Έπειτα από περισσότερα από 25 χρόνια επίπονων και συχνά αμφιλεγόμενων διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι χώρες της Mercosur έκαναν σήμερα το καθοριστικό βήμα, υπογράφοντας στην Ασουνσιόν της Παραγουάης τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που αλλάζει τα δεδομένα στις παγκόσμιες εμπορικές σχέσεις.
Τη συμφωνία, η οποία οδηγεί στη δημιουργία μίας από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερων συναλλαγών παγκοσμίως και καλύπτει μια ενιαία αγορά περίπου 700 εκατομμυρίων καταναλωτών, υπέγραψαν εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Λίγο μετά την τελετή, ο Αντόνιο Κόστα τόνισε τη χρονική σημασία της συμφωνίας, δηλώνοντας:
«Ήταν ένα μακρύ ταξίδι αλλά η συμφωνία ΕΕ-Mercosur, η οποία δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο, έρχεται την κατάλληλη στιγμή, όταν τη χρειαζόμαστε περισσότερο».
Από την πλευρά της, η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για μια στιγμή ορόσημο, επισημαίνοντας: «Σήμερα, έπειτα από 25 χρόνια εργασίας, γράφουμε ιστορία». Όπως εξήγησε, η συμφωνία «είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία», καθώς εκπέμπει το μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει το άνοιγμα των αγορών, τη συνεργασία και το αμοιβαίο οικονομικό όφελος, με σαφή προσανατολισμό στη βιωσιμότητα και στις γεωπολιτικές της επιλογές.
Η πρόεδρος της Επιτροπής ανέλυσε τα πρακτικά οφέλη, υπογραμμίζοντας ότι η συμφωνία θα φέρει «περισσότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού», θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό «επί ίσοις όροις» και θα οδηγήσει στην κατάργηση δασμών αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur ενδέχεται να αυξηθούν έως και κατά 50 δισ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές των χωρών της Mercosur προς την Ευρώπη θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και κατά 9 δισ. ευρώ. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, «Αυτό σημαίνει πραγματική αξία, πραγματική ανάπτυξη, πραγματικές θέσεις εργασίας».
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο περιβαλλοντικό σκέλος της συμφωνίας. Η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν εξήγησε ότι προβλέπονται νομικές δεσμεύσεις για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, επισημαίνοντας ότι η συμφωνία αποτελεί και μια «γεωπολιτική δέσμευση» μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού. Όπως ανέφερε, βασίζεται σε κοινές αξίες, στον σεβασμό των κανόνων και στην εμπιστοσύνη, ανοίγοντας τον δρόμο για ενισχυμένο πολιτικό διάλογο σε τομείς όπως η βιωσιμότητα, η ισότητα, αλλά και η ειρήνη και η ασφάλεια.
Απευθυνόμενη στους 450 εκατομμύρια Ευρωπαίους πολίτες, η πρόεδρος της Επιτροπής διαβεβαίωσε ότι «η συμφωνία είναι καλή για την Ευρώπη και για κάθε κράτος μέλος». Υπενθύμισε ότι σήμερα περίπου 60.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξάγουν ήδη στις χώρες της Mercosur, με τις μισές να είναι μικρομεσαίες. Οι επιχειρήσεις αυτές αναμένεται να ωφεληθούν από σημαντικά χαμηλότερους δασμούς, εξοικονομώντας συνολικά έως και 4 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ παράλληλα θα αποκτήσουν ευκολότερη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες.
Αναφορικά με τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί από τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα, η Φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει «ισχυρές δικλίδες ασφαλείας» για την προστασία των ευαίσθητων γεωργικών τομέων και των εισοδημάτων των αγροτών, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζονται 350 ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις.
Κλείνοντας, σημείωσε ότι το επόμενο κρίσιμο στάδιο αφορά την ολοκλήρωση των διαδικασιών επικύρωσης, ώστε πολίτες και επιχειρήσεις να μπορέσουν να αρχίσουν να απολαμβάνουν τα οφέλη της συμφωνίας το συντομότερο δυνατό.
Η επόμενη μέρα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur υπέγραψαν σήμερα τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης (EMPA), καθώς και μια Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου (iTA). Η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης θα πρέπει να επικυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες.
Παράλληλα, η Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου, που αφορά αποκλειστικά αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα τεθεί προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Με την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας, η iTA θα τεθεί σε ισχύ μέχρι να ολοκληρωθεί πλήρως η επικύρωση της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης, οπότε και θα παύσει να ισχύει.
