Με αισθήματα θλίψης, σεβασμού και ευγνωμοσύνης η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών απευθύνει τον τελευταίο χαιρετισμό στο αξιόλογο μέλος της Χριστόφορο Ευστ. Χριστοφορίδη, τον Πόντιο της συνεχούς προσφοράς, που έδωσε σε όλη του τη ζωή μαθήματα ήθους και εργατικότητας.
Ο Χριστόφορος Ευστ. Χριστοφορίδης (1926-2024) γεννήθηκε στο χωριό Ξηρολίμνη Κοζάνης. Φοίτησε στο τμήμα Γεωπονίας, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1946-1951). Διορίστηκε στο Υπουργείο Γεωργίας και υπηρέτησε στην Κοζάνη, την Αθήνα και την Κύπρο. Αφυπηρέτησε με τον βαθμό του Διευθυντή Α’ του Υπουργείου Γεωργίας.
Η προσφορά του σε ό,τι αφορά τον ελληνισμό του Πόντου υπήρξε ανεκτίμητη.
Χαρακτήρας σεμνός, ειλικρινής, εργατικός δραστηριοποιήθηκε σε πολλούς τομείς του πολιτισμού του Πόντου και ιδιαίτερα στο θέμα της ποντιακής διαλέκτου, της οποίας υπήρξε άριστος γνώστης.
Στον Καλλιτεχνικό Οργανισμό Ποντίων Αθηνών (ΚΟΠΑ), αρχικά ως Γενικός Γραμματέας (1991), δίπλα στον πρόεδρο Ηλία Τσιρκινίδη, τέως Νομάρχη, Πόντιο ποιητή, συγγραφέα θεατρικών έργων, και στη συνέχεια ως πρόεδρος, έως το 2008, συνέβαλε ώστε ο σύλλογος, με σύμπνοια και εργατικότητα, να γίνει γνωστός στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Με τις εκδηλώσεις του και κυρίως τις θεατρικές παραστάσεις του ο ΚΟΠΑ, την περίοδο εκείνη, διακρίθηκε σε διεθνές επίπεδο. Στο ενδιαφέρον του Χριστόφορου Χριστοφορίδη και τις ενέργειές του οφείλεται και η ολοκλήρωση της κατασκευής τού α’ ορόφου του συλλόγου, ώστε να προσφέρεται για παραστάσεις.
Στην Επιτροπή Ποντιακών Μελετών ο Χριστόφορος Χριστοφορίδης έγινε μέλος το 1990 και διετέλεσε μέλος τού Δ.Σ. (1994-2006) και Γενικός Έφορος (1996-2005). Εκτιμώντας το έργο και την προσφορά του, η ΕΠΜ διοργάνωσε εκδήλωση προς τιμήν του, την Κυριακή 7 Οκτωβρίου 2018, στην οποία μίλησαν οι: Βαρβάρα Σαλαπασίδου-Τσάλτα, με θέμα Χριστόφορος Χριστοφορίδης: Η ζωή και το έργο του και Ιωάννης Ερμόπουλος, με θέμα Ποντιακά Παράφυλλα 1: Αμιράντ’-Αραπάντ’ του Στάθη Κ. Χριστοφορίδη – Σάρπογλη. Διετέλεσε, επίσης, μέλος της Παμποντακής Ένωσης Αθηνών. Επίσης, χρημάτισε εθελοντικά επιμελητής της ύλης και έκδοσης του περιοδικού ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΒΗΜΑ, της Ευξείνου Λέσχης Κοζάνης για 19 χρόνια, από το 1992.
Έχοντας ο Χριστόφορος Χριστοφορίδης ως μητρική του γλώσσα την ποντιακή διάλεκτο, στο ιδίωμα της Ματσούκας, και ασχολούμενος συστηματικά με τη μελέτη της γραφής της, φρόντισε για την έκδοση σημαντικών κειμένων του πατέρα του Ευστάθιου Κ. Χριστοφορίδη (Σάρπογλη), στα οποία καταγράφονται ακούσματα της παιδικής του ηλικίας από την γιαγιά του και άλλους ηλικιωμένους, σχετικά με την ιστορία και τις παραδόσεις των οικογενειών τους στα χρόνια των Ντερέ-μπέηδων (Αγάδων). Έτσι εκδόθηκαν στην Αθήνα, με γενικό τίτλο ΜΑΥΡΑ ΚΑΙΡΟΥΣ ΚΑΙ ΜΑΥΡΑ ΗΜΕΡΑΣ, τρία βιβλία με υπότιτλους: α) ΑΜΙΡΑΝΤ’ – ΑΡΑΠΑΝΤ’, το 1986, β) Ο ΓΙΑΓΚΟΝ, το 1989 και γ) ΚΟΥΝΑΚΑ Η ΓΕΝΕΤΕΙΡΑ, το 1993. Τα βιβλία αυτά αποτέλεσαν και τα πρώτα της σειράς Ποντιακά Παράφυλλα της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, στα οποία περιλαμβάνονται το ποντιακό κείμενο, αλλά και απόδοσή του στα νέα ελληνικά από τον Χριστόφορου Χριστοφορίδη.
