραντζής σκότωσε τη σύζυγό του Ζωή Γαρμανή πάνω σε κρίση ζήλιας. Στήθηκε ένας χορός από ψυχίατρους και ειδικούς, ενώ το πρωτοσέλιδο μεγάλης σε κυκλοφορία εφημερίδος της εποχής και οι αποκλειστικές φωτογραφίες που δημοσίευσε ακόμα και σήμερα αναφέρονται με αποτροπιασμό. Ο δολοφόνος καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη και ύστερα από 19 χρόνια αποφυλακίστηκε.
Η ταινία: Η τρίτη και τελευταία ταινία του σκηνοθέτη Γιώργου Κατακουζηνού προκάλεσε πολλές αντιμαχίες όταν προβλήθηκε αρχικά στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης 1995. Αλλά και αργότερα όταν ήταν να κυκλοφορήσει στις αίθουσες. Στο παιχνίδι μπήκαν και τα νεοσύστατα τότε «παράθυρα» των ιδιωτικών κυρίως σταθμών. Οι κριτικές αν και στο σύνολό τους ήταν μέτριες προς απαξιωτικές συμφώνησαν σε ένα σημείο: Πόσο καλή ήταν στο ρόλο της πρωταγωνίστριας η αξέχαστη Γεωργία Αποστόλου.
Η ταινία τελικά βγήκε στις αίθουσες τον Απρίλιο του 1996, αλλά όλος ο ντόρος που έγινε δεν τη βοήθησε και το κοινό απείχε.
Θηλυκή εταιρεία (1999)
Η υπόθεση: Το 1997 ανακαλύπτεται στη Λάρισα, διαμέρισμα στην οδό Μανδηλαρά, όπου κυρίες υπεράνω υποψίας το έχουν μετατρέψει σε γκαρσονιέρα. Την ιστορία ως φαίνεται την αποκάλυψε ντεντέκτιβ που είχαν βάλει οι σύζυγοί τους, αλλά κάπου χάλασε η δουλειά και ξαφνικά στις αρχές του ’98 οι κασέτες άρχισαν να κυκλοφορούν σε κανάλια. Λόγω νομοθεσίας δεν προβλήθηκαν, αλλά το σκάνδαλο είχε γίνει γνωστό με αρκετές υπερβολικές προσθήκες ιστοριών.
Η ταινία: Ο Νίκος Περάκης μεταφέρει τη δράση από τη Λάρισα στην Πάτρα και κάνει μια από τις πιο πετυχημένες εμπορικά ταινίες του. Φυσικά κωμωδία μεν, αλλά με μια τρυφερή ματιά πάνω στις ηρωίδες πολλά χρόνια πριν η λέξη «ενσυναίσθηση» γίνει του συρμού. Λαμπρό καστ ηθοποιών με τη Σόφη Ζαννίνου να κλέβει την παράσταση, πλήθος γνωστών Ελλήνων σε cameo εμφανίσεις (από Τασσώ Καββαδία μέχρι Μαρία Μπακοδήμου) και πολύ ωραία μουσική από τον μεγάλο Νίκο Μαμαγκάκη.
Όμηρος (2005)
Η υπόθεση: Στις 28 Μαΐου 1999. Ο Αλβανός Φλαμούρ Πίσλι κατέλαβε με την απειλή όπλου και απασφαλισμένης χειροβομβίδας ένα υπεραστικό λεωφορείο του νομού Θεσσαλονίκης με 13 επιβάτες και το οδήγησε στην Αλβανία. Ο 25χρονος υποστήριζε πως είχε πέσει θύμα πλεκτάνης από τον Έλληνα εργοδότη του. Τα κανάλια σπεύδουν να το καλύψουν και έτσι γίνεται η πρώτη σχεδόν live λεωφορειοπειρατεία στην χώρα, που κράτησε σχεδόν 24 ώρες. Το ξημέρωμα της επομένης μέρας, ο Πίσλι σκοτώθηκε από πυρά της αλβανικής αστυνομίας, τα οποία τραυμάτισαν θανάσιμα και έναν επιβάτη.
