Το Μεξικό περνά σε μια νέα και ιδιαιτέρως επικίνδυνη φάση στον πόλεμο εναντίον των καρτέλ, μετά την εξουδετέρωση του ισχυρότερου βαρόνου ναρκωτικών της χώρας, του Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστού ως «Ελ Μέντσο» – ήταν ο αρχηγός του διαβόητου καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά.
Η στρατιωτική επιχείρηση πραγματοποιήθηκε στον αγροτικό δήμο Ταπάλπα, κοντά στο Αχιχίκ, περιοχή στις όχθες λίμνης όπου κατοικεί μεγάλος αριθμός Αμερικανών συνταξιούχων.
Η επιτυχία αυτή θεωρείται η σημαντικότερη της κυβέρνησης της προέδρου Κλαούδια Σέινμπαουμ στο πλαίσιο της πρόσφατης εκστρατείας κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Ωστόσο, η εξόντωση του «Ελ Μέντσο» προκάλεσε άμεση και βίαιη αντίδραση από ένοπλες ομάδες του καρτέλ.
Violence erupts in Mexico after army kills Jalisco drug cartel leader ‘El Mencho’. Read more here: https://t.co/5pEI8F3i2k pic.twitter.com/uR4oFSuu6G
— The Associated Press (@AP) February 23, 2026
Επιχείρηση υψηλού ρίσκου με αμερικανική συνδρομή
Όπως ανακοίνωσε το μεξικανικό υπουργείο Ασφάλειας, το σχέδιο καταρτίστηκε από την κεντρική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών και υλοποιήθηκε από ειδικές δυνάμεις με υποστήριξη της πολεμικής αεροπορίας και επίλεκτης μονάδας της εθνοφρουράς εκπαιδευμένης για επιχειρήσεις κατά καρτέλ.
Αμερικανικές υπηρεσίες παρείχαν «συμπληρωματικές πληροφορίες», ενώ ο Λευκός Οίκος επισήμανε ότι ο Οσεγκέρα αποτελούσε κορυφαίο στόχο τόσο για το Μεξικό όσο και για τις ΗΠΑ.
Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε χαρακτηρίσει το καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά «Ξένη Τρομοκρατική Οργάνωση», αυξάνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση Σέινμπαουμ για πιο αυστηρή δράση.
Κατά την έφοδο σημειώθηκε ανταλλαγή πυρών. Τέσσερα μέλη του καρτέλ σκοτώθηκαν επί τόπου, ενώ ο «Ελ Μέντσο» και δύο συνεργοί υπέκυψαν στα τραύματά τους κατά τη μεταφορά τους αεροπορικώς στην Πόλη του Μεξικού. Οι αμερικανικές Αρχές τον είχαν επικηρύξει με 15 εκατ. δολάρια.
Ο πρώην αστυνομικός έγινε «αυτοκράτορας» της κοκαΐνης
Ο 59χρονος Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες μεγάλωσε σε φτωχό περιβάλλον πουλώντας αβοκάντο και υπηρέτησε στην αστυνομία πριν περάσει στο οργανωμένο έγκλημα. Σύμφωνα με αμερικανικές και μεξικανικές Αρχές, τα τελευταία χρόνια εξελίχθηκε στον σημαντικότερο διακινητή κοκαΐνης παγκοσμίως, ξεπερνώντας ακόμη και την επιρροή του καρτέλ Σιναλόα.
Το δίκτυό του διακινούσε τόνους κοκαΐνης από την Κολομβία προς τον Ισημερινό και στη συνέχεια στις ακτές του Ειρηνικού στο Μεξικό, χρησιμοποιώντας ταχύπλοα και ημιβυθιζόμενα σκάφη. Παράλληλα, είχε αναπτύξει εκτεταμένα κυκλώματα λαθρεμπορίου καυσίμων και άλλες παράνομες δραστηριότητες σε Μεξικό και ΗΠΑ.
Σπάνια εμφανιζόταν δημόσια και μετακινούταν με μικρές φάλαγγες θωρακισμένων οχημάτων.
Η προσωπική του φρουρά ήταν βαριά οπλισμένη, ακόμη και με εκτοξευτές ρουκετών ικανούς να διαπερνούν τεθωρακισμένα.
Το καρτέλ λειτουργούσε σε μεγάλο βαθμό ως οικογενειακό δίκτυο: ο αδελφός του Αντόνιο Οσεγκέρα («Τόνι Μοντάνα») συνελήφθη το 2022 και εκδόθηκε στις ΗΠΑ, ενώ ο γιος του καταδικάστηκε πέρσι σε ισόβια στην Ουάσιγκτον για διακίνηση ναρκωτικών.
Φωτιές, μπλόκα και ακυρώσεις πτήσεων
Η αντίδραση των ενόπλων του καρτέλ ήταν άμεση και εκτεταμένη. Στη Γουαδαλαχάρα, δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, ένοπλοι πυρπόλησαν αυτοκίνητα και φορτηγά στήνοντας οδοφράγματα σε κεντρικούς δρόμους. Στο παραθαλάσσιο θέρετρο Πουέρτο Βαγιάρτα, πυκνός καπνός κάλυψε τμήματα της πόλης.
Αγώνες ποδοσφαίρου αναβλήθηκαν, ενώ αεροπορικές εταιρείες από Μεξικό, ΗΠΑ και Καναδά ακύρωσαν πτήσεις προς Γουαδαλαχάρα και Πουέρτο Βαγιάρτα. Η αμερικανική πρεσβεία κάλεσε τους πολίτες να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους σε αρκετές πολιτείες.
Σχολεία έκλεισαν και καταστήματα κατέβασαν ρολά, καθώς η κυβέρνηση ανέπτυξε ισχυρές δυνάμεις ασφαλείας στη δυτική χώρα.
Πίεση από την Ουάσινγκτον – Το δίλημμα της Σέινμπαουμ
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε υπό την έντονη πίεση από τις ΗΠΑ. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει ακόμη και αποδοχή αμερικανικής στρατιωτικής εμπλοκής κατά των καρτέλ. Η Κλαούδια Σέινμπαουμ έχει απορρίψει την άμεση παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων, ενισχύοντας όμως τη συνεργασία σε επίπεδο πληροφοριών και εκδόσεων.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η εξόντωση του «Ελ Μέντσο» λειτουργεί και ως πολιτικό μήνυμα προς την Ουάσινγκτον, ότι το Μεξικό μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του τα καρτέλ, αποτρέποντας μονομερείς ενέργειες από αμερικανικής πλευράς.
Κενό εξουσίας και κίνδυνος νέου κύκλου αίματος
Ο θάνατος του «Ελ Μέντσο» δεν σημαίνει απαραίτητα αποδυνάμωση του καρτέλ. Αντιθέτως, θεωρείται πιθανό να πυροδοτήσει σκληρή διαμάχη διαδοχής και νέα έκρηξη βίας για τον έλεγχο της εγκληματικής αυτοκρατορίας του.
Η μεξικανική κυβέρνηση ήδη αντιμετωπίζει αιματηρή σύγκρουση στη Σιναλόα, και ένα νέο μέτωπο στο Χαλίσκο θα μπορούσε να επιδεινώσει περαιτέρω το ήδη τεταμένο περιβάλλον ασφαλείας.
Το Μεξικό πέτυχε ένα ισχυρό στρατηγικό πλήγμα κατά του ισχυρότερου καρτέλ της χώρας. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η εξέλιξη αυτή θα περιορίσει την ισχύ του οργανωμένου εγκλήματος – ή αν θα πυροδοτήσει έναν ακόμη πιο αιματηρό κύκλο βίας.
