Στη Γη της Καππαδοκίας και την ιστορία των αγίων της ταξίδεψαν όσοι βρέθηκαν χθες στην κεντρική αίθουσα τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κατά την προβολή του νέου ντοκιμαντέρ «Φως Καππαδοκίας».
Εκατό χρόνια μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, το ντοκιμαντέρ εξετάζει την πνευματική και ιστορική διαδρομή δύο προσώπων που σφράγισαν τον ελληνισμό και την Ορθοδοξία, του Αγίου Αρσενίου του Καππαδόκου και του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτη.
Μέσα από μοναδικά πλάνα από την Καππαδοκία και τον τόπο καταγωγής τους, τα Φάρασα, ιστορικά τεκμήρια, μαρτυρίες και αφηγήσεις, όπως των δυο ανιψιών του Οσίου Παϊσίου, το έργο αναδεικνύει όχι μόνο τη βιογραφία των δύο Αγίων, αλλά και το βαθύτερο αποτύπωμά τους στην εθνική και θρησκευτική συνείδηση των Ελλήνων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τρόπο με τον οποίο η πνευματική τους παρακαταθήκη διασώζεται και εμπνέει μέχρι σήμερα.
Το ντοκιμαντέρ είναι μια συμπαραγωγή του Ιερού Ησυχαστηρίου Οσίου Αρσενίου του Καππαδόκου στο Βατοπέδι Χαλκιδικής και του Ελληνικού Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ), σε σενάριο και σκηνοθεσία της Ειρήνης Σαρίογλου.
Το «Φως Καππαδοκίας» αποτελεί έναν ακόμα κρίκο στην πολυσχιδή προσπάθεια του ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ. να διασώσει και να αναδείξει τις λιγότερο φωτισμένες σελίδες της ελληνικής ιστορίας, ειδικά εκείνες που αφορούν τον Μικρασιατικό Ελληνισμό και την πνευματική του κληρονομιά. «Αυτό το έργο δεν είναι απλώς μια αναφορά σε δύο μορφές της πίστης μας», σημείωσε η κ. Σαρίογλου, «είναι ένα ταξίδι στον χρόνο, στη γη της Καππαδοκίας, στους ανθρώπους που έζησαν εκεί και στη δύναμη της πίστης που διασώθηκε μέσα από την προσφυγιά, τη σιωπή και την παράδοση».
Ο εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, μητροπολίτης Σηλυβρίας Μάξιμος, στον χαιρετισμό του μετέφερε τις ευχές και τις ευλογίες του Παναγιώτατου, υπογραμμίζοντας το ήθος και το θρησκευτικό φρόνημα που διέκρινε τους δυο Αγίους της Ανατολής κάνοντας μάλιστα έναν συσχετισμό και με τον Άγιο Νεκτάριο τον Θρακιώτη. «Το ορθόδοξο ύφος που κουβαλούσαν μέσα τους», σημείωσε εύστοχα ο Σεβασμιότατος, «και το πνευματικό υπόβαθρο που διέθεταν, ήταν τα εφόδια με τα οποία πρόσφεραν στον κόσμο».
Μάλιστα, ο Σεβασμιότατος, συνδέοντας τα φαρασιώτικα τραγούδια, που ακούστηκαν στην αρχή την εκδήλωσης, με την ζωή και το έργο του Οσίου Παϊσίου, μετέφερε ένα εύστοχο περιστατικό «κάποτε, όταν ένα προσκυνητής προσέγγισε τον Άγιο και του είπε πως δεν μπορεί να προσευχηθεί, τότε εκείνος του απάντησε, πες ένα τραγούδι με νόημα. Πάντα ο Άγιος είχε τον τρόπο του να επικοινωνεί με τους πιστούς».
