Ο Σικυός ο ήμερος (Cucumis sativus, οικ. Cucurbitaceae) είναι το κοινό αγγούρι, το γνωστό δροσερό λαχανικό που φύεται και καταναλώνουμε ιδιαίτερα το καλοκαίρι, με τις πολλές ευεργετικές ιδιότητες (είναι άριστο διουρητικό, σε μεγάλη ποσότητα δρα και ως υπακτικό, κάνει δε καλό και στην επιδερμίδα).
Στην ποντιακή διάλεκτο το αγγούριν έχει την τιμητική του, με μια σειρά παροιμίες και γνωμικά όπως το «Καλανταρί αγγούρεα ψαλαφά» γι’ αυτόν που ζητά παράκαιρα πράγματα – σε ελεύθερη απόδοση: «κάθε πράγμα στον καιρό του».
Χρησιμοποιείται επίσης για να περιγράψει ανθρώπους κάπως …χονδροειδώς πλασμένους, π.χ. ο αγγουρόχτιστος (ο αδέξιος, ο αργοκίνητος) ή ο αγγουρωτός (ο ανόητος, που δεν έχει συνειρμό στο λόγο του, εξού και η φράση «αγγουρωτός και ξαγγουρωτός»), και ο αγγουρομύτης (στα ευκόλως εννοούμενα που δεν χρειάζονται επεξήγηση).
Τέλος, υπάρχει και το –καθόλου κολακευτικό– δίστιχο:
Κρίμαν σο βούδιν τ’ έσπαξα και ’ς σην χαράν τ’ εποίκαμ’,
πήραμ’ την λιροπρόσωπον την αγγουρομυτίαν.
Και για να μην αφήσουμε κανέναν παραπονεμένο, παραθέτουμε και τη λέξη αγγουρόπιστος που κατά τους λεξικογράφους χρησιμοποιείται στην Πελοπόννησο με την έννοια του «άπιστου» ή του «ασυνείδητου» (φρ.: «Τον Χριστό τον σταύρωσαν οι αγγουρόπιστοι»).
