Μια 11μελής αποστολή νέων Ελλήνων της διασποράς από τη Ρωσία βρέθηκε τις προηγούμενες ημέρες στην Αθήνα και τον Πειραιά, στο πλαίσιο ενός μεγάλου πολιτιστικού και εκπαιδευτικού ταξιδιού που ξεκίνησε από τα παράλια του Εύξεινου Πόντου και ολοκληρώθηκε στην Κωνσταντινούπολη.
Πρόκειται κορίτσια και αγόρια από 16 έως 30 ετών, που ανήκουν σε μια ζωντανή, δυναμική γενιά του ελληνισμού της Ρωσίας και επιστρέφουν –συμβολικά αλλά και ουσιαστικά– στον τόπο απ’ όπου ξεκίνησε ο πολιτισμός που κουβαλούν.
Η αποστολή συμμετείχε σε κρουαζιέρα που ξεκίνησε από το Σότσι και εντάσσεται στο ευρύτερο πολιτιστικό πρότζεκτ «Χρυσός Δακτύλιος του Βασιλείου του Βοσπόρου», ένα εκπαιδευτικό και τουριστικό πρόγραμμα που χαρτογραφεί τις αρχαίες ελληνικές πόλεις και τα ίχνη του ελληνισμού στον λεγόμενο «Ρωσικό Νότο».
Στη Ρωσία ζουν σήμερα περίπου 170.000 Έλληνες με βάση τον επίσημο απολογισμό, με τις πιο δραστήριες περιφερειακές κοινότητες να βρίσκονται κυρίως στις παραθαλάσσιες περιοχές του Κρασνοντάρ, της Σταυρούπολης και της Αζοφικής.
Από αυτές ακριβώς τις κοινότητες προέρχονται και τα μέλη της αποστολής – νέοι άνθρωποι που, ακόμη κι αν δεν μεγάλωσαν στην Ελλάδα, διατηρούν ενεργή και βιωματική σχέση με την ελληνική ταυτότητα, τη γλώσσα, τον πολιτισμό και την ιστορική μνήμη.
Στο «Σπίτι της Ρωσίας»: Πολιτισμός, μνήμη και διάλογος
Κατά την παραμονή τους στην Αθήνα οι νέοι και οι νέες της αποστολής συμμετείχαν σε εκδήλωση του φεστιβάλ «Αρχαία Κληρονομιά της Ρωσίας: Σύνδεση Εποχών και Λαών», που διοργανώθηκε από τη Ρωσική Γεωγραφική Εταιρεία – με αφορμή τη συμπλήρωση 180 ετών από την ίδρυσή της, χρηματοδότησε εξολοκλήρου το ταξίδι τους.
Το φεστιβάλ αποτέλεσε μια σημαντική πλατφόρμα πολιτιστικού διαλόγου, υπενθυμίζοντας τους αιώνιους δεσμούς Ελλάδας και Ρωσίας, που ανάγονται ήδη από την Αρχαιότητα.
Την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου, η αποστολή ήταν καλεσμένη στο «Σπίτι της Ρωσίας», στην εκδήλωση που ήταν αφιερωμένη στην ελληνική πολιτιστική κληρονομιά, προβλήθηκε η επιστημονική ταινία Ταξίδι κατά μήκος του Χρυσού Δακτυλίου του Βασιλείου του Βοσπόρου, μεταφρασμένη στα ελληνικά.
Η παραγωγή του Γοργιπείου Μαντείου από ηθοποιούς του θεάτρου «Πατρίδα» της Ανάπας έβαλε το κοινό στην ατμόσφαιρα της αρχαίας πόλης. Ακολούθησε μουσικοχορευτικό πρόγραμμα με ποντιακή λύρα, νταούλι και τραγούδι, με τη συμμετοχή των νέων της αποστολής – ο τρόπος που υπηρετούν την ελληνική παράδοση χειροκροτήθηκε για μια ακόμα φορά.