Της προβολής προηγήθηκε Βυζαντινός χορός (διηύθυνε ο Ιωάννης Χασανίδης, πρωτοψάλτης Ιεράς Μονής Αγίας Θεοδώρας Θεσσαλονίκης) τα μέλη του οποίου απέδωσαν απολυτίκια και τραγούδια από τα Φάρασα της Καππαδοκίας με τη συνοδεία παραδοσιακής ορχήστρας οργάνων που αποτελούσαν οι: Χρίστος Ψωμιάδης – πολίτικη λύρα, Κώστας Καστράνης – λαούτο, Χρίστος Άψης – μπεντίρ και Δημήτρης Ταμπάκης – βιολί.
«Όπου ανοίγει ένα μοναστήρι, ημερεύει ο τόπος»
Ο ηγούμενος του Ιερού Ησυχαστηρίου Οσίου Αρσενίου του Καππαδόκου, αρχιμανδρίτης, πατέρας Συνέσιος, αναφερόμενος στην παραγωγή του ντοκιμαντέρ έκανε λόγο για ένα οφειλόμενο χρέος της αδελφότητας της μονής προς τους δυο Αγίους, με αφορμή την συμπλήρωσε 100 χρόνων από την ανταλλαγή των πληθυσμών Ελλάδας και Τουρκίας.
«Ο Όσιος Παΐσιος συνήθιζε να λέει «όπου ανοίγει ένα μοναστήρι, ημερεύει ο τόπος» και εννοούσε τον τόπο μέσα στον οποίο ζούσε ο κάθε άνθρωπος, η φύση, ο τόπος της καρδιάς του. Γιατί τα μοναστήρια ημερεύουν την καρδιά του ανθρώπου», τόνισε ο πατέρας Συνέσιος».
Ο π. Συνέσιος αναφέρθηκε στους στενούς δεσμούς που είχε ο Όσιος Παΐσιος με την μονή και ότι δυο φορές τον χρόνο την επισκέπτονται, ενώ τόνισε πως ο τελευταίος αδελφός του Οσίου, ο παππούς Ραφαήλ, πρόλαβε και είδε τελειωμένο το εκκλησάκι που χτίστηκε στην Μονή και αφιερώθηκε στον Όσιο. Σκιαγραφώντας την πνευματική προσφορά και το έργο του Οσίου Παϊσίου, τόνισε τη θυσιαστική αγάπη που τον χαρακτήριζε αλλά και την απλότητα με την οποία προσέγγιζε τον κόσμο «συνήθιζε να λέει ο Όσιος και ένα ποτήρι νερό να προσφέρεις, αν το προσφέρεις με αγάπη τότε και αυτό είναι κήρυγμα Κυρίου».
Αναφερόμενος στα ταξίδια που κάνουν στα Φάρασα της Καππαδοκίας, τόπος καταγωγής και των δυο αγίων, τόνισε με νόημα πως κάθε φορά οι κάτοικοι τους υποδέχονται με εγκαρδιότητα και χαρά. Τους παράτρεψαν μάλιστα, όπως είπε, στο μέλλον να χτίσουν εκεί μια μικρή εκκλησία για να τιμούν τους δυο Αγίους που κατάγονται από το χωριό τους.
Το Ησυχαστήριο του Οσίου Αρσενίου
Το Ησυχαστήριο του Οσίου Αρσενίου του Καππαδόκου ιδρύθηκε το 1986. Κατασκευάστηκε πάνω σ’ ένα ύψωμα με εξαιρετική θέα που το καλοκαίρι το δροσίζει ένα απαλό αεράκι. Συστάθηκε μάλιστα με την προτροπή και την ευχή του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου. Ο άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης, υπήρξε ανάδοχος του Οσίου Παϊσίου. Αναδείχθηκε ως μία από τις σημαντικότερες μορφές της Ορθοδοξίας των τελευταίων αιώνων. Ο Άγιος Αρσένιος κοιμήθηκε το 1924 στην Κέρκυρα μετά την ανταλλαγή πληθυσμών.
