«Γέμισε η τσάντα» – ή, στα ποντιακά, «εγόμωσε το τσαντάι». Μια φράση που δεν είναι απλή ευχή, αλλά απαίτηση του εθίμου. Γιατί εδώ η συμμετοχή δεν είναι προαιρετική· είναι πράξη προσφοράς και αλληλεγγύης.
Το δρώμενο που έφεραν στα χωριά της Μακεδονίας οι πρόσφυγες από τον Πόντο, και συνδέεται με την εμφάνιση των μεταμφιεσμένων θιάσων των Μωμόγερων, αναβίωσε και φέτος, αυτή τη φορά στα Πεύκα Θεσσαλονίκης.
Τη διοργάνωση ανέλαβε ο Σύλλογος Ποντίων Πεύκων «Παρχάρ», με προσκεκλημένο το Σύλλογο Ποντίων Δάφνης, ο οποίος εδώ και χρόνια «κρατά το τσαντάι».
Η αναβίωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα στο πρώην Δημαρχείο Πεύκων, ως αποχαιρετισμός της χρονιάς, με τραγούδια, πειράγματα και το γνώριμο τελετουργικό της απαίτησης: οι επισκέπτες καλούνται να γεμίσουν την τσάντα με ό,τι πιο εκλεκτό. «
Ας σ’ όλια τα ευλοΐας του Θεού που ευρίουνταν σο σπιτ’», όπως λέει η ποντιακή παράδοση.
Φυσικά, οι «νοικοκυραίοι» σπάνια υπακούν με την πρώτη. Δοκιμάζουν να ξεγελάσουν το θίασο, βάζοντας στο σακί ό,τι πιο άχρηστο βρουν, προκαλώντας τις αντιδράσεις, τα πειράγματα και τους αυτοσχεδιασμούς των μεταμφιεσμένων. Το… παιχνίδι όμως έχει προδιαγεγραμμένο τέλος: το τσαντάι θα γεμίσει.
Και όταν γεμίσει, ακολουθεί η ανταμοιβή για όλους. Γλέντι, φαγοπότι, τραγούδι και ευχές για καλή χρονιά – αυτό συνέβη στην έδρα του Συλλόγου Ποντίων Πεύκων.
Όμως το έθιμο δεν σταματά εκεί. Η αναβίωσή του συμβολίζει τη μετάβαση από το παλιό στο νέο έτος και διατηρεί τον έντονο φιλανθρωπικό του χαρακτήρα, καθώς στη σημερινή εποχή ό,τι συγκεντρώνεται δεν προορίζεται για τα μουχαπέτια, αλλά για ανθρώπους που έχουν ανάγκη.
Και φέτος, το τσαντάι γέμισε με τρόφιμα, ρούχα και παιχνίδια, επιβεβαιώνοντας ότι η ποντιακή παράδοση δεν έχει μόνο ένα εξέχων δρώμενο κατά τη διάρκεια του Δωδεκαήμερου – έχει την κάτι για όλη την κοινότητα.
