Κοινοβουλευτική ερώτηση για το αν θα τεθεί ως ζήτημα του διμερούς ελληνοτουρκικού διαλόγου η απόδοση των πρακτικών των δικαστηρίων της Αμάσειας καθώς και ο εντοπισμός του ομαδικού τάφου των εκτελεσθέντων, κατέθεσαν στον υπουργό Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτη η βουλευτής του Κινήματος Δημοκρατίας Κυριακή Μάλαμα και οι ανεξάρτητοι βουλευτές, μέλη του Κινήματος Δημοκρατίας, Αλέξανδρος-Χρήστος Αυλωνίτης, Παναγιού Πούλου (Γιώτα), Θεοδώρα Τζάκρη και Ραλλία Χρηστίδου.
Στην κοινοβουλευτική ερώτηση γίνεται μια σύντομη αναφορά στις καταδίκες και τις εκτελέσεις που έλαβαν χώρα στην πόλη της Αμάσειας κατά την διάρκεια της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, με αποκορύφωμα τα ειδικά δικαστήρια που οργάνωσε το κίνημα του Μουσταφά Κεμάλ για την εξόντωση επιφανών προσωπικοτήτων των Ποντίων της εποχής.
Στα δικαστήρια αυτά εκτιμάται ότι οδηγήθηκαν έως 500 άνθρωποι, οι οποίοι υπέστησαν απάνθρωπες συνθήκες κράτησης, εξευτελιστική μεταχείριση και τελικά οδηγήθηκαν συνοπτικά στην αγχόνη. Ενδέχεται εκατοντάδες από αυτούς να αφέθησαν άταφοι, ή και να βεβηλώθηκαν τα άψυχα σώματα τους.
Όπως σημειώνεται,«το έγκλημα της Αμάσειας, αποτελεί τμήμα του εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του συνόλου των Χριστιανικών πληθυσμών και άλλων μειονοτήτων της τότε οθωμανικής αυτοκρατορίας».
Ακολούθως επισημαίνεται ότι «σε συνέχεια κοινοβουλευτικής παρέμβασης του βουλευτή του Εργατικού Κόμματος της Τουρκίας Ισκεντέρ Μπαϊχάν, καταγράφηκε στα πρακτικά της τουρκικής εθνοσυνέλευσης ότι τα αρχεία που αυτά βρίσκονται στην αρχειοθήκη της κι ότι θα δημοσιευτούν όταν ψηφιοποιηθούν.
»Με δεδομένο ότι οι μαρτυρίες της εποχής επισημαίνουν την καταστρατήγηση κάθε έννοιας δίκαιης δίκης και του γεγονότος ότι δεν έχουν εντοπιστεί τα οστά, ο τάφος ή οι τάφοι των εκτελεσθέντων Ποντίων, η ανάκτηση αυτών των πρακτικών θα μπορούσε να λυτρώσει τις οικογένειες των θυμάτων μετά από έναν αιώνα, αλλά και να συμβάλλει στην ιστορική τεκμηρίωση της Γενοκτονίας των Ποντίων».
Έτσι, οι υπογράφοντες βουλευτές κρίνουν «απαραίτητο η Ελληνική Πολιτεία να διεκδικήσει την δημοσιοποίηση των πρακτικών των δικαστηρίων της Αμάσειας. Επειδή το θέμα θα πρέπει να αποτελέσει ζήτημα του ελληνο-τουρκικού διαλόγου, επίσημα, ώστε να επουλωθεί, μέσα από την ιστορική αλήθεια, το τραύμα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
»Επειδή η ελληνο-τουρκική φιλία μπορεί να οικοδομηθεί μόνο μέσα από την αναγνώριση του παρελθόντος, όσο επώδυνο κι αν είναι αυτό. Ερωτάται ο κύριος Υπουργός:
«Σκοπεύει να θέσει επίσημα το ζήτημα της απόδοσης των πρακτικών των δικαστηρίων της Αμάσειας, στο πλαίσιο του διμερούς ελληνο-τουρκικού διαλόγου;»
Μπορείτε να δείτε την ερώτηση εδώ, όπου και θα γίνει αργότερα διαθέσιμο και το επίσημο έγγραφο της απάντησης του Υπουργείου Εξωτερικών.