Η ταινία: To τρίτο ελληνικό φιλμ του Κωνσταντίνου Γιάνναρη, έχει σαν βάση την ιστορία της λεωφορειοπειρατείας, χωρίς να κρατάει τα ονόματα και κάνει «άνοιγμα» και στους επιβάτες που κρατιούνται όμηροι. Έτσι βγαίνουν στην επιφάνεια πολλά καταπιεσμένα πάθη. Η ταινία απέσπασε δυο Κρατικά Βραβεία Ποιότητος (Βραβείο σκηνοθεσίας και 3ο Βραβείο ταινίας Μυθοπλασίας Μεγάλου Μήκους), αλλά υπήρξαν και κριτικοί που έκαναν λόγο για «ανθελληνική» πρόκληση του σκηνοθέτη. Έπαιζαν μεταξύ άλλων οι Στάθης Παπαδόπουλος, Θεοδώρα Τζήμου, Γιάννης Στάνκογλου, Μηνάς Χατζησάββας.
Ο θάνατος που ονειρεύτηκα (2010)
H υπόθεση: Οι σατανιστές της Παλλήνης, δηλαδή οι Ασημάκης Κατσούλας, Μάνος Δημητροκάλης και Δήμητρα Μαργέτη, που τη διετία ’91-’93 έκαναν τελετές μαύρης μαγείας προσηλυτίζοντας νεαρά παιδιά, υποσχόμενοι να τους μυήσει στον Σατανισμό, ενώ προχώρησαν και σε δύο δολοφονίες, μιας 14χρονης και μιας 28χρονης.
Τα Χριστούγεννα του ’93, ο Δημητροκάλης νιώθοντας τύψεις για τις πράξεις του, τα εξομολογήθηκε όλα σε έναν ιερέα. Την άλλη μέρα πήγε στις αστυνομικές Αρχές και ομολόγησε.
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς συνελήφθησαν επισήμως και οι τρεις όπου και παραπέμφθηκαν στον εισαγγελέα, ο οποίος άσκησε εναντίον τους ποινική δίωξη για σωρεία κακουργηματικών πράξεων.
Στη δική τους που διεξήχθη στο Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο της Αθήνας, στις 23 Ιουνίου 1995, καταδικάστηκαν. Συγκεκριμένα ο Κατσούλας σε συνολική ποινή δύο φορές ισόβιας κάθειρξης και πρόσκαιρης κάθειρξης 12 ετών και 10 μηνών, ο Δημητροκάλης σε συνολική ποινή δύο φορές ισόβιας κάθειρξης και πρόσκαιρης κάθειρξης εννέα ετών και 10 μηνών. Στη Μαργέτη επιβλήθηκε ποινή κάθειρξης 17 ετών και 4 μηνών για απλή συνέργεια σε κάθε μία από τις ανθρωποκτονίες και αρπαγή ανηλίκου. Επίσης της αναγνωρίστηκε το ελαφρυντικό της μετεφηβικής ηλικίας. Τελικά εκείνη αποφυλακίστηκε το 2001, ο Δημητροκάλης τον Ιούνιο του 2014, έχοντας εκτίσει τα 2/3 της ποινής του και τελευταίος ο Ασημάκης Κατσούλας τον Δεκέμβριο του 2016, μετά από 23 χρόνια εγκλεισμού και αρκετές αιτήσεις αποφυλάκισης
Η ταινία: Σε ένα σχολείο των βόρειων προαστίων, ο ερχομός ενός μυστηριώδους και γοητευτικού νεαρού μαθητή, ξυπνάει ερωτικά σκιρτήματα σε συμμαθήτριά του. Γίνονται ζευγάρι και παρασύρουν και την υπόλοιπη παρέα σε έναν καινούργιο σκοτεινό κόσμο. Πρώτη ταινία του τηλεοπτικού Παναγιώτη Κράββα με πρωταγωνιστές τους: Ανδρέα Κωνσταντίνου, Τζένη Θεωνά και Λένα Παπαληγούρα στα πρώτα τους βήματα. Γοτθική και βιντεοκλιπίστικη αισθητική σε μια ταινία με μέτριες κριτικές και εξίσου μέτρια εισπρακτική επιτυχία.
Wasted youth (2011)
H υπόθεση: Σάββατο 6 Δεκεμβρίου 2008. Ο 15χρονος Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος πέφτει νεκρός από τις σφαίρες του αστυνομικού Επαμεινώνδα Κορκονέα, διά «ασήμαντον αφορμή». Σε χρόνο dt η νεολαία της χώρας ξεσηκώνεται για τη δολοφονία του 15χρονου. Η Αθήνα γίνεται πεδίο μάχης για πολλές μέρες, ενώ τα σενάρια που ακούστηκαν για εκείνη την περίοδο ήταν ουκ ολίγα και ίσως να μην μάθουμε ποτέ, τι θα γινόταν αν…
Η ταινία: Καλοκαίρι στην Αθήνα. Ένας έφηβος skateboarder ξεκινά για μία συνηθισμένη μέρα με τους φίλους του. Ένας μεσήλικας δημόσιος υπάλληλος επιστρέφει κάθε πρωί από τη νυχτερινή του βάρδια στο μικρό δυάρι και στη βαρετή ζωή. Δυο ζωές που δεν τις συνδέει τίποτα, μέχρι τη στιγμή που συναντιούνται.
