Ένα ηφαιστειογενές νησί στον Ειρηνικό που ανήκει στην Ιαπωνία είναι η Ίβο Τζίμα, μια επίπεδη έκταση λίγο μεγαλύτερη από τη Μακρόνησο, με εξαίρεση έναν λόφο 169 μέτρων, το όρος Σουριμπάτσι. Αυτό το Νησί από θειάφι (αυτό σημαίνει το όνομά του) δεν θα σήμαινε τίποτα στην παγκόσμια Ιστορία αν στις 19 Φεβρουαρίου του 1945 δεν είχαν αποβιβαστεί περίπου 30.000 Αμερικανοί πεζοναύτες.
Μεσούντος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, η Ίβο Τζίμα θα χρησίμευε στις ΗΠΑ ως αεροπορική βάση, και ως εκ τούτου ήταν στρατηγικής σημασίας η κατάκτησή της.
Η Μάχη της Ίβο Τζίμα, όπως είναι γνωστή, κράτησε μέχρι τις 26 Μαρτίου, με νίκη των αμερικανικών δυνάμεων – το νησί επιστράφηκε στην Ιαπωνία το 1968 και σήμερα είναι στρατιωτική βάση.
Αν και ήταν η φονικότερη σύγκρουση στον Ειρηνικό κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου, πήρε επικές διαστάσεις εξαιτίας της φωτογραφίας που δείχνει πεζοναύτες να υψώνουν την αμερικανική σημαία στην κορυφή του Σουριμπάτσι. Επρόκειτο για μια αλαζονική κίνηση, καθώς η σημαία υψώθηκε στις 23 Φεβρουαρίου, έναν μήνα πριν από την κατάπαυση του πυρός.
Σε κάθε περίπτωση, είναι ίσως μια από τις εμβληματικότερες απεικονίσεις του ολέθριου παγκόσμιου πολέμου, σε ένα νησί που αν όλοι οι νεκροί τοποθετούνταν πλάι-πλάι στα 21 τετραγωνικά χιλιόμετρά του θα είχαν καλύψει όλη την έκταση. Οι απώλειες για τις αμερικανικές δυνάμεις ήταν 6.800 στρατιώτες και για τις ιαπωνικές 21.844 στρατιώτες. Ο Ιάπωνας στρατηγός Κουριμπαγιάσι είχε καταφέρει να κάνει το νησί απόρθητο φρούριο. Σκοτώθηκαν σχεδόν όλοι οι υπερασπιστές του – μόλις 214 επέζησαν και αιχμαλωτίστηκαν.
Το διάσημο φωτογραφικό «κλικ» ανήκει στον πολεμικό ρεπόρτερ του Associated Press Τζο Ρόζενταλ. Διακρίνονται έξι πεζοναύτες υπό την ηγεσία του υπολοχαγού Χάρολντ Σρίερ να καρφώνουν την αμερικανική σημαία στην κορυφή του Σουριμπάτσι.
Η δημοσίευση της φωτογραφίας προκάλεσε δέος και μάλιστα η σύνθεσή της έγινε το Πολεμικό Μνημείο του Σώματος Πεζοναυτών (Marine Corps War Memorial) στο Άρλινγκτον της Βιρτζίνια.
Η… σκηνοθεσία
Αν και σπουδαία, η διάσημη φωτογραφία είναι πέρα για πέρα σκηνοθετημένη. Ο πρώτος που απαθανάτισε τον υπολοχαγό Σρίερ και τους άνδρες του στην κορυφή της Ίβο Τζίμα ήταν ο Λούις Λόουερι, ο φωτορεπόρτερ που εργαζόταν για το περιοδικό των ενόπλων δυνάμεων Leatherneck.
Από τα πολεμικά πλοία ακούστηκαν πανηγυρισμοί και σειρήνες για τη σημαία που κυμάτιζε, όμως σύντομα οι Αμερικανοί διαπίστωσαν ότι ήταν μικρή και δεν διακρινόταν από τη βόρεια πλευρά του νησιού· έτσι έψαξαν για μια μεγαλύτερη.
Κάποιος θυμήθηκε ότι στο πλοίο USS LST-779 υπήρχε μια σημαία διαστάσεων 142×244 εκ. και το πρόβλημα λύθηκε. Την ομάδα των πεζοναυτών που ξαναπήγε στο όρος Σουριμπάτσι ακολούθησε ο φωτορεπόρτερ του Τζο Ρόζενταλ – η φωτογραφία τού χάρισε το Βραβείο Πούλιτζερ.
Η σημαία μπορεί να υψώθηκε, αλλά οι Ιάπωνες δεν παραδόθηκαν και τις επόμενες εβδομάδες υπήρξαν μεγάλες απώλειες για τους Αμερικανούς. Μάλιστα, τρεις από τους πεζοναύτες που εικονίζονται στο διάσημο στιγμιότυπο δεν πρόλαβαν να δουν τυπωμένη τη φωτογραφία καθώς σκοτώθηκαν λίγες ημέρες αργότερα.
Οι άλλοι τρεις όμως έγιναν δεκτοί με τιμές και μάλιστα χρησιμοποιήθηκαν από την αμερικανική κυβέρνηση ως την ηρωική απόδειξη για την αναγκαιότητα του Δανείου του Έβδομου Πολέμου (ομόλογα που εκδόθηκαν για τη χρηματοδότηση πολεμικών επιχειρήσεων). Οι τρεις επιζώντες έφεραν στα ταμεία των πολεμικών επιχειρήσεων 26 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Μάχη της Ίβο Τζίμα πέρασε στον κινηματογράφο με τη ματιά του Κλιντ Ίστγουντ. Γυρίστηκαν δύο ταινίες: Οι Σημαίες των Προγόνων (2006) και Γράμματα από την Ίβο Τζίμα (2006). Το πρώτο φιλμ εστιάζει στη μάχη και τα επακόλουθά της με τα μάτια των Αμερικανών και το δεύτερο παρουσιάζει την ιαπωνική οπτική.
