Το υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στη στερέωση, συντήρηση, αποκατάσταση και ανάδειξη του ιστορικού ναού του Αγίου Νικολάου Ραγκαβά στην Πλάκα, ενός από τα σημαντικότερα σωζόμενα βυζαντινά μνημεία της Αθήνας.
Ο ναός δεσπόζει στη γειτονιά της Ακρόπολης και συνδέεται παραδοσιακά με την οικογένεια του αυτοκράτορα Μιχαήλ Α’ Ραγκαβέ.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τόνισε ότι η ανάδειξή του ενισχύει τη συνέχεια της ιστορίας της πόλης και τη σύνδεση των χριστιανικών μνημείων με τον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης, χαρακτηρίζοντάς τον «εμβληματικό δείγμα της μεσοβυζαντινής αρχιτεκτονικής».
Η ιστορία και οι φάσεις του μνημείου
Ο ναός βρίσκεται στη συμβολή των οδών Πρυτανείου και Επιχάρμου και ιδρύθηκε στα μέσα του 11ου αιώνα. Στο μνημείο αναγνωρίζονται τέσσερις βασικές οικοδομικές φάσεις:
• Ο αρχικός ναός (11ος αι.) – σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο.
• Ανακατασκευή ανατολικής πλευράς (τέλη 17ου αι.).
• Επεκτάσεις 19ου αιώνα – παρεκκλήσιο Αγίας Παρασκευής και δυτική αίθουσα.
• Προσθήκη κωδωνοστασίου μετά το 1917.
(πηγή: Βρετανικό Μουσείο)
Σημαντικές επεμβάσεις έγιναν μεταξύ 1979-1980, με αποκατάσταση της βόρειας όψης και του χαρακτηριστικού αθηναϊκού οκτάπλευρου τρούλου. Τότε εντοπίστηκε εγχάρακτη επιγραφή με αναφορά στον Λέοντα Ραγκαβά, σημαντικό τεκμήριο για την ταύτιση του κτήτορα και τη χρονολόγηση του ναού.
Νεότερες εργασίες ακολούθησαν το 1999-2000 με τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, ενώ μεταξύ 2007, 2013 και 2017 έγιναν επισκευές στις στέγες. Το 2019 αποκαταστάθηκε ο τρούλος, ο οποίος είχε υποστεί σοβαρές βλάβες από κεραυνό το 2016.
Ο ναός φέρει πλούσιο ζωγραφικό διάκοσμο νεότερων φάσεων, με έντονα διακοσμητικά και δυτικότροπες εικονιστικές παραστάσεις.
Τι προβλέπει το έργο
Η παθολογία του μνημείου περιλαμβάνει δομικά προβλήματα από γήρανση υλικών, σεισμικές καταπονήσεις, αυξημένη υγρασία και φθορές της τοιχοποιίας. Στο πλαίσιο του έργου:
• Θα πραγματοποιηθούν παρεμβάσεις στατικής ενίσχυσης.
• Συντήρηση τοιχογραφικού διακόσμου και λίθινων στοιχείων.
• Αντιμετώπιση υγρασίας και φθορών.
• Αναδιαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου.
• Εκσυγχρονισμός ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, με μελέτες για ύδρευση, αποχέτευση, θέρμανση, φωτισμό, ηλεκτρολογικά, ήχο και ασφάλεια.
Το έργο φιλοδοξεί να προστατεύσει και να αναδείξει ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά τοπόσημα των Αθηνών, διασφαλίζοντας την αυθεντικότητα, τη συνέχειά του και την ένταξή του στις πολιτιστικές διαδρομές της πόλης.