Οι σκηνοθέτες Αργύρης Παπαδημητρόπουλος και Γιαν Φόγκελ, δεν έκαναν αναπαράσταση των γεγονότων του Δεκεμβρίου του 2008, αλλά το κράτησαν ως έμπνευση. Το φιλμ έπεσε πάνω στην έκρηξη του greek weird cinema και έκανε πρεμιέρα στο κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Ρότερνταμ. Η αποδοχή από τον κόσμο ήταν μοιρασμένη καθώς είχε φανατικούς υπερασπιστές αλλά και πολέμιους. Έπαιζαν οι Χάρης Μάρκου, Ιερώνυμος Καλετσάνος, Μαρία Σκουλά, Σύλλας Τζουμέρκας, Γιάννης Τσορτέκης, Γιάννης Οικονομίδης, Θέμις Μπαζάκα και η Τάνια Σαβοπούλου στον τελευταίο της ρόλο.
Τελευταία κλήση (2025)
Η υπόθεση: Το βράδυ 23ης Σεπτεμβρίου 1998, σε μια πολυκατοικία στην οδό Νιόβης 4 στα Κάτω Πατήσια, ο Σορίν Ματέι, ένας 27χρονος Ρουμάνος κακοποιός, καταζητούμενος και δραπέτης φυλακών, εισέβαλε σε διαμέρισμα και έθεσε υπό κράτηση τους ενοίκους του με απειλή χειροβομβίδας. Ζήτησε να βγει ζωντανά στην τηλεόραση, όπως και έγινε, ενώ παράλληλα απαίτησε από τις Αρχές να του δώσουν 500.000 δραχμές, αλλά και ναρκωτικά για να «συνεχίσει». Όσον αφορά την οικογένεια που κρατούσε σαν όμηρους, υποσχέθηκε πως δεν θα τους πείραζε.
Η διαπραγμάτευση με τους αστυνομικούς και τον Νίκο Ευαγγελάτο που παρουσίαζε τότε το κεντρικό δελτίο στο ΣΚΑΪ συνεχίστηκε για περίπου τέσσερις ώρες. Από την άλλη οι αστυνομικοί πιστεύοντας ότι ο Ματέϊ μπλόφαρε για τη χειρομβομβίδα, εισέβαλαν στο διαμέρισμα. Δυστυχώς όμως η χειροβομβίδα εξερράγη. Η 25χρονη Αμαλία, κόρη της οικογένειας Γκινάκη που κρατούσε όμηρους ο κακοποιός, τραυματίστηκε σοβαρά και δυστυχώς πέθανε λίγες ημέρες αργότερα. Ο δε Σορίν Ματέι βρέθηκε νεκρός λίγες ημέρες αργότερα, στο κελί του. Η υπόθεση φυσικά δεν τελείωσε εκεί, καθώς ο τότε αρχηγός της ΕΛΑΣ παραιτήθηκε και η κυβέρνηση Σημίτη προσπάθησε να περιορίσει τις πολιτικές ευθύνες σε «επιχειρησιακά λάθη».
Η ταινία: O Ορφέας Αυγουστίδης υποδύεται έναν κακοποιό που έχοντας ληστέψει στρατόπεδο, εισβάλει σε διαμέρισμα στο Παγκράτι και κρατά μια οικογένεια υπό την απειλή όπλων. Ο Γιώργος Μπένος υποδύεται τον δημοσιογράφο, ο Δημήτρης Λάλος ενσαρκώνει τον αστυνομικό που προσπαθεί να διαχειριστεί την κατάσταση, ενώ παίζουν μεταξύ άλλων οι Μαρία Ναυπλιώτου, Ρένια Λουιζίδου, Νίκος Ψαρράς, Καλλιόπη Χάσκα, Ερρίκος Λίτσης.
Τη σκηνοθεσία έχει ο Ελληνοαιγύπτιος Σέριφ Φράνσις που μαζί με την Κατερίνα Μπέη έγραψαν το σενάριο. Οι συντελεστές ευελπιστούν η ταινία να συνεχίσει το φετινό καλό σερί των ελληνικών ταινιών που βάζουν τον κόσμο στις αίθουσες.
Σπύρος Δευτεραίος
