Με έντονο το αίσθημα του φόβου, πολλά διλήμματα να κυριαρχούν στην ψυχή της και κρατώντας στο χέρι την κεμεντζέ της, στάθηκε έξω από το έμβλημα της Ορθοδοξίας και του ελληνισμού, την Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης. Η νεαρή λυράρισσα Μαρία-Σοφία Αραπίδου κοίταξε γύρω της τους περαστικούς, αλλά και τον μεγάλο αριθμό τουριστών από ολόκληρο τον κόσμο, και ένιωσε ότι δεν θα τολμήσει να προχωρήσει στην υλοποίηση της ιδέας που της έβαλε στο μυαλό ο θείος της Ιάκωβος Χαρτοματσίδης, πριν κάνει το ταξίδι στην Τουρκία. Μια ιδέα που την ήθελε να παίξει με τη λύρα της έναν ποντιακό σκοπό έξω από την Αγια-Σοφιά, ανήμερα της επετείου της αποφράδας 29ης Μαΐου. Ο σύντροφός της, που ήταν μαζί της, αναγνωρίζοντας το φόβο και το δισταγμό της, της είπε «παίξε και ό,τι γίνει».
Τα λόγια αυτά της έδωσαν θάρρος, και με την κεμεντζέ της άρχισε να παίζει το εμβληματικό παραδοσιακό «Η Ρωμανία πάρθεν». Μάλιστα, τράβηξε και βίντεο, για να μείνουν αυτές οι στιγμές στην αιωνιότητα.
«Άρχισα να παίζω πολύ αγχωμένη και έβλεπα όλο τον κόσμο να με κοιτάει. Ένιωθα, όμως, ότι με κοιτούσε με καλή διάθεση – και κυρίως οι τουρίστες που βρίσκονταν εκεί από διάφορα μέρη του πλανήτη. Τελείωσα το τραγούδι, ευτυχώς χωρίς να γίνει τίποτα, και μετά ανέβασα το βίντεο σε όλες τις πλατφόρμες.
»Έγινε χαμός. Πήρα πάρα πολλή αγάπη από τον κόσμο και ένιωσα ότι εκπροσώπησα την Ελλάδα. Τα θετικά σχόλια του κόσμου μού έδωσαν δύναμη. Είναι πολύ σημαντικό ότι πήρα και από Τούρκους πολλά θετικά σχόλια. Αυτό το βίντεο είναι το σήμα κατατεθέν μου», λέει στο pontosnews.gr η Μαρία-Σοφία.
Από μικρή την κέρδισε η κεμεντζέ
Στον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης, ένα χωριό που κατά περίπου 90% κατοικούν άτομα ποντιακής καταγωγής, γεννήθηκε πριν από 21 χρόνια η Μαρία-Σοφία, αλλά μεγάλωσε στην πρωτεύουσα του νομού. Από πολύ μικρή είχε πολλά βιώματα με την ποντιακή μουσική. Εκτός του ότι στο σπίτι της ακούγονταν κάθε μέρα ποντιακά τραγούδια, ο πατέρας της και ο παππούς της την έπαιρναν μαζί τους σε μουχαπέτια, ενώ εκείνη πήγαινε ακόμα στην Δ’ Δημοτικού.
«Έτσι μπήκε μέσα μου το μικρόβιο, και από πολύ μικρή πίστευα ότι στο μέλλον θα ασχοληθώ με κάποιον τρόπο με τα ποντιακά», σημειώνει.
Από τη Β’ Δημοτικού άρχισε μαθήματα πιάνου, τα οποία συνέχισε μέχρι τη Β’ Γυμνασίου. Όμως η καλλιτεχνική πορεία της πήρε διαφορετική κατεύθυνση στην Δ’ Δημοτικού, όταν ο πατέρας της έφερε στο σπίτι μια ποντιακή λύρα. Είπε στη Μαρία-Σοφία να την πιάσει στα χέρια της, και να δει εάν της αρέσει. Η μικρή την πήρε, άρχισε να την γρατζουνάει, και σχεδόν αμέσως έγινε μαθήτρια του λυράρη Νίκου Κοτταρίδη, δίπλα στον οποίο έμεινε μέχρι 14 ετών.
«Όταν έβγαλα με τη λύρα το πρώτο μου ποντιακό τραγούδι, ένιωσα τεράστια χαρά που τα κατάφερα. Έπιανα εύκολα τη μελωδία, διότι με βοήθησαν τα μαθήματα πιάνου. Είχα αποκτήσει μουσικό αυτί. Μέχρι τα 14 έκανα μαθήματα με τον δάσκαλό μου, και μετά μου είπε ότι μπορώ να συνεχίσω να εξασκούμαι μόνη μου.
