Οι Τούρκ’ όνταν εκούρσευαν την Πόλ’, τη Ρωμανίαν,
επάτνανε τα εγκλησιάς κι επαίρναν τα εικόνας,
επαίρναν τα χρυσά σταυρούς, αργύρα μαστραπάδες
επήραν και τη μάνα μου, σ’ εμέν έμποδος έτον.
«Ο αιχμάλωτον»
—
Ήχοι, μελωδίες και τραγούδια του «Ακριτικού Κύκλου»1 από διάφορες περιοχές του ελληνισμού –τον Πόντο, την Καππαδοκία, τη Μακεδονία, την Ανατολική Θράκη και την Κύπρο– θα «ζωντανέψουν» για πρώτη φορά στο νησί της Κέρκυρας, όπου μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί αντίστοιχο έργο.
Πρόκειται για ένα μουσικοθεατρικό δρώμενο που παραπέμπει σε αρχαία τραγωδία. Τη μουσική επιμέλεια, τα κείμενα και τη σκηνοθεσία υπογράφει η Πόντια εκπαιδευτικός και διδάκτωρ Μουσικολογίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Ροζαλία Ελευθεριάδου.
Το έργο έχει τίτλο «Ο Κύκλος της Ζωής» και θα παρουσιαστεί σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αργυράδων το Σάββατο 24 και την Κυριακή 25 Ιανουαρίου, στις 7:30 μ.μ., στην αίθουσα θεάτρου «Γεώργιος Καββαδίας» του Καββαδίειου Πολιτιστικού Κέντρου Αργυράδων.
Εκτός από τη Ροζαλία Ελευθεριάδου, η οποία θα τραγουδήσει στην ποντιακή διάλεκτο και θα παίξει λαούτο και κρουστά, στη σκηνή θα εμφανιστούν το Θεατρικό Τμήμα και η Παιδική Χορωδία του Πολιτιστικού Συλλόγου Αργυράδων, καθώς και το Χορευτικό Τμήμα του Πολιτιστικού Συλλόγου Χλομού.
Τους συνοδεύουν οι μουσικοί Νίκος Καψοκαβάδης (κλαρίνο), Γιώργος Χαραλάμπους (ούτι) και Ελένη Φακιολά (κρουστά).
«Ένα από τα αγαπημένα μου πολύ παλιά ακριτικά τραγούδια του Πόντου είναι “Ο αιχμάλωτον”2, το οποίο μετέφερα σε έμμετρη απόδοση στα νεοελληνικά. Πάνω σε αυτό το τραγούδι –που πιστεύω ότι πρέπει να αναδειχθεί– είναι βασισμένο το δρώμενο, διανθισμένο με άλλα ακριτικά τραγούδια από την Κύπρο, τη Μακεδονία, την Καππαδοκία, την Ανατολική Θράκη και φυσικά από τον Πόντο.
»Το δρώμενο είναι σε μορφή αρχαίας τραγωδίας και δεν έχει ξαναγίνει κάτι παρόμοιο. Εγώ θα τραγουδάω στην αυθεντική ποντιακή εκτέλεση και ταυτόχρονα ένας αφηγητής –εν προκειμένω ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Αργυράδων, Κωνσταντίνος Μήλας–, θα μεταφέρει σε έμμετρο στίχο τα λόγια στα νεοελληνικά», λέει στο pontosnews.gr η Ροζαλία Ελευθεριάδου.
«Η ζωή είναι ένας κύκλος που επαναλαμβάνεται»
Σύμφωνα με την ίδια, το έργο αποτελεί ένα αφήγημα της ιστορίας του Διγενή Ακρίτα, το οποίο αποτυπώνει όλα τα στάδια της ανθρώπινης ζωής: γέννηση, παιδική ηλικία, ενηλικίωση, ξενιτιά, πόλεμο (εξωτερικό και εσωτερικό), έρωτα, γάμο και θάνατο.
«Στο τέλος του δρώμενου υπάρχει η γέννηση ενός παιδιού· δηλαδή έχουμε αναγέννηση. Θέλουμε να δείξουμε ότι στη ζωή δεν υπάρχει γραμμικότητα· η ζωή είναι κύκλος που επαναλαμβάνεται για όλους τους ανθρώπους», σημειώνει.
Η μουσικολόγος υπογραμμίζει ότι πρόκειται για την πρώτη παρουσίαση του «Ακριτικού Κύκλου» στην Κέρκυρα, γεγονός που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το νησί. Όπως εξηγεί, αποφάσισε να φέρει το έργο εκεί, επειδή οι Κερκυραίοι, παρότι δεν έχουν προσφυγικά βιώματα, είναι «ανοιχτά πνεύματα και μπορούν εύκολα να δεχτούν το διαφορετικό», αναμένοντας ότι το κοινό θα κατανοήσει τα μηνύματα του έργου.
Το έργο έχει ήδη παρουσιαστεί στην Ικαρία, στη Σαντορίνη και σε άλλες περιοχές όπου έχει εργαστεί ως μουσικός.
Για την παρουσίαση στην Κέρκυρα, συνεργάστηκε με τον δραστήριο Πολιτιστικό Σύλλογο Αργυράδων και προσωπικά με τον πρόεδρό του Κωνσταντίνο Μήλα. «Το δρώμενο συνδυάζει πρόζα, μουσική, χορό και έμμετρο στίχο, θυμίζοντας έντονα αρχαία τραγωδία», εξηγεί.
«Ο ελληνικός πολιτισμός είναι ενιαίος»
Όπως αναφέρει, μέσα από τη δουλειά της επιδιώκει να προωθήσει την ιστορία και τον πολιτισμό του Πόντου και ταυτόχρονα να φέρει σε επαφή το κοινό με παραδόσεις της καθ’ ημάς Ανατολής, της μητροπολιτικής Ελλάδας και της Κύπρου.
«Πάντοτε πρεσβεύω ότι οι πολιτιστικές διαφορές είναι απλώς διαφορετικές εκφράσεις του ίδιου πολιτισμού. Ο ελληνικός πολιτισμός είναι ενιαίος – και έτσι πρέπει να τον βλέπουμε», καταλήγει η Ροζαλία Ελευθεριάδου.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
