Με τα χαμόγελα των παιδιών και τον ήχο της ποντιακής λύρας άνοιξε φέτος ο κύκλος των Μωμόγερων στη Δυτική Μακεδονία. Οι Κοτσιαμάνοι του Ποντιακού Συλλόγου Πτολεμαΐδας συναντήθηκαν με τη νέα γενιά στη βιβλιοθήκη της πόλης και έδωσαν συμβολικά τη σκυτάλη της παράδοσης, δείχνοντας πως το εθιμικό δρώμενο δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, αλλά έχει μέλλον.
Τα παιδιά γνώρισαν την ιστορία των Μωμόγερων, μπήκαν στο χορό ακολουθώντας τα χαρακτηριστικά παραγγέλματα και κατασκεύασαν τις περίτεχνες περικεφαλαίες τους.
Η εκδήλωση έκλεισε με ποντιακά κάλαντα από το τμήμα εκμάθησης ποντιακής λύρας του Συλλόγου, σε μια ζεστή γιορτή γεμάτη ήχους, κέφι και συγκίνηση.
Και από αυτή τη συνάντηση γενεών αρχίζει φέτος ένα ξεχωριστό ταξίδι: για πρώτη φορά στην Κοζάνη και στα ποντιοχώρια της περιοχής θα συναντηθούν και οι οκτώ σύλλογοι Μωμόγερων που είναι ενταγμένοι στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Οι Μωμόγεροι –ή Κοτσιαμάνοι– αποτελούν ένα από τα πιο ζωντανά ποντιακά δρώμενα. Αν και οι Πόντιοι είναι βαθιά χριστιανοί, διατήρησαν έθιμα με αρχαίες καταβολές, όπου στοιχεία του αρχαίου διθυράμβου και του λαϊκού θεάτρου δρόμου «παντρεύονται» σε μια μοναδική παράσταση, που αναβιώνει κυρίως το Δωδεκαήμερο.
Φυσικός τους χώρος θεωρείται η περιοχή της Κοζάνης, όπου κυριαρχεί η παραλλαγή της Λιβεράς – αυτή που έχει αναγνωριστεί από την UNESCO, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική αξία και τη ζωντάνια του εθίμου.
Ο φετινός κύκλος εκδηλώσεων ανοίγει στην πόλη της Κοζάνης, όπου στις 18:30 θίασοι από την Κοζάνη και την Πτολεμαΐδα θα παρουσιάσουν τα Μωμο’έρια στην κεντρική πλατεία, υπό την αιγίδα του Δήμου Κοζάνης. Σε ανταπόδοση της επίσκεψης, η ίδια εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί και στην Πτολεμαΐδα, την Τρίτη 6 Ιανουαρίου, στο προαύλιο του 1ου Δημοτικού Σχολείου, στις 17:00.
Το έθιμο θα «απλωθεί» και στα ποντιοχώρια της περιοχής, όπου παραμένει βαθιά ριζωμένο στη συλλογική μνήμη:
• Αλωνάκια: 31 Δεκεμβρίου και 1 Ιανουαρίου 2026.
• Πρωτοχώρι: 1 και 2 Ιανουαρίου.
• Σκήτη: 27 και 28 Δεκεμβρίου.
• Άγιος Δημήτριος: 25 και 26 Δεκεμβρίου.
• Ρυάκιο: 1 Ιανουαρίου 2026.
Οι Μωμόγεροι δεν είναι απλώς ένα εορταστικό θέαμα. Είναι ένα ζωντανό λαϊκό θέατρο που ενώνει γενιές, μεταφέρει ρυθμό, μνήμη και συλλογικό βίωμα – και όπως έδειξαν πρώτα απ’ όλους τα παιδιά, η παράδοση αυτή έχει ήδη βρει τους συνεχιστές της.
