pontosnews.gr
Πέμπτη, 19/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Η Μικρασιατική Καταστροφή που ξερίζωσε τους Έλληνες: «Εντός του πλοίου ήτο ουχί ολόκληραι οικογένιαι»

Το pontosnews.gr συνεργάζεται με το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στο πλαίσιο της έκθεσης «Από τη Μεγάλη… στη Σύγχρονη Ελλάδα»

4/09/2024 - 10:24πμ
Πρόσφυγες από τη Νικομήδεια εγκαταλείπουν τη Μικρά Ασία με τα υπάρχοντά τους, το 1921 (πηγή: Φωτογραφικό Αρχείο ΙΕΕΕ–ΕΙΜ)

Πρόσφυγες από τη Νικομήδεια εγκαταλείπουν τη Μικρά Ασία με τα υπάρχοντά τους, το 1921 (πηγή: Φωτογραφικό Αρχείο ΙΕΕΕ–ΕΙΜ)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Το pontosnews.gr συνεργάζεται με το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, με αφορμή το δεύτερο μέρος της περιοδικής έκθεσης με τίτλο «Από τη Μεγάλη… στη Σύγχρονη Ελλάδα». Η έκθεση είναι διαρθρωμένη σε τέσσερις μεγάλες ενότητες: Τα αίτια, τον ξεριζωμό, το στέριωμα και τη μνήμη – από κάθε ενότητα επιλέγουμε και μια μαρτυρία που συνοδεύει τα εκθέματα.

Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας που έχει συνδεθεί με τη Μικρασιατική Καταστροφή – με αποκορύφωμα την καταστροφή της Σμύρνης. Σηματοδότησε το τελευταίο κεφάλαιο της ιστορίας των Ελλήνων στη γη της Μικρασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης.

Ο ξεριζωμός

Από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης (1821) μέχρι τη Συνθήκη της Λοζάνης (1923), η πληθυσμιακή σύσταση της νεότερης Ελλάδας διαμορφώθηκε μέσα από κοσμοϊστορικά γεγονότα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου: Πόλεμοι, συνοριακές μεταβολές, ίδρυση νέων κρατών, διωγμοί και ανταλλαγές πληθυσμών οδήγησαν σε αυξημένες προσφυγικές ροές ομοεθνών στην ελληνική επικράτεια.

Ο πόλεμος της Ανεξαρτησίας (1821-1828), οι εξεγέρσεις στις αλύτρωτες περιοχές, οι εκκαθαρίσεις μειονοτήτων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι (1912-1913), η είσοδος της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1917), σε αντίπαλο με  τους γείτονές της στρατόπεδο, η Οκτωβριανή Επανάσταση (1917) και οι αλλαγές στην πολιτική των Μεγάλων Δυνάμεων, δημιούργησαν δραματικές συνθήκες και αυξημένη κινητικότητα στην περιοχή.

Η αδυναμία της Ελλάδας να διατηρήσει τα κέρδη της από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κατέληξε στον βίαιο ξεριζωμό του ελληνισμού και στην υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας (1923).

Συστηματικά, κατά τον αιώνα που μεσολάβησε από την καταστροφή της Χίου (1822) μέχρι εκείνη της Σμύρνης (1922), η βία και ο φόβος έσπρωχναν τους ανθρώπους μακριά από τις εστίες τους, προς ένα αβέβαιο μέλλον.

Πρόσφυγες που μόλις αποβιβάστηκαν από τα πλοία που τους μετέφεραν από τη Μικρά Ασία στη Θεσσαλονίκη (πηγή: Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)

Μουδανιά, 1922

Όταν εφθάσαμε εις τα Μουδανιά το θέαμα ήτο σπαραχτικόν· χιλιάδες κόσμος είχε συσσωρευτεί εις την παραλία. Με όλα τα υπάρχοντά τους. Από τα βάθη της Μ. Ασίας και των περιχώρων, της Προύσσης-Μουδανιών, αναμένοντες πλοία ίνα επιβιβαστούν. Όλος ο χώρος και η πεδιάς ελεόδεντρων ήτο ασφυκτική τόσον όπου δεν ηδύνατο να προχωρήσεις, ολίγα δε πλοία ήτο προς περιλαβήν και είχον διπλαρώσει και την Μεγάλην αποβάθρα.

