Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται μια κινητικότητα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Στις 16 Μαρτίου 2025 η Διεύθυνση Επικοινωνίας της τουρκικής Προεδρίας ανακοίνωνε τα αποτελέσματα της τηλεφωνικής επικοινωνίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ, αναφέροντας τα εξής:
«Κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν οι διμερείς σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ, περιφερειακά και παγκόσμια θέματα. Ο πρόεδρος Ερντογάν εξέφρασε την πλήρη πεποίθησή του ότι η Τουρκία και οι ΗΠΑ, ως δύο σύμμαχοι, θα προωθήσουν τη συνεργασία τους στη νέα περίοδο με προσανατολισμό στην αλληλεγγύη, με προσανατολισμό στα αποτελέσματα και ειλικρινή.
Ο πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι οι περιφερειακές και παγκόσμιες εξελίξεις απαιτούν αυξανόμενες διαβουλεύσεις μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ για όλα τα θέματα, ότι υποστηρίζουν τα αποφασιστικά και άμεσα βήματα πρωτοβουλίας του Προέδρου των ΗΠΑ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και ότι η Τουρκία αγωνίζεται για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη από την αρχή του πολέμου και θα συνεχίσει να το κάνει.
Ο πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε κατά τη διάρκεια της συνάντησης ότι είναι σημαντικό να συμβάλουν μαζί στην αποκατάσταση της σταθερότητας στη Συρία, στη λειτουργία της νέας διοίκησης και στην άρση των κυρώσεων κατά της Συρίας για εξομάλυνση και ότι αυτό θα επιτρέψει στους Σύρους να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.
Ο πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι αναμένονται βήματα από τις ΗΠΑ στη νέα περίοδο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας με κατανόηση που λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα της Τουρκίας και ότι για να αναπτυχθεί η συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, είναι απαραίτητο
- να τερματιστούν οι κυρώσεις CAATSA
- να οριστικοποιηθεί η διαδικασία προμήθειας F-16 και
- να οριστικοποιηθεί η εκ νέου συμμετοχή της Τουρκίας στο F-35».
Παραθέσαμε αυτούσια την επίσημη ανακοίνωση, για να επισημάνουμε ότι λείπει εντελώς οποιαδήποτε αναφορά στη Γάζα και τη Χαμάς. Είναι όμως δυνατόν να μην συζητήθηκε αυτό το θέμα, από τη στιγμή που η Τουρκία έχει άμεση εμπλοκή σ’ αυτό, ως βασικός υποστηρικτής της Χαμάς και από τη στιγμή που ο Ντόναλτ Τραμ έχει ανάμεσα στις πρώτες προτεραιότητές του την επίλυση αυτού του ζητήματος, με την εξάλειψη τουλάχιστον της ένοπλης πτέρυγας της Χαμάς;
Ας δούμε όμως την εξέλιξη των γεγονότων, μετά την τηλεφωνική συνομιλία των δύο ηγετών.
Ο Τραμπ, κατά τη διάρκεια συνάντησης στον Λευκό Οίκο με μια ομάδα Αμερικανών πρεσβευτών που έλαβαν έγκριση από τη Γερουσία, μεταξύ των οποίων και ο νέος πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα Τόμας Μπαράκ, αναφερόμενος στην Τουρκία και τον ίδιο τον Ερντογάν είπε «καλή χώρα, καλός ηγέτης». Την αναφορά αυτή την έκανε ότι Μπαράκ, μεγιστάνας των ακινήτων, φίλος του γκολφ και υποστηρικτής της εκστρατείας του Τραμπ, αφού ευχαρίστησε τον Πρόεδρο που τον διόρισε πρέσβη στην Άγκυρα, χαρακτήρισε την Τουρκία ως «έναν από τους αρχαίους πολιτισμούς».
Όσον αφορά τις πολυδιαφημισμένες «καλές» σχέσεις Τραμπ-Ερντογάν, απλώς να υπενθυμίσουμε ότι πριν από τέσσερα χρόνια, όταν ο πρώτος ήταν ακόμη πρόεδρος των ΗΠΑ, έστειλε μια επιστολή στον δεύτερο στην οποία αφού του έλεγε να μην «είναι ανόητος», τον συμβούλευε να κάνει μια συμφωνία με το PKK στη Συρία, καταφέρνοντας άλλο ένα πλήγμα στην τουρκική οικονομία.
Σύμφωνα με την τουρκική εκδοχή, ο Τραμπ δεν απέρριψε κανένα από αυτά τα αιτήματα του Ερντογάν και έδειξε ότι ήταν έτοιμος να μιλήσει. Όμως, όλοι γνωρίζουν ότι ο Τραμπ κινείται με βάση το στόχο «να κάνει και πάλι την «Αμερική και πάλι μεγάλη». Γιατί φέρεται να αποδέχεται να συζητήσει τις απαιτήσεις της Τουρκίας και γιατί χαρακτηρίζει τον Ερντογάν ως «καλό ηγέτη», λίγες ώρες, μάλιστα, πριν ο ίδιος θέσει σε εφαρμογή το σχέδιό του, για πολιτική εξόντωση του Ιμάμογλου;
Τότε, μετά την ανακοίνωση της Διεύθυνσης Επικοινωνιών της προεδρίας, ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης (CHP) Οζγκιούρ Οζέλ, αφού έριξε τα βέλη του κατά του Ισραήλ, για την συνεχιζόμενη καταστροφή στη Γάζα, αφού επισήμανε ότι με βάση την ανακοίνωση στην τηλεφωνική συνομιλία των δύο ηγετών σε συζητήθηκε το θέμα, είπε: «Μην πουλάτε την παλαιστινιακή υπόθεση για να προσεγγίσετε τον Τραμπ».
Είναι όμως έτσι; Υπάρχει περίπτωση ο Τραμπ να δέχεται να συζητήσει τα ζητήματα ενδιαφέροντος της Τουρκίας, χωρίς να ζητήσει κάτι από τον Ερντογάν;
Τις απαντήσεις στο ζήτημα αυτό, θα τις βρείτε στο άρθρο μας της Κυριακής. Πάντως σας προϊδεάζουμε ότι είναι επώδυνα αυτά που του ζητάει ο Τραμπ, αν και ο Ερντογάν έχει αποδείξει ότι για να σώσει το «τομάρι» του, είναι σε θέση να θυσιάσει τα πάντα, ακόμα και τη… Χαμάς.