Πολλοί κατέφευγαν στον Χριστόφορο Χριστοφορίδη είτε για να μεταφέρει ένα κείμενο από την νεοελληνική στην ποντιακή διάλεκτο, είτε για να διορθώσει πεζά κείμενα ή ποιήματα είτε για να επιμεληθεί χειρόγραφα προς δημοσίευση, και το έκανε πάντα με προθυμία και αφιλοκερδώς. Γνωστή είναι η πολυετής συνεργασία του με τον εκδοτικό οίκο Αδελφών Κυριακίδη στη Θεσσαλονίκη, όπου είχε την επιμέλεια κειμένων και εκδόσεων Ποντίων συγγραφέων και πολλών CD με ποντιακά τραγούδια των εκδόσεών τους.
Ο Χριστόφορος Χριστοφορίδης αγαπούσε, ιδιαίτερα, τους νέους, στους οποίους με όλη του την καρδιά έδινε προβάδισμα, προωθούσε και ενθάρρυνε προσπάθειές τους σχετικές με τον ποντιακό πολιτισμό.
Η στάση ζωής του, με τον σεβασμό του στον άνθρωπο, την πίστη του στις ηθικές αξίες, με την ευγένεια και την εργατικότητά του, αποτελεί πρότυπο για όλους μας. Η ποντιακή ρήση «ποί(η)σον και μη φαίνεσαι» ανταποκρίνεται απόλυτα στον χαρακτήρα και στον τρόπο ζωής του.
Τα έργα του Χριστόφορου Χριστοφορίδη
ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΝΤΟΥ της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
- Τόμος 54 (2013): Χριστόφορου Χριστοφορίδη, Παναγιώτης Θεοφυλάκτου Ακρίτας, του οποίου η μεγάλη ευεργεσία, λόγω των πολεμικών γεγονότων, δεν πραγματοποιήθηκε.
- Τόμος 55 (2015): Χριστόφορου Χριστοφορίδη, Αρχείο Πολύκαρπου (Πόλυ) Χάιτα. Συμβολή στην έρευνα και αξιοποίησή του.
ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΠΑΡΑΦΥΛΛΑ της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
- Χριστοφορίδης-Σάρπογλης, Στάθης Κ.. Μαύρες εποχές και μαύρες ημέρες (1), Αμιράντ’ (Απόγονοι του Αμιρά) Αραπάντ’ (Απόγονοι του Αράπ’). Ιστορικό αφήγημα στο ιδίωμα της Άνω Ματσούκας του Πόντου. Απόδοση στη νεοελληνική από τον γιο τού συγγραφέα Χριστόφορο Χριστοφορίδη, Αθήνα 2018.
- Χριστοφορίδης-Σάρπογλης, Στάθης Κ. Μαύρες εποχές και μαύρες ημέρες (2), Ο ΓΙΑΓΚΟΝ. Ιστορικό αφήγημα στο ιδίωμα της Άνω Ματσούκας του Πόντου. Απόδοση στη νεοελληνική από τον γιο τού συγγραφέα Χριστόφορο Χριστοφορίδη, Αθήνα 2019.
- Ποντιακά Παράφυλλα 3: Χριστοφορίδης-Σάρπογλης, Στάθης Κ. Μαύρες εποχές και μαύρες ημέρες (3), Κουνάκα, η Γενέτειρα. Αναμνήσεις – Θρύλοι – Ιστορικά ανέκδοτα – Παραμύθια, στο ιδίωμα της Άνω Ματσούκας του Πόντου. Απόδοση στη νεοελληνική από τον γιο τού συγγραφέα Χριστόφορο Χριστοφορίδη (Αθήνα 2020).
- Ποντιακά Παράφυλλα 4: Ζερζελίδης, Γεώργιος Ι., Το Καλαντόνερον, Η Σωνίτσα, Το Ψωμίν. Απόδοση στη νεοελληνική από τον Χριστόφορο Χριστοφορίδη και την Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια, Αθήνα 2021.
Την υπογραφή του είχαν και οι εκδόσεις:
- Γαλανίδου-Μπαλφούσια Έλσα – Χριστοφορίδης Χριστόφορος, Σαχαρίτσα – Μαρίτσα: Από τα παραμύθια του ποντιακού Ελληνισμού, Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη Α.Ε. 2013.
- Χριστόφορος Χριστοφορίδης, Γνωμικά – Παροιμίες – Εκφράσεις, Εκδόσεις Κυριακίδη 2014.
