Οι σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ είναι παραδοσιακά καλές, με την Άγκυρα να είναι η πρώτη μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το κράτος του Ισραήλ στις 28 Μαρτίου 1949. Έκτοτε οι σχέσεις των δύο χωρών ήταν καλές, με την Τουρκία να προσπαθεί επιφανειακά και όχι επί της ουσίας να τις υποβαθμίζει, για να ικανοποιήσει τους Τούρκους πολίτες που ήταν αντίθετοι και τον μουσουλμανικό κόσμο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το Ισραήλ υποστήριξε την Τουρκία στο Κουρδικό, τα δύσκολα χρόνια της δεκαετίας του 1990, νοικιάζοντας στην τουρκική πολεμική αεροπορία τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη HERON, τα οποία ήταν από τα σύγχρονα στον κόσμο την εποχή εκείνη. Μάλιστα, η… όρεξη της Τουρκίας για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορούμε να πούμε ότι «άνοιξε» από τη χρήση τους εναντίον των Κούρδων ανταρτών του ΡΚΚ.
Επίσης, το Ισραήλ αλλά και ο εβραϊκός παράγοντας εξαπατήθηκαν από τον Ερντογάν για τις προθέσεις που είχε για το ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή και τα πρώτα χρόνια, πέραν του ότι του απένειμαν βραβεία και μετάλλια διάφορες πανίσχυρες εβραϊκές οργανώσεις στις ΗΠΑ, του παρείχαν την άκρως απαραίτητη στήριξη σε επίπεδο παροχής πληροφοριών, για να ξεριζώσει από το βαθύ κράτος την επιρροή αντιπάλων του, που υπονόμευαν την παραμονή του στην εξουσία. Η περίπτωση της παραστρατιωτικής-παρακρατικής οργάνωσης Εργενεκόν, που επεδίωκε την ανατροπή του, είναι η πιο χαρακτηριστική.
Ο Ερντογάν έκρυψε τις προθέσεις του από το Ισραήλ, τους Εβραίους της Διασποράς, τις ΗΠΑ και τη Δύση, κάνοντας χρήση της «τακίγια» (taqiyya), μια ισλαμική πρακτική που δίνει το «δικαίωμα» σε κάθε μουσουλμάνο να κρύψει τα πιστεύω του, εάν αυτό επιβάλλει το μουσουλμανικό συμφέρον.
Ο Ερντογάν, μόλις απηλλάγη από τους μηχανισμούς που αποτελούσαν απειλή για τον ίδιον, άρχισε να αποκαλύπτει τον πραγματικό του εαυτό αλλά και τις προθέσεις του για την περιοχή.
Για να υλοποιήσει το σχέδιό του για την ανασύσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με όρους 21ου αιώνα, έθεσε εαυτόν σε κορυφαία θέση στη Μουσουλμανική Αδελφότητα και θεώρησε ότι πρέπει να αποκτήσει τον έλεγχο και τη δυνατότητα να ασκεί επιρροή στην Παλαιστίνη και ιδιαίτερα στη Λωρίδα της Γάζας.
Στο πλαίσιο αυτό, το έτος 2010 το τουρκικό κράτος διοργάνωσε με σχολαστικότητα την επιχείρηση του πλοίου «Μαβί Μαρμαρά», το οποίο συμπεριλήφθηκε σε νηοπομπή του διεθνούς κινήματος Free Gaza, με σκοπό να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό, μεταφέροντας ανθρωπιστική βοήθεια στους Παλαιστινίους της Λωρίδας της Γάζας.
Οι ισραηλινές Αρχές αρνήθηκαν να επιτρέψουν την προσέγγιση της νηοπομπής και του «Μαβί Μαρμαρά» στις ακτές της Λωρίδας της Γάζας και επιχείρησαν να αποβιβάσουν στελέχη των ειδικών επιχειρήσεων στο πλοίο από ελικόπτερα. Από τη συμπλοκή που ακολούθησε στο «Μαβί Μαρμαρά» σκοτώθηκαν 8 Τούρκοι και ένας πολίτης ΗΠΑ, τραυματίστηκαν εξήντα επιβαίνοντες στο πλοίο, ενώ από πλευράς Ισραηλινών τραυματίστηκαν έξι στρατιωτικοί.
Έκτοτε, παρά τις προσπάθειες που έγιναν κυρίως από τις ΗΠΑ, οι σχέσεις των δύο χωρών δεν επανήλθαν ποτέ στα προ «Μαβί Μαρμαρά» επίπεδα, ενώ μετά την εισβολή της Χαμάς στο Ισραήλ, τις 7 Οκτωβρίου 2023, οι σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας έχουν αποκτήσει συγκρουσιακά χαρακτηριστικά.