»Ήταν πολύ σημαντικό για μένα ότι η οικογένειά μου δεν είχε στερεότυπα, για παράδειγμα ότι οι γυναίκες δεν πρέπει να παίζουν λύρα.
»Ίσα-ίσα, η οικογένειά μου με ώθησε να ασχοληθώ με τη λύρα. Πλέον όταν παίζω με καμαρώνουν οι δικοί μου. Ο αδερφός μου δεν ασχολείται καθόλου με την ποντιακή μουσική και ίσως γι’ αυτό ο πατέρας μου να με ώθησε στην εκμάθηση λύρας. Είναι δεδομένο ότι το όργανο δεν έχει φύλο», μας λέει.
Η πρώτη της εμφάνιση και ο Αλέξης Παρχαρίδης
Σε εκδήλωση του χωριού της, στα 15 της χρόνια, έπαιξε για πρώτη φορά λύρα μπροστά σε κοινό, μπροστά σε πολύ κόσμο. Εκείνη έπαιζε κεμεντζέ και ο Αλέξης Παρχαρίδης τραγουδούσε.
«Ήμουν μόλις 15 ετών και αισθανόμουν υπέροχα. Ο Αλέξης Παρχαρίδης, ένας καταξιωμένος καλλιτέχνης, τραγουδούσε, κι εγώ έπαιζα λύρα. Το ευχαριστήθηκα πάρα πολύ και ήμουν ταυτόχρονα πολύ συγκινημένη. Παρά το γεγονός ότι ο Παρχαρίδης είναι πολύ μεγάλος καλλιτέχνης, δεν ένιωσα κάποιο άγχος διότι έκανα αυτό που αγαπώ. Ο Αλέξης με στήριξε πάρα πολύ και με έκανε να νιώσω ότι μελλοντικά μπορώ να σταθώ δίπλα σε τέτοιους καλλιτέχνες», λέει η Μαρία-Σοφία.
Ακολούθησαν κι άλλες εμφανίσεις σε γειτονικά χωριά μέχρι τα 18 της, όταν μετοίκησε στη Θεσσαλονίκη μετά την εισαγωγή της στο τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Έγινε μέλος του Συλλόγου Ποντίων Φοιτητών και Σπουδαστών Θεσσαλονίκης και οι συμφοιτητές της, όταν μάθαιναν ότι παίζει ποντιακή λύρα, αρχικά δεν το πίστευαν. Στη συνέχεια, όμως, της έδειχναν θαυμασμό και αγάπη.
Μετά την εισαγωγή της στο πανεπιστήμιο η Μαρία-Σοφία άφησε για λίγο στο περιθώριο την κεμεντζέ, η οποία έγινε και πάλι αχώριστος σύντροφός της όταν στο πλαίσιο του Συλλόγου, συναντήθηκε με τον Χρήστο Καλιοντζίδη.
«Με “ξεκλείδωσε” ο Χρήστος Καλιοντζίδης και με βοήθησε πολύ να αρχίσω να παίζω ξανά λύρα. Μαζί βγάλαμε ένα τραγούδι, το “Μελίτικον Καϊτέν“ σε στίχους του πατέρα μου Απόστολου Αραπίδη, ο οποίος γράφει στιχάκια.
»Στόχος μου είναι να κάνω περισσότερες εμφανίσεις παίζοντας τη λύρα μου και να γίνομαι ολοένα και καλύτερη.
»Ξέρω ότι ακόμα έχω αρκετά κενά στο παίξιμο της λύρας και χρειάζομαι δουλειά, όμως, κάνω αυτό που αγαπώ. Σε αυτό το καλλιτεχνικό ταξίδι μου θέλω να έχω συνοδοιπόρο τον κόσμο. Ήδη παίρνω πολλή αγάπη από τον κόσμο και κυρίως από τους νέους, και χαίρομαι πάρα πολύ που οι νέοι ασχολούνται με την παράδοση. Ο Πόντος είναι η καταγωγή μου. Τα ποντιακά βρίσκονται στο αίμα μου και σέβομαι και τιμώ την παράδοση. Η λύρα είναι παραδοσιακό όργανο. Πρώτα σεβόμαστε την παράδοση και μετά τη φέρνουμε στο τώρα», υπογραμμίζει η Μαρία-Σοφία Αραπίδου στο pontosnews.gr.