[…] Ενώ το παν εκαταστρέφετο και ο κόσμος μη δυνάμενος τι να πράξει από τη βία την μεγάλη. Ποιος να πρωτομπεί εις τα πλοία, πολύ κόσμος έπεφτε εις τη θάλασσαν. Άλλοι εσώζοντο άλλοι επνίγοντο.

Ήτο δε αυστηρά διαταγή ίνα μην πέρνουσιν μαζί των εντελώς τίποτε. Μόνον άτομα να ανεβαίνουν εις τα πλοία, και όλα αυτά ίνα δυνηθώσιν τα πλοία να περιλάβουσι όσο το δυνατόν περισσότερον ψυχικόν υλικόν. Και έβλεπε κανείς άνδρας και γυναίκας ίνα φορώσι όσο το δυνατόν ρουχισμό και επειδή η σκάλα του πλοίου. Ήτο αδύνατον να δέσει καιρόν ίνα όλοι ανέλθουσι. Άλλοι από άνω έριχναν κάβους και δια των κάβων ανερίχοντο οι άνδρες, αι δε γυναίκες δια της σκάλας.

Το θέαμα ήτο φρικτόν. Εκεί είδα κόρη 18 ή 19 όπου έπεσε εκ της βίας και λόγω του βιαίως επερχομένου πλήθους εκαταπατήθει και έμεινε νεκρά, ουδείς δε έδωσε σημασίαν διά το γεγονός.

Εκεί είδον […] μια γυναίκα μη δυνάμενη να προχωρήσει εις το πλήθος, ηναγγάσθει δια να σωθεί να φυλήσει το μικρόν και με δάκρυα εις τους οφθαλμούς να το εγκαταλείψει επάνω εις ένα δέμα ρουχισμού. […] Το θέαμα ήτο σπαρακτικόν αλλά και κανείς εβοήθει τον άλλον, ο καθείς εκοίταζε την κεφαλή του.

Πλοίο του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού φορτωμένο με τα υπάρχοντα των προσφύγων από τη Μικρά Ασία, το 1922 (πηγή: Φωτογραφικό Αρχείο ΙΕΕΕ–ΕΙΜ)

[…] Εφθάσαμε εις Ραιδεστόν. […] Εντός του πλοίου ήτο ουχί ολόκληραι οικογένιαι και έβλεπε κανείς μητέρες να κλαίουν διότι έχασαν τα παιδιά τους, άνδρες τας συζύγους των, γυναίκας τους συζύγους των και τα παιδιά τους γονείς τους.

Διότι τόσο πλήθος και σύγχυσις επεκράτει, ώστε όπου έβρισκε κανείς πλοίο έμπαινε και δια τούτο μέλη της ίδια οικογένειας, άλλα έφθασαν εις Πειραιά, άλλα εις τας νήσους και άλλα εις Θεσσαλονίκη και Θράκη.

Αθανάσιος Οικονόμου, Ημερολόγιο ενός στρατιώτη 1919-1923 (ανέκδοτο)


Η έκθεση «Από τη Μεγάλη… στη Σύγχρονη Ελλάδα» πραγματοποιείται με την αποκλειστική χορηγία της Τράπεζας Πειραιώς. Μετά από την παράταση που δόθηκε θα είναι επισκέψιμη έως τις 30 Ιουνίου 2025. Οι φωτογραφίες του άρθρου είναι μεταξύ των εκθεμάτων.

Γεωργία Βορύλλα

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Άντονι Αλμπανέζι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε διμερή συνάντηση στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Lukas Coch)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Αυστραλία: Νέα πίεση για την αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων

16/11/2026 - 6:15μμ
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

15/11/2026 - 4:16μμ
Ο ιστορικός και κοινωνιολόγος Βαχάκν Νταντριάν και πίσω φάκελοι του αρχείου του (πηγή: Agos)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Από τη Γενοκτονία των Αρμενίων σε αυτή των Ελλήνων: Το πολύτιμο αρχείο Νταντριάν ανοίγει για τους ερευνητές

15/11/2026 - 11:36πμ
Ο διεθνούς φήμης ιστορικός Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών του Zoryan Institute (πηγή: zoryaninstitute.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ινστιτούτο Ζοριάν: Ο καθηγητής Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών

