Ο χρόνος είναι κάτι που διέπει τη ζωή του Γιάννη-Βασίλη Γιαϊλαλί – και αυτήν τη στιγμή μετρά αντίστροφα, καθώς μέχρι τις 6 Μαρτίου έχει περιθώριο να καταθέσει νέα προσφυγή στο περιφερειακό Γραφείο Ασύλου που εξέδωσε την απορριπτική απόφαση που του ανοίγει την πόρτα εξόδου με προορισμό την Τουρκία.
Οι ελληνικές Αρχές είπαν για δεύτερη φορά «όχι» στον τουρκικής υπηκοότητας και ποντιακής καταγωγής ακτιβιστή, λόγω κατηγοριών για εγκλήματα πολέμου.
«Αν ο αιτών έχει διαπράξει εγκλήματα πολέμου ενεργοποιείται ρήτρα αποκλεισμού από τη διεθνή προστασία σύμφωνα με τις προβλέψεις της Συνθήκης της Γενεύης» είπε στη Βουλή ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «το σκεπτικό της απόρριψης αφορά πράξεις τις οποίες κρίνει ο χειριστής του φακέλου ότι έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια που ο αιτών υπηρετούσε στις τουρκικές δυνάμεις, και εθελοντικά στους κομάντο των Τούρκων, σε πράξεις που έλαβαν χώρα σε κουρδικά χωριά. Γιατί φαντάζομαι ότι κανένας δεν συμφωνεί να δοθεί προστασία σε κάποιον που έχει διαπράξει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
Πίσω όμως από τον «αιτούντα» βρίσκεται μια ιστορία που γυρίζει το χρόνο στις αρχές του 20ού αιώνα – μια ιστορία που έχει ξεσηκώσει ένα κύμα συμπαράστασης για τον Γιάννη-Βασίλη Γιαϊλαλί, ο οποίος βρίσκεται στην Ελλάδα από το 2019 και έχει βαπτιστεί χριστιανός ορθόδοξος, τιμώντας τις ποντιακές του ρίζες.
«Είναι γνήσιος Έλληνας ποντιακής καταγωγής, γεγονός που αποδεικνύεται από ιστορικά ντοκουμέντα και τον κατατάσσει στα θύματα των βίαιων εξισλαμισμών της περιόδου 1919-1925» αναφέρει σε επιστολή του ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Κωνσταντίνος Φωτιάδης. Υποστηρίζει μάλιστα ότι η Ελλάδα οφείλει να του παρέχει πλήρη οικονομική και στεγαστική αποκατάσταση, βάσει των προβλέψεων της Συνθήκης της Λοζάνης για τους ανταλλάξιμους πληθυσμούς.
Γεννημένος στην Τουρκία, στην Πάφρα συγκεκριμένα, ως Ιμπραήμ Γιαϊλαλί, δεν θα απελαθεί μέχρι την έκδοση της τελεσίδικης απόφασης επί του αιτήματός του. Και αυτό είναι μια πίστωση χρόνου, καθώς σε βάρος του εκκρεμούν 13 εντάλματα σύλληψης που σχετίζονται με αναφορές στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, «προσβολή» του Μουσταφά Κεμάλ και ισχυρισμούς περί συμμετοχής στο PKK.
Μιλώντας στον δημοσιογράφο και συγγραφέα Νίκο Ασλανίδη, ο Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλί δήλωσε:
«Αν με στείλουν πίσω βίαια, θα με βασανίσουν και θα με σκοτώσουν. Θέλουν να με δικάσουν για διεθνή κατασκοπεία. Με κατηγορούν ότι συνεργάστηκα με το ΡΚΚ και τις ελληνικές μυστικές υπηρεσίες. Στην Τουρκία αυτή τη στιγμή έχουν 40 υποθέσεις σε βάρος μου και 13 εντάλματα σύλληψης. Η επιστροφή μου στην Τουρκία ισοδυναμεί με θάνατο. Θα με βάλουν στη φυλακή και δεν πρόκειται να βγω ποτέ ζωντανός. Γι’ αυτό λέω ότι η επιστροφή μου στην Τουρκία είναι εκτός συζήτησης».