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της Ελληνικής Εθνικοπολιτιστικής Αυτονομίας «Ρωμιοσύνη» του Κρασνοντάρ Κώστας Κεσίδης: «Ήρθαν στην Ελλάδα για να δείξουν ότι στη Ρωσία υπάρχουν Έλληνες, υπάρχει ελληνικός πολιτισμός που ζει, ότι υπάρχει και τιμάται η αρχαία ελληνική Ιστορία. Ο σκοπός ήταν αυτός. Και επειδή είμαστε οργανώσεις που δεν έχουμε σχέση με την πολιτική, εμείς θέλουμε οι δεσμοί των λαών της Ρωσίας και της Ελλάδας να είναι γεροί ό,τι και αν συμβαίνει γύρω μας».
Πειραιάς: Μνήμη και σύγχρονος ελληνισμός
Τη Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου η αποστολή επισκέφθηκε το Μέγαρο της Aegean και της Ναυτεμπορικής στον Πειραιά, έναν χώρο με έντονο συμβολισμό για τη σύγχρονη Ελλάδα της ναυτιλίας, της επιχειρηματικότητας και της εξωστρέφειας.
Τους νέους και τις νέες υποδέχθηκαν και ξενάγησαν η σύμβουλος διοίκησης της Ναυτεμπορικής Χριστίνα Χαφουσίδου, και ο γενικός γραμματέας της Ευξείνου Λέσχης Αθηνών Σάββας Καλεντερίδης.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε στους επισκέπτες το έργο του Παναγιώτη Τανιμανίδη, με την περίτεχνη ποντιακή λύρα που κοσμεί την είσοδο του μεγάρου – ένα εικαστικό σύμβολο που συνδέει την ποντιακή μνήμη και τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.
Στο πλαίσιο της επίσκεψης πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή συμβολικών δώρων. Η αποστολή, με επικεφαλής τον Κώστα Κεσίδη και τον πρώην πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Ρωσίας Κωνσταντίνο Δημητριάδη, έλαβε την ειδική έκδοση Ζέλετσα Κυβερνείου Καρς Καυκάσου του Κωνσταντίνου Παυλίδη, ένα βιβλίο-τεκμήριο της ιστορικής παρουσίας του ελληνισμού στον Καύκασο, ενώ προσέφερε την έκδοση Οι Έλληνες της Ρωσίας, υπογραμμίζοντας τη συνέχεια και τη συλλογική μνήμη του ελληνισμού εκτός εθνικών συνόρων.
Η επίσκεψη στον Πειραιά λειτούργησε για τους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες και ως συνάντηση της διασποράς με τη σύγχρονη Ελλάδα – μια Ελλάδα που συνδέει την ιστορία, τη ναυτοσύνη και τον πολιτισμό με το παρόν και το μέλλον.
Ένα ταξίδι με το βλέμμα στο μέλλον
Για τα μέλη της αποστολής, το ταξίδι αυτό δεν αποτέλεσε απλώς μια πολιτιστική εμπειρία. Ήταν και είναι μια διαδικασία αυτογνωσίας και επανασύνδεσης, μια υπενθύμιση ότι ο ελληνισμός της Ρωσίας παραμένει ζωντανός, οργανωμένος και δημιουργικός, με τη νέα γενιά να αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στη διατήρηση και τη μετάδοση της ιστορικής μνήμης.
Η Αθήνα και ο Πειραιάς έγιναν σημεία αναφοράς σε μια διαδρομή που συνεχίζεται – χωρίς σύνορα, με οδηγό τον πολιτισμό και τη συλλογική μνήμη. Γιατί, ακόμη και αν δεν μιλούν άπταιστα ελληνικά, διατηρούν βαθιά σχέση με την ταυτότητά τους.
Όπως τονίζουν άλλωστε, «η Ελλάδα δεν είναι μόνο η Ακρόπολη». Είναι ένας ζωντανός πολιτισμός που συνεχίζεται, εξελίσσεται και εμπνέει — και αυτόν ακριβώς τον πολιτισμό ήρθαν να συναντήσουν από κοντά.
Γεωργία Βορύλλα
