Γεννήθηκε στη Ρώμη, το 1908. Ή μήπως στην Αλεξάνδρεια; Το πρώτο το υποστηρίζουν οι δημοσιογράφοι, το δεύτερο ο καλός της φίλος Φράνκο Τζεφιρέλι. Όποια και αν ήταν η γενέτειρά της, η ουσία ήταν πως η Άννα Μανιάνι υπήρξε ο καρπός του έρωτα μιας Ιταλίδας και ενός Αιγύπτιου. Που συν τοις άλλοις δεν ήταν παντρεμένοι. Μιλάμε για το 1908, έτσι;
Η μικρή Άννα βιώνει άσχημα παιδικά χρόνια, και κάποια στιγμή μεγαλώνοντας αρχίζει να εμφανίζεται ως τραγουδίστρια είτε σε κέντρα είτε σε περιοδεύοντες θιάσους. Παράλληλα, στα 17 της παίρνει και μαθήματα υποκριτικής.
Στα 25 την ανακαλύπτει ο Ιταλός σκηνοθέτης Γκοφρέντο Αλεσαντρίνι. Την κάνει μούσα του και γίνεται ο πρώτος της σύζυγος. Όμως με άλλον σκηνοθέτη έκανε την μεγάλη επιτυχία: Τον Βιτόριο Ντε Σίκα. Η Μανιάνι πρωταγωνιστεί στην ταινία Τερέζα Βενέρντι και το αστέρι της εκτοξεύεται στα ύψη – σε αντίθεση με το γάμο της, που έχει αρχίσει να καταρρέει. Αλεσαντρίνι και Μανιάνι επίσημα παίρνουν διαζύγιο το 1950. Όμως η δεκαετία του 1940 έφερε τα πάνω-κάτω και στην καριέρα και στη ζωή της.
Το 1941, μέσα στον πόλεμο, γνωρίζεται με τον ηθοποιό Μάσιμο Σεράτι και την επόμενη χρονιά φέρνει στον κόσμο τον γιο τους, Λούκα. Όμως το παιδί πριν κλείσει τα δύο του χρόνια θα μολυνθεί με πολιομυελίτιδα και η Μανιάνι δεν θα ξεπεράσει ποτέ το σοκ. Αποφασίζει να δουλέψει τόσο ώστε να καλύπτει τα τεράστια έξοδα, αλλά και να μπορεί να εξασφαλίσει μια ισόβια στήριξη στον γιο της που δεν θα χρησιμοποιούσε ποτέ ξανά τα πόδια του. Ο Λούκα Μανιάνι –αφού πήρε το επίθετό της– επέζησε, και μάλιστα η κόρη του, Ολίβια (που δεν πρόλαβε τη γιαγιά της εν ζωή), έμελλε γίνει ηθοποιός.
1945, σε μια Ιταλία που είναι από τους ηττημένους του πολέμου και προσπαθεί να μαζέψει τα κομμάτια της. Προβάλλεται η ταινία Ρώμη, ανοχύρωτη πόλη, το αριστούργημα του νεορεαλισμού, σκηνοθετημένο από τον Ρομπέρτο Ροσελίνι.
Η Μανιάνι δίνει για πολλούς την καλύτερη ερμηνεία της ζωής της και γίνεται σύμβολο της νέας Ιταλίας.
Παράλληλα ζει μια εκρηκτική σχέση με τον Ροσελίνι, ενώ τρία χρόνια μετά γύρισαν την ταινία Αγάπη. Ετοιμάζονταν να γυρίσουν και το Στρόμπολι, μόνο που… ο εχθρός ήρθε από τον Βορρά.
Η «Σουηδή πόρνη»
Στην άλλη μεριά του Ατλαντικού, η Ίνγκριντ Μπέργκμαν είναι σταρ πρώτης γραμμής. Έχει κερδίσει το πρώτο της –από τα τρία, συνολικά– Όσκαρ για τον Εφιάλτη και είναι παντρεμένη με τον συντοπίτη της Σουηδό γιατρό Πίτερ Λίντστρομ με τον οποίον είχε και μια κόρη, την Πία.
Όταν η Μπέργκμαν βλέπει τα φιλμ του Ροσελίνι, αρχικά του στέλνει ένα γράμμα όπου του γράφει ότι θα ήθελε να συνεργαστούν, και μάλιστα επί ιταλικού εδάφους. Εκείνος την προσκαλεί στη χώρα του και προκύπτει έρωτας τρελός, που έβαλε φωτιά σε όλους και σε όλα, με πρώτη και καλύτερη την Άννα Μανιάνι που ως εξωστρεφής Ιταλίδα δεν μαζεύεται με τίποτα.