Την αλήθεια για την καταγωγή του την έμαθε όταν υπηρετούσε στις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις, από τα απόρρητα αρχεία του Στρατού που τον ανέφεραν ως «προδότη» λόγω του ότι ο παππούς του Κωνσταντίνος είχε δολοφονηθεί κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας των Ποντίων. Ο ίδιος, προτού καταφύγει στην Ελλάδα, το 2016 συνελήφθη, ανήμερα τα Χριστούγεννα, μαζί με στελέχη του HDP, δημοσιογράφους, συγγραφείς και ακτιβιστές – τον Απρίλιο συμμετείχε σε συνέδριο στην Άγκυρα για τη Γενοκτονία.
Ακόμα, φέρεται να βασανίστηκε από το Στρατό και την Υπηρεσία Πληροφοριών ακριβώς λόγω της καταγωγής του – στη χώρα μας είναι πρόσωπο με δημόσιο λόγο, συχνά καλεσμένος σε εκδηλώσεις μνήμης ποντιακών σωματείων.
Για τον Γιάννη-Βασίλη Γιαϊλαλί έγραψε η γερμανική εφημερίδα Tageszeitung, χαρακτηρίζοντάς τον κάποιον που «η ζωή του θα προσέφερε άφθονο υλικό για μια ταινία».
Συγκεκριμένα, ο ανταποκριτής της γερμανικής εφημερίδας αναφέρει: «Ο Τούρκος υπήκοος που γεννήθηκε το 1974 ως Ιμπραήμ Γιαϊλαλί, πολέμησε τη δεκαετία του 1990 ως επίλεκτος στρατιώτης του τουρκικού στρατού εναντίον των Κούρδων ανταρτών του PKK, έχοντας μάλιστα απόλυτη πίστη στο σκοπό που υπηρετούσε. Όπως λέει ο ίδιος χωρίς περιστροφές, “Μεγάλωσα σε μια γειτονιά στην Πάφρα, ένα προπύργιο των Γκρίζων Λύκων, και έγινα Τούρκος εθνικιστής. Μου έμαθαν να μισώ όλες τις μειονότητες: Κούρδους, Πόντιους Έλληνες, Αρμένιους. Ήμουν φασίστας”.
»Στον πόλεμο με τους Κούρδους ο Γιαϊλαλί έγινε μάρτυρας πολλών εγκλημάτων πολέμου, στα οποία συμμετείχε και ο ίδιος. Όταν όμως τραυματίστηκε και βρέθηκε το 1994 αιχμάλωτος από το PKK, σταδιακά άλλαξε στάση και απομακρύνθηκε από τον μιλιταρισμό και τον εθνικισμό».
Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία δεν αποδέχεται τα εγκλήματα πολέμου κατά των Κούρδων, οι περιγραφές που έδωσε κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων για το άσυλο, αφορούν «ειδεχθείς πράξεις που είδε και αποτρόπαιες που συμμετείχε» σύμφωνα με τον Θάνο Πλεύρη, ο οποίος ζήτησε «ολοκληρωμένη ενημέρωση» για την υπόθεση.
Ο υπουργός πρόσθεσε βέβαια ότι «αν συμμετέχει κάποιος στο να καούν τρία χωριά –και το αποδέχεται–, σε εκτοπισμό ανθρώπων, σε βασανισμό ανθρώπων σε συνθήκες κράτησης αιχμαλώτων τότε ο ελεγκτής ασύλου θα πρέπει να λάβει επαρκείς απαντήσεις. Αυτά ήταν ο λόγος και είναι αποκλειστικά στις δικές του έξι αφηγηματικές συνεντεύξεις».
Ο ίδιος ο Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλί πάντως δεν το βλέπει έτσι· στον δημοσιογράφο Νίκο Ασλανίδη χαρακτήρισε τη στάση του ελληνικού κράτους ως «πισώπλατο μαχαίρωμα», τονίζοντας την πικρία του που η χώρα των προγόνων του τον εγκαταλείπει, την ίδια στιγμή που ο ίδιος υπέστη βασανιστήρια στην Τουρκία για την προάσπιση του ελληνισμού.