Η κατάσταση έγινε ακόμα χειρότερη, με την ανατροπή του Άσαντ, τις 8 Δεκεμβρίου 2024, με την Τουρκία να διεκδικεί τον έλεγχο της Συρίας και το Ισραήλ να θεωρεί ότι ο έλεγχος της Συρίας από την Τουρκία, σε συνδυασμό με τις σχέσεις που διατηρεί η Άγκυρα με τις ομάδες των τζιχαντιστών τρομοκρατών, συνιστά μεγαλύτερη απειλή από εκείνη της παρουσίας του Ιράν στην περιοχή.
Είναι χαρακτηριστική η ανάλυση του Ισραηλινού αναλυτή Avi Avidan, για το θέμα, την οποία και παραθέτουμε:
Ο Ερντογάν στοιχηματίζει ότι η Δύση θα ανοιγοκλείσει τα μάτια της για άλλη μια φορά
Η Δύση δεν θα κάνει τη φορά αυτό το λάθος.
Ο ίδιος παρουσιάζεται ως ο νέος χαλίφης: εκδίδει εντάλματα σύλληψης για Ισραηλινούς αξιωματούχους, φιλοξενεί τους αρχηγούς της Χαμάς στην Κωνσταντινούπολη, εγκαθιστά δικούς της πληρεξούσιους είκοσι μίλια από τα Υψώματα Γκολάν, ενώ είναι καθημερινοί οι όρκοι του για «απελευθέρωση του τεμένους Αλ-Άκσα». Το κοινό στην Τουρκία τον ζητωκραυγάζει, όμως το κοινό που έχει σημασία –το Τελ Αβίβ, οι Βρυξέλλες, η Ουάσιγκτον– έχει σταματήσει να τον χειροκροτεί.
Ο στρατός του Ερντογάν είναι σαν χάρτινη τίγρη. Το ναυτικό του είναι για δράση μόνο κοντά σε ακτές. Η αεροπορία πετάει F-16 χωρίς αμερικανικά ανταλλακτικά. Τα S-400 έχουν τεθεί σε ναφθαλίνη λόγω κυρώσεων και θα αντέξουν για ώρες, όσο άντεξε η αεράμυνα της Συρίας το 2024 και αυτή του Ιράν στον Πόλεμο των Δώδεκα Ημερών, του 2025. Η Τουρκία σήμερα είναι τόσο εκτεθειμένη όσο ήταν το Ιράν την πρώτη ημέρα αυτού του πολέμου.
Η παρουσία του στο ΝΑΤΟ, η τελευταία του ασπίδα, φθείρεται. Το Ιντσιρλίκ μπορεί να αδειάσει, η παρουσία του ΝΑΤΟ στον Εύξεινο Πόντο να εξασφαλιστεί από τη Ρουμανία, ενώ το Ισραήλ, η Κύπρος και η Ελλάδα μπορούν να αντικαταστήσουν την Τουρκία στον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης. Τέλος, η συμμαχία δεν φοβάται πλέον το τουρκικό χάος περισσότερο από την τουρκική προδοσία.
Η οικονομία της Τουρκίας βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση με πληθωρισμό 70%, με ένα νόμισμα σε κατάρρευση και αν ακολουθήσει τον ολισθηρό δρόμο, μπορεί ο πληθωρισμός να φτάσει το… 700%.
Ο πραγματικός πόλεμος του Ερντογάν είναι ενάντια στην άγνοια. Με τον «Άξονα» του Ιράν να έχει μετατραπεί σε στάχτη, το στέμμα της μουσουλμανικής ηγεσίας είναι κενό. Το θέλει χωρίς να πληρώσει το τίμημα.
Θα το πληρώσει ούτως ή άλλως.
Αν οι ελεγχόμενες από την Τουρκία πολιτοφυλακές επιτεθούν από τη Συρία εναντίον του Ισραήλ, αν ένας άλλος στολίσκος προκαλέσει μια μοιραία σύγκρουση ή αν η Άγκυρα μετακινηθεί από τη φιλοξενία της Χαμάς και εμπλακεί στον εξοπλισμό της, η απάντηση θα είναι άμεση, χειρουργική και οριστική. Το ναυτικό της σε εμπλοκή, η αεροπορία καθηλωμένη, το παλάτι με ένα ακριβές χτύπημα θα μείνει στο σκοτάδι.
Η Δύση δεν χρειάζεται να αποβάλει την Τουρκία. Απλώς χρειάζεται να σταματήσει να προσποιείται ότι η κάρτα μέλους του Ερντογάν εξακολουθεί να ισχύει.
Όταν η κάρτα απορρίπτεται, η ενθουσιώδης παράσταση τελειώνει όχι με χειροκροτήματα, αλλά με το ξαφνικό ξαφνικό επεισόδιο που όλοι περίμεναν να έρθει.
Το μόνο ερώτημα είναι πόσο δυνατά χτυπάει το έδαφος ο κλόουν.
Θα μπορούσε να πει κανείς ότι πρόκειται απλώς για ένα σενάριο. Μα κάπως έτσι, από μια ιδέα και από ένα σενάριο ξεκινούν όλα…
