Αρχαιολογική ανασκαφή στο… Διάστημα

Την πρώτη μεγάλης κλίμακας… αρχαιολογική ανασκαφή στο Διάστημα διεξάγει μια διεθνής ερευνητική ομάδα, προκειμένου να κατανοήσει την πραγματική χρήση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS) από τους τουλάχιστον 270 ανθρώπους από 23 χώρες που τον έχουν επισκεφθεί μέσα σε μια 20ετία.

Ειδικότερα, η ερευνητική ομάδα, που δημοσιεύει τα πρώτα αποτελέσματα στο περιοδικό ανοικτής πρόσβασης «PLOS ONE», εκτίμησε ότι οι συνεντεύξεις των μελών του πληρώματος δεν φτάνουν για να αποτυπωθούν οι συνθήκες διαβίωσής τους στον ISS.

Έτσι, χρησιμοποίησε την αρχαιολογική πρακτική της δοκιμαστικής τομής προσαρμοσμένης στο Διάστημα. επιλέγοντας ορισμένες περιοχές για πιο εκτεταμένη «ανασκαφή».

Για την προκαταρκτική έρευνα επιλέχθηκαν έξι τοποθεσίες στον ISS και ζητήθηκε από τους αστροναύτες το 2022 να τραβούν φωτογραφίες από κάθε τοποθεσία καθημερινά για 60 ημέρες, προκειμένου στη συνέχεια οι ερευνητές να μελετήσουν τη χρήση των χώρων και τα αντικείμενα που χρησιμοποιεί το πλήρωμα.

Στη δημοσίευση παρουσιάζονται τα πρώτα ευρήματα από το πρότζεκτ «International Space Station Archaeological Project» στις δύο πρώτες περιοχές μελέτης. Πρόκειται για έναν χώρο που προορίζεται για τη συντήρηση του εξοπλισμού (τετράγωνο 3) και έναν άλλον κοντά στις τουαλέτες και τον εξοπλισμό άσκησης (τετράγωνο 5).

Η ανάλυση των φωτογραφιών σε αυτές τις περιοχές αποκάλυψε 5.438 αντικείμενα που χρησιμοποιούνταν για διάφορους σκοπούς. Ο χώρος που προορίζεται για τη συντήρηση του εξοπλισμού διαπιστώθηκε ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν χρησιμοποιείται για τον σκοπό που δημιουργήθηκε και αντίθετα έχει γίνει χώρος αποθήκευσης για αντικείμενα όλων των ειδών. Επίσης, το τετράγωνο 5 διαπιστώθηκε ότι είναι ένας κενός χώρος, που χρησιμοποιούνταν τελικά για αποθήκευση ειδών περιποίησης και άλλων αντικειμένων, χωρίς ωστόσο να έχει προβλεφθεί να έχει χώρους αποθήκευσης.

Όπως επισημαίνεται, τα ευρήματα καταδεικνύουν πώς οι παραδοσιακές αρχαιολογικές τεχνικές μπορούν να προσαρμοστούν για τη μελέτη απομακρυσμένων οικοτόπων ή περιοχών με ακραίες συνθήκες. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι «το πείραμα είναι η πρώτη αρχαιολογία που έγινε ποτέ εκτός του πλανήτη Γη. Εφαρμόζοντας μια πολύ παραδοσιακή μέθοδο δειγματοληψίας μιας περιοχής σε ένα εντελώς νέο είδος αρχαιολογικού πλαισίου, δείχνουμε πώς το πλήρωμα του ISS χρησιμοποιεί διάφορες περιοχές του διαστημικού σταθμού με τρόπους που αποκλίνουν από τα σχέδια της αποστολής. Οι αρχιτέκτονες και οι σχεδιαστές μελλοντικών διαστημικών σταθμών μπορούν να αντλήσουν πολύτιμα διδάγματα από αυτό το έργο».

Μπορείτε να διαβάσετε την επιστημονική δημοσίευση εδώ.

• Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Μ.Κουζινοπούλου.