14/11/2026 - 12:19μμ
Σώμα Πόντιων ανταρτών υπό τον Ιστίλ αγά (Στυλιανό Κοσμίδη), αρχηγό στην περιοχή της Σαμψούντας. Σπάνια φωτογραφία από το αρχείο του Δημήτριου Κουτσογιαννόπουλου
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χαράλαμπου Χριστοφορίδη: Όταν ο Κεμάλ έκαψε τα χωριά της Σαμψούντας και οι Πόντιοι πήραν τα βουνά

12/11/2026 - 9:34μμ
Αρμένιοι πολίτες, συνοδευόμενοι από ένοπλους Οθωμανούς στρατιώτες, πεζοπορούν διά μέσου του Χαρπούτ (γνωστού ως Χαρπέρτ στους Αρμενίους, καζάς του Μαμουρέτ-ουλ-Αζίζ) προς μια φυλακή στη γειτονική Μεζιρέχ (πηγή: Armin T. Wegner/Δημοσιεύτηκε από τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό και για πρώτη φορά στις ΗΠΑ, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1923/ commons. wikimedia.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Τέισι Άτκινσον: Η Αμερικανίδα που έκρυψε τη φρίκη της Γενοκτονίας των Αρμενίων σ’ ένα μπαούλο

7/11/2026 - 10:37πμ
Ορφανά παιδιά στο προαύλιο του Κολεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα, όπου λειτουργούσε ορφανοτροφείο της Near East Relief, περ. 1921-1922 (πηγή: Συλλογή Gertrude Anthony / The Bancroft Library, University of California, Berkeley)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Γενοκτονία των Ποντίων: Η έκθεση που «θάφτηκε» – Ένας Αμερικανός ναύαρχος «φίμωσε» εργαζόμενη της Near East Relief

1/11/2026 - 5:03μμ
Παιδιά ετοιμάζονται να αναχωρήσουν με άμαξες από το ορφανοτροφείο της Near East Relief στη Σεβάστεια, 1922-1923 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Δώδεκα μέρες στα χιόνια: Τα καραβάνια των ορφανών από τη Σεβάστεια

31/10/2026 - 10:12μμ
Αρμενικό σπίτι με σπασμένα παράθυρα στο Ερζερούμ, μετά τη σφαγή της 30ής Οκτωβρίου 1895. Η λήψη χρονολογείται περίπου την 1η Νοεμβρίου (φωτ.: συλλογή William Sachtleben / UCLA Library)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ερζερούμ 1895: Αμερικανός που αναζητούσε έναν ποδηλάτη κατέγραψε τη σφαγή των Αρμενίων – Οι πολύ σκληρές φωτογραφίες

30/10/2026 - 8:36μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: X / PAOK BC)

EuroCup: Μεγάλη νίκη στην Ισπανία για τον ΠΑΟΚ, με σούπερ Ταϊρί

3 ώρες πριν
Μπαταρίες από αυτοκίνητα αυτής της μάρκας αποτέλεσαν το δείγμα για την έρευνα (πηγή: ev-database.org)

Ford: Πόσο διαρκούν οι μπαταρίες των ηλεκτρικών αυτοκινήτων

4 ώρες πριν
Αστυνομικοί της Αντιτρομοκρατικής 
(φωτ.: EUROKINISSI / Τατιάνα Μπόλαρη)

Σχέδιο δολοφονίας στην Αθήνα: Τι λέει ο επιχειρηματίας για την προειδοποίηση της ΕΥΠ

4 ώρες πριν
(Φωτ.: FIBA)

FIBA Europe Cup: Βαριά ήττα στη Γερμανία για τον Προμηθέα

4 ώρες πριν
Το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο του βιβλίου της Αριάδνης Μουταφίδου «Πόντος-Ρωσία-Θεσσαλονίκη. Μικροϊστορικές αναμνήσεις Νικολάου Παπαδοπούλου (1912–1997)»

Από τη Φάτσα του Πόντου στη Ρωσία και στη Θεσσαλονίκη: Οι αναμνήσεις ενός Πόντιου σε βιβλίο

4 ώρες πριν
Εορτασμός της 4ης Ιουλίου στην Τρίπολη Αρκαδίας, 1933 (πηγή: Έφη Δαρδαβέση / Europeana Foundation)

Όταν η Τρίπολη γιόρταζε την 4η Ιουλίου μαζί με τους μετανάστες της

4 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV