Με την ελπίδα ότι η «ανάσταση» του ναού της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Τένεδο θα σηματοδοτήσει την ανάσταση της ολιγομελούς κοινότητας των Ρωμιών του νησιού, ο μητροπολίτης Κύριλλος τη Μεγάλη Τετάρτη επιθεώρησε από κοντά τα έργα αναστήλωσης του μνημείου.
Η Τένεδος μαζί με την Ίμβρο και την Κωνσταντινούπολη εξαιρέθηκαν από την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών που προβλέπει η Συνθήκη της Λοζάνης.
«Ελπίζουμε για την επιστροφή δυο-τριών οικογενειών Ρωμιών στο νησί, ενώ υποβάλλαμε στην τουρκική κυβέρνηση και αίτημα επαναλειτουργίας του μειονοτικού σχολείου, αίτημα που αποτελεί αντικείμενο συζήτησης στο πλαίσιο των διμερών θεμάτων της ελληνικής και της τουρκικής κυβέρνησης» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο μητροπολίτης Ίμβρου και Τενέδου.
Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου με το καμπαναριό των 28 μέτρων αποτελεί το σήμα κατατεθέν του μικρού νησιού στην είσοδο των Δαρδανελίων. Μέχρι και το 1974 οι Ρωμιοί της Τενέδου ήταν λιγότεροι από 50, αριθμός που λιγόστεψε ακόμα περισσότερο τις επόμενες δεκαετίες. Αυτό είχε αποτέλεσμα να ερειπωθούν και τα μνημεία της κοινότητας.
Η εκκλησία που χτίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα επί μητροπολίτη Μυτιλήνης Καλλινίκου, του μετέπειτα Πατριάρχη Αλεξάνδρειας (στη Μητρόπολη Μυτιλήνης ανήκε διοικητικά η Τένεδος ως το 1923), ήταν υπό κατάρρευση.
Σοβαρά προβλήματα λόγω των σεισμών είχε και το τετραώροφο καμπαναριό του 1893, το οποίο κατασκευάστηκε με δωρεά της οικογένειας Καβούνη.
Το καμπαναριό, φτιαγμένο με κόκκινο ηφαιστειακό ιγνιμβρίτη από τα λατομεία του Σαρμουσάκ στο μικρασιατικό Αϊβαλί, επισκευάστηκε πρώτη φορά το 2004 από την τουρκική κυβέρνηση μετά την επίσκεψη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο νησί. Χρειάστηκε όμως να επισκευαστεί και πάλι το 2020, μετά τους σεισμούς του 2018.
Οι εργασίες ανακαίνισης που ολοκληρώνονται σύντομα και ανέρχονται σε 2 εκατ. ευρώ γίνονται με χρηματοδότηση του Άρχοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου εφοπλιστή Αθανάσιου Μαρτίνου.
Τα θυρανοίξια και τα εγκαίνια του ανακαινισμένου ναού θα τελεστούν από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ο οποίος θα επισκεφθεί την Τένεδο στις 25, 26 και 27 Ιουλίου για το ιστορικό πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής στο ομώνυμο προσκύνημα. «Τότε θα γίνουν και τα θυρανοίξια και ενός μικρού ναού στον αύλειο χώρο της Παναγίας, για την ανέγερση του οποίου δόθηκε άδεια από την τουρκική κυβέρνηση, του Αγίου Αγουδήμου του εν Τενέδω» ανέφερε ο μητροπολίτης Κύριλλος.
Και πρόσθεσε: «Είμαστε χαρούμενοι για τις εξελίξεις αυτές. Η ανακαίνιση των μνημείων μαζί με τις ελπιδοφόρες εξελίξεις σε σχέση με την κοινότητα του νησιού εγγυώνται τη δική μας παρουσία στο χώρο. Και σηματοδοτούν μια πραγματικά καινούργια περίοδο για την Τένεδο και τους Ρωμιούς».