Μάλιστα σε όλες τις δηλώσεις της αποκαλούσε την Ίνγκριντ Μπέργκμαν «Σουηδή πόρνη»!
Και τα καλά δεν σταματάνε εδώ. Εννοείται ότι η ταινία Στρόμπολι, που ήταν να γυριστεί με πρωταγωνίστρια τη Μανιάνι, πηγαίνει στην Μπέργκμαν. Η ταινία γυριζόταν στις ιταλικές Αιολίδες Νήσους. Εκεί έκλεισε και η Μανιάνι να γυρίσει το φιλμ Ηφαίστειο. Για να φανταστείτε τι γινόταν στα γυρίσματα και στο παρασκήνιο των δύο ταινιών, το 2012 γυρίστηκε ένα ιταλικό ντοκιμαντέρ με τίτλο Ο πόλεμος των ηφαιστείων.
Όσον αφορά την Μπέργκμαν, όχι μόνο όλη η Αμερική την είχε πλέον στη μαύρη λίστα –από εκεί που ήταν η αγαπημένη τους–, αλλά ο έρωτάς της με τον Ροσελίνι έγινε θέμα στη Γερουσία. Για την ιστορία, Μπέργκμαν και Ροσελίνι έμειναν επτά χρόνια παντρεμένοι και έκαναν τρία παιδιά, ένα εκ των οποίων είναι και η ηθοποιός Ιζαμπέλα Ροσελίνι. Πάντως ούτε εκείνος έκανε με την Μπέργκμαν τις καλύτερες ταινίες του, ούτε εκείνη.
Τριαντάφυλλο στο στήθος
Ο Αμερικάνος θεατρικός συγγραφέας Τένεσι Ουίλιαμς ήταν φίλος και θαυμαστής της Μανιάνι. Μάλιστα, εμπνεόμενος από την εκρηκτική περσόνα της, έγραψε το Τριαντάφυλλο στο στήθος.
Αρχικά της ζήτησε να παίξει στο θέατρο, αλλά εκείνη αρνήθηκε με πίκρα, λόγω των άθλιων έως ανύπαρκτων αγγλικών της. Οπότε στο θέατρο υποδύθηκε τη Σεραφίνα –την ηρωίδα του έργου– η Μορίν Στάμπλτον, αλλά όταν έγινε η κινηματογραφική μεταφορά, η Μανιάνι δήλωσε παρούσα.
Και έφτασε να κερδίσει το (όχι και τόσο αθώο) 1956 Όσκαρ α’ γυναικείου ρόλου. Ναι αυτή, η Ιταλίδα, η κομμουνίστρια, στην Αμερική επί μακαρθισμού κέρδισε Όσκαρ. Δεν παρέστη στην απονομή, έμαθε τα χαρμόσυνα από το τηλέφωνο – και δη τα χαράματα, λόγω της διαφοράς ώρας ΗΠΑ-Ιταλία.
Και επειδή Μανιάνι χωρίς παρασκήνιο δεν γίνεται, στα γυρίσματα με τον παρτενέρ της Μπαρτ Λάνκαστερ γινόταν της κακομοίρας. Σε σημείο που η ίδια είχε δηλώσει σε συνέντευξη της ότι εκείνος δεν είχε και τις καλύτερες σχέσεις με το σαπούνι.
Το άδοξο φινάλε
Το Χόλιγουντ λοιπόν όχι μόνο βράβευσε την «κόκκινη Ιταλίδα», αλλά την φώναξε και για άλλα φιλμ. Δύο χρόνια μετά γίνεται ζευγάρι με τον Άντονι Κουίν στο Άγριος είναι ο άνεμος και προτείνεται ξανά για Όσκαρ.
Βέβαια με τον Κουίν στα παρασκήνια γίνονταν ομηρικοί καβγάδες, αλλά αυτό ήταν το αλατοπίπερο.
Το 1972 η Μανιάνι κάνει την τελευταία της εμφάνιση στο σινεμά παίζοντας στη Ρόμα του Φελίνι, και την ίδια χρονιά ανακαλύπτει πως πάσχει από καρκίνο στο πάγκρεας. Την επόμενη χρονιά άφησε την τελευταία της πνοή, μια μέρα σαν την σημερινή, με τον γιο της και τον Ρομπέρτο Ροσελίνι δίπλα της. Ναι, καλά διαβάσατε: τον Ροσελίνι. Γιατί τελικά οι μεγάλοι έρωτες δεν ξεχνιούνται σε αυτή την ζωή. Ή όπως είχε πει και η ίδια: «Φυλάξου από ανθρώπους που βρομάνε τελειότητα. Γιατί η ζωή είναι φτιαγμένη από λάθη και τραύματα».
Σπύρος Δευτεραίος
