Ερευνητικό ενδιαφέρον για τους ελληνικούς τουρκόφωνους πληθυσμούς του Πόντου και της Καππαδοκίας το τελευταίο διάστημα και από την Τουρκία, με από επισκέψεις ομάδων σε ποντιακές κοινότητες της Ελλάδας.
Συγκεκριμένα, Τούρκοι που μελετούν τη γλώσσα, την ιστορική διαδρομή και τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά των ελληνικών τουρκόφωνων πληθυσμών συναντήθηκαν με μέλη του Ιστορικού Ποντιακού Συλλόγου Νεοκαισάρειας «Κοτζά Αναστάς».
Για τις ανάγκες της έρευνας έγιναν επιτόπιες επισκέψεις σε ποντιακά χωριά της επαρχίας Ελασσόνας –Λόφο, Καλλιθέα και Γαλανόβρυση–, οι κάτοικοι των οποίων κατάγονται από περιοχές του Πόντου και της Νεοκαισάρειας. Μέσα από συναντήσεις με απογόνους προσφύγων, καταγράφηκαν αφηγήσεις μνήμης, βιώματα του ξεριζωμού και στοιχεία της καθημερινής ζωής που διατηρήθηκαν στο χρόνο, αναδεικνύοντας τις κοινές πολιτισμικές αναφορές.
Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα επισκέφθηκε τη Μόνιμη Έκθεση Ιστορικής Μνήμης του «Κοτζά Αναστάς» στη Νεοκαισάρεια Πιερίας, εστιάζοντας στη γλώσσα, τη διατροφή, τους παραδοσιακούς χορούς και τα ιστορικά δεδομένα που διαμόρφωσαν την ταυτότητα των ελληνικών τουρκόφωνων πληθυσμών της περιοχής της Τοκάτης. Οι Νεοκαισαριώτες, με καταγωγή από τα χωριά Εντικπουνάρ και Κιόσελη, υποδέχθηκαν θερμά τους επισκέπτες και μοιράστηκαν τεκμήρια της συλλογικής τους μνήμης.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάχθηκε και η επίσκεψη στη Σεβαστή Πιερίας, χωριό με απογόνους προσφύγων από το Άργος της Νεοκαισάρειας. Εκεί, οι ερευνητές είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν με άτομα που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν την τουρκική γλώσσα, καταγράφοντας στοιχεία της προφορικής παράδοσης που μεταφέρθηκαν από γενιά σε γενιά.
Οι επισκέψεις αυτές αναδεικνύουν τη σημασία της προφορικής ιστορίας και της επιτόπιας έρευνας στη μελέτη των ποντιακών πληθυσμών, αλλά και το γεγονός ότι η σχετική επιστημονική αναζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στον ελληνικό χώρο.
Για τον Ιστορικό Ποντιακό Σύλλογο Νεοκαισάρειας «Κοτζά Αναστάς», οι δράσεις αυτές εντάσσονται στο διαρκές έργο τεκμηρίωσης, μελέτης και διάδοσης της ποντιακής πολιτισμικής κληρονομιάς.
