Μαρτυρία Ηρακλή Τερζίδη: Τα πράματά μας τα πουλούσαμε όσο-όσο για να φύγομε

Ο Ηρακλής Τερζίδης γεννήθηκε στο Γαριστιράν, ένα χωριό που βρισκόταν 4 χλμ βορειοανατολικά από το Κεσκίν και 71 χλμ νοτιοανατολικά της Άγκυρας.

Είχε 41 ελληνικές οικογένειες και εκκλησιαστικά άνηκε στη μητρόπολη Χαλδίας και Χεριάνων.

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και μίας από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Η δική μας οικογένεια έφυγε από το χωριό στα 1923. Γενάρης μήνας ήταν που φύγαμε. Μαζί μ’ εμάς φύγανε έξι οικογένειες. Πρώτα άδειασαν τέσσερα σπίτια, του Μιχάλη Νικολαΐδη και μερικά άλλα,* και μετά φύγαμε εμείς.

Τα πράματά μας τα πουλούσαμε όσο-όσο για να φύγομε. Ακόμα δεν είχεν έρθει Επιτροπή για να κάνει εκτίμηση. Οι Τούρκοι τα έπαιρναν για το τίποτε.

Πήγαμε πρώτα στην Άγκυρα κι από κει λογαριάζαμε να κατεβούμε στη Μερσίνα… Αλλά στην Άγκυρα που πήγαμε, κλείσανε τη γραμμή και δεν μπορούσαμε να φύγομε. Σαράντα μέρες μείναμε αποκλεισμένοι.

Όταν άνοιξε η γραμμή και πήγαμε να βγάλομε εισιτήριο, τα λεφτά τα είχαμε φάει και δεν μας φτάνανε. Κατεβήκαμε στη Μερσίνα και καθίσαμε περιμένοντας το προσφυγικό πλοίο για να έρθομε στην Ελλάδα.

Έτσι, φύγαμε στα 1924 και με το προσφυγικό πλοίο ήρθαμε κατευθείαν στον Πειραιά. Οι υπόλοιπες οικογένειες του Γαριστιράν ήρθανε στην Ελλάδα στα 1924 μέσω Πόλης.

_____
* Οι οικογένειες αυτές πήγαν κατευθείαν στην Κωνσταντινούπολη.

• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμος Δ’, Μαρτυρίες από τις επαρχίες της κεντρικής και νότιας Μικράς Ασίας. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